Φωτοβολταϊκό πάρκο σε αρχαιολογικό χώρο στη Χάλκη: Πως ξεπεράστηκε ο σκόπελος της Εφορείας Αρχαιοτήτων

Είναι γνωστό ότι αρκετές είναι οι ενεργειακές επενδύσεις που κατά καιρούς σκοντάφτουν -πρόσκαιρα ή οριστικά- στις αιτιάσεις των κατά τόπους Εφορειών Αρχαιοτήτων, μιας και τα οικόπεδα όπου πρόκειται να χωροθετηθούν αποτελούν χώρους αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και, ως εκ τούτου, οι όποιες δραστηριότητες σε αυτά διέπονται από ειδικό πλαίσιο και απαιτείται η θετική γνωμοδότηση της εκάστοτε Εφορείας Αρχαιοτήτων για να προχωρήσουν.

Η περίπτωση της Χάλκης είναι μια από τις σπάνιες περιπτώσεις όπου, ενώ φαινομενικά συνέτρεχαν λόγοι να σκαλώσει η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 999,47 kWp στη θέση Κάνια από την Ενεργειακή Κοινότητα Χάλκης, κάτι τέτοιο δε συνέβη.

Κι αυτό γιατί οι σχετικές διαδικασίες προχώρησαν με ένα τρόπο που αποδεικνύει πως, όταν υπάρχει η κατάλληλη διάθεση και αποφασιστικότητα από τις αρμόδιες αρχές, τέτοιου είδους εμπόδια μπορούν να ξεπεραστούν, ακόμα και αν ο τρόπος μοιάζει να αφήνει αρκετά ερωτηματικά.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το αξιοπερίεργο είναι ότι οι χωματουργικές εργασίες και οι εργασίες διαμόρφωσης του εδάφους στο χώρο έκτασης περίπου 20.000 τ.μ. όπου πρόκειται να εγκατασταθεί το φωτοβολταϊκό πάρκο από την Ενεργειακή Κοινότητα Χάλκης, είχαν ξεκινήσει χωρίς να έχει προηγηθεί σχετική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου και προτού γνωμοδοτήσει επ' αυτού η αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου.

Ας δούμε πως έχουν τα πράγματα, σύμφωνα με στοιχεία που παρατίθενται από το υπουργείο Πολιτισμού, σε έγγραφο που κατατέθηκε στη Βουλή στα πλαίσια του κοινοβουλευτικού ελέγχου. Υπενθυμίζεται ότι στην αρμοδιότητα του υπουργείου Πολιτισμού υπάγονται οι Εφορείες Αρχαιοτήτων, άρα και η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου.

Σύμφωνα με το υπουργείου, ο Δήμος Χάλκης κατέθεσε αίτημα στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου για γνωμοδότηση σχετικά με την εγκατάσταση του φωτοβολταϊκού πάρκου στη θέση Κάνια, προκειμένου να προχωρήσει στην έκδοση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας από τη Διεύθυνση Πολεοδομίας Ρόδου στις 21 Ιουλίου.

Από την πλευρά της, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου ενημέρωσε το Δήμο λίγες ημέρες αργότερα, και συγκεκριμένα στις 27 Ιουλίου, ότι το εν λόγω γήπεδο περιλαμβάνεται εντός κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου και συνεπώς διέπεται από τις δεσμεύσεις του Ν. 3028/2002. 

Επίσης, η Εφορεία ενημέρωσε με το ίδιο έγγραφο το Δήμο ότι θα διενεργηθεί αυτοψία από κλιμάκιό της, από τα αποτελέσματα της οποίας θα εξαρτηθεί η περαιτέρω πορεία της υπόθεσης. 

Η αυτοψία πραγματοποιήθηκε στις 10 Αυγούστου, και ενώ είχαν ήδη αρχίσει οι εργασίες.

Στις 26 Αυγούστου, ο Δήμος Χάλκης υπέβαλε τη μελέτη εγκατάστασης του φωτοβολταϊκού πάρκου, αναφέροντας στο ίδιο έγγραφο και τους λόγους που τον οδήγησαν στην ταχύτατη εκκίνηση των τεχνικών εργασιών για την κατασκευή του.

Ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διαδικασίες, η Εφορεία Αρχαιοτήτων εισήγαγε το θέμα προς εξέταση στο Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Δωδεκανήσου, το οποίο στις 31 Αυγούστου γνωμοδότησε ομόφωνα για την έγκριση της υποβληθείσας μελέτης, λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν διαπιστώθηκε καταστροφή αρχαιοτήτων, ενώ πρόκειται και για έργο κοινοφελούς σκοπού. Κατόπιν τούτου, η Εφορεία Αρχαιοτήτων ενέκρινε τη μελέτη την αμέσως επόμενη ημέρα (1 Σεπτεμβρίου 2021).

Σε αυτοψία, δε, που διενεργήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων στην περιοχή υλοποίησης του έργου την επομένη (2 Σεπτεμβρίου), διαπιστώθηκε ότι οι εργασίες που γίνονται κινούνται εντός της εγκεκριμένης μελέτης.