Κύπρος: Και ρεύμα από ΑΠΕ και αγροτική καλλιέργεια

Αυξημένες είναι πλέον οι πιθανότητες να εισαχθεί και να εγκατασταθεί στους κυπριακούς αγρούς, σε πρώτη φάση πιλοτικά, η τεχνολογία Agrivoltaics (αγροφωτοβολταϊκά), η οποία συνδυάζει με μεγάλη επιτυχία την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τον ήλιο και την ταυτόχρονη συνέχιση ή και διευκόλυνση της αξιοποίησης των αγροτεμαχίων για γεωργική παραγωγή. Με τα αγροφωτοβολταϊκά αντιμετωπίζεται το σοβαρό πρόβλημα της αδρανοποίησης ή και καταστροφής μεγάλων γεωργικών εκτάσεων προκειμένου να αυξηθεί η παραγωγή ηλεκτρισμού από φωτοβολταϊκά πλαίσια, πρόβλημα το οποίο στην Κύπρο, λόγω του μεγέθους της και της ημικατοχής, γίνεται ακόμα σοβαρότερο.

Οι πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι είναι σε πλήρη εξέλιξη αυτό το διάστημα οι διαδικασίες αδειοδότησης από κρατικές υπηρεσίες του πρώτου αγροφωτοβολταϊκού πάρκου στην Κύπρο, το οποίο σχεδιάζεται να εγκατασταθεί στο χωριό Ποταμιά, της επαρχίας Λευκωσίας. Οι προοπτικές ευόδωσης του επενδυτικού σχεδιασμού είναι πολλές, καθώς ήδη το Υπουργείο Γεωργίας βλέπει θετικά αυτή την προσπάθεια, εντάσσοντάς την όμως σε ένα πιλοτικό πρόγραμμα. Χωρίς, δηλαδή, να δεσμεύεται ότι η λειτουργία του συγκεκριμένου πάρκου ανοίγει τον δρόμο για πολλά άλλα της ίδιας τεχνολογίας, αφού το Υπουργείο Γεωργίας, καθώς και άλλα συναρμόδια, θέλουν να παρατηρήσουν σχολαστικά τη λειτουργία του πιλοτικού πάρκου και την ομαλή συμβίωση, στα ίδια τεμάχια, των φωτοβολταϊκών και των γεωργικών καλλιεργειών, πριν συγκατατεθεί να ανοίξει ο δρόμος και για μιμητές.

Οι προδιαγραφές του πάρκου

Το συγκεκριμένο πάρκο, που διεκδικεί την αδειοδότησή του στην Ποταμιά, ανήκει στην εταιρεία Royal Valley, ιδιοκτησίας του Κύπριου μεγαλοεφοπλιστή Ανδρέα Χατζηγιάννη. Η ισχύς του πάρκου υπολογίζεται κοντά στα 13 μεγαβάτ, θα πρόκειται δηλαδή για ένα από τα πιο μεγάλα στον κυπριακό χώρο. Αυτό που επίσης κάνει τον συγκεκριμένο επενδυτικό σχεδιασμό να ξεχωρίζει είναι η απόφαση της Royal Valley να εγκαταστήσει και σύστημα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (μπαταρίες) για ενίσχυση της παραγωγής μέχρι 6 μεγαβατώρες (MWh). Η χρήση αποθήκευσης προαφανώς βελτιώνει σημαντικά την οικονομική βιωσιμότητα του πάρκου αλλά και τη χρησιμότητά του για το ηλεκτρικό δίκτυο. Θα χρησιμοποιηθούν πλαίσια ενός άξονα (θα κινούνται δηλαδή μεταξύ ανατολής και δύσης κατά τη διάρκεια της ημέρας). Την υλοποίηση του έργου (μελέτες, εγκατάσταση, διαχείριση) έχει αναλάβει η εταιρεία Thalis Engineering Co Ltd (Παύλος Λιασίδης, κ.ά.) που ειδικεύεται σε καινοτόμα έργα και τεχνολογίες ΑΠΕ. Το συνολικό κόστος για την εγκατάσταση του πάρκου υπολογίζεται να πλησιάσει τα 14-15 εκατ. ευρώ, περιλαμβανομένου του κόστους για τις μπαταρίες.

Όπως προαναφέραμε, το έργο βρίσκεται στο στάδιο της εξασφάλισης των αναγκαίων αδειών. Λήφθηκαν ήδη προκαταρκτικά σχόλια από αρμόδιες υπηρεσίες και σύντομα θα προωθηθεί η εξασφάλιση περιβαλλοντικής, πολεοδομικής άδειας, κ.λπ. Σύντομα θα υποβληθεί αίτηση και στη ΡΑΕΚ, όταν οριστικοποιηθεί η έκταση των τεμαχίων που θα αξιοποιηθούν στην Ποταμιά και η ακριβής ισχύς και άλλα τεχνικά δεδομένα του αγροφωτοβολταϊκού πάρκου. Στόχος της Royal Valley είναι να λειτουργήσει το πάρκο ταυτόχρονα με την έναρξη λειτουργίας της ανταγωνιστικής αγοράς ηλεκτρισμού, περί τα τέλη του 2021.

Τι προσφέρει αυτή η μέθοδος

Η μέθοδος Agrivoltaics, που αξιοποιείται σε αρκετές χώρες, είναι ένας συνδυασμός γεωργικής καλλιέργειας και φωτοβολταϊκού πάρκου. Η σκέψη είναι πολύ απλή: Τα φωτοβολταϊκά πλαίσια τοποθετούνται σε λεπτούς πυλώνες πάνω από το έδαφος (για να μειώνεται η απώλεια καλλιεργητικού χώρου), σε ύψος από τρία έως πέντε μέτρα, έτσι ώστε και τα φωτοβολταϊκά να κάνουν τη δουλειά τους (παραγωγή ρεύματος από τον ήλιο) και ο ιδιοκτήτης-διαχειριστής του τεμαχίου τη δική του, δηλαδή να καλλιεργεί και να παράγει. Από την εμπειρία φαίνεται ότι προτιμούνται για τα αγροφωτοβολταϊκά χαμηλές φυτείες, όπως για παράδειγμα τα αρωματικά φυτά ή λαχανικά, κ.ά. Στην περίπτωση του πάρκου της Ποταμιάς προγραμματίζεται η διατήρηση εντατικής καλλιέργειας αρωματικών φυτών.

Όπως μας είπαν από τη Thalis Engineering Co Ltd, η μέθοδος των αγροτοφωτοβολταϊκών προσφέρει κάποια πλεονεκτήματα τόσο στην απόδοση των φωτοβολταϊκών όσο και της καλλιέργειας. Συγκεκριμένα:

⦁    Η καλλιέργεια ευνοείται λόγω της σκίασης που προσφέρεται από τα πλαίσια, προστατεύεται από ακραίες καιρικές συνθήκες και μειώνεται σημαντικά η εξάτμιση του νερού. 

1    Τα φωτοβολταϊκά ευνοούνται από το γεγονός ότι η καλλιέργεια δημιουργεί δροσερότερο περιβάλλον στο κάτω μέρος των πλαισίων και αυξάνεται έτσι η απόδοσή τους, ενώ εκτιμάται ότι αυξάνεται σημαντικά η αντανάκλαση του φωτός στο πίσω μέρος, κάτι που αυξάνει ακόμη περισσότερο την απόδοση των νέων σύγχρονων πλαισίων διπλής όψης.

2    Με τη μέθοδο αυτή δεν καταστρέφεται γεωργική γη για χάρη των ΑΠΕ, κάτι που σε χώρες όπως η Κύπρος αποτελεί πονοκέφαλο. 

3    Η μέθοδος αυτή προσφέρει την ευκαιρία στους γεωργούς να έχουν ένα επιπρόσθετο σημαντικό εισόδημα από τα κτήματά τους από τη «φιλοξενία» των πλαισίων.

Οι προαναφερθέντες είναι προφανώς κάποιοι βασικοί λόγοι που ώθησαν τις κυπριακές αγροτικές οργανώσεις να δουν θετικά το έργο στην Ποταμιά, αλλά ευρύτερα τη χρήση αυτής της μεθόδου σε κάποιες αγροτικές περιοχές, ώστε να αντιμετωπιστεί η συνεχής μείωση της διαθέσιμης καλλιεργητικής έκτασης για αναπτύξεις στον τομέα της πράσινης ενέργειας.

Είπε το «ναι» το Υπουργείο Γεωργίας

Οι πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι στις 25 Αυγούστου το Υπουργείο Γεωργίας ενημέρωσε με επιστολή του την εταιρεία που προωθεί το αγροφωτοβολταϊκό πάρκο ότι μετά από τη σχετική αίτηση, το Τμήμα Γεωργίας μελέτησε το θέμα και «συνηγορεί στην εξασφάλιση των απαραίτητων αδειών για εγκατάσταση τού εν λόγω έργου σε τεμάχια γεωργικής γης στην κοινότητα Ποταμιάς».

Το Τμήμα Γεωργίας θέτει όμως, μέσω της επιστολής, τις ακόλουθες προϋποθέσεις:

1.    Το έργο θα προωθηθεί κατ’ εξαίρεση και ως πιλοτική εφαρμογή της μεθοδολογίας του αγροφωτοβολταϊκού και δεν θα αποτελέσει προηγούμενο για άλλα παρόμοια έργα.

2.    Το έργο θα περιλαμβάνει εντατική καλλιέργεια, κυρίως αρωματικών φυτών και θα παρακολουθείται από το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών, σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωργίας, στο πλαίσιο των γεωργικών εφαρμογών και η διαχειρίστρια εταιρεία, με τον γεωργό που θα αξιοποιήσει τα τμάχια γης, θα πρέπει να παρέχουν στις κρατικές υπηρεσίες τις πληροφορίες που θα ζητούνται.

3.    Καθ’ όλη τη διάρκεια λειτουργίας του έργου, η γεωργική γη που θα καταλαμβάνει το αγροφωτοβολταϊκό πάρκο θα πρέπει να αξιοποιείται εντατικά και σε περίπτωση όπου διαπιστωθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα αδικαιολόγητη παύση της γεωργικής αξιοποίησης θα ζητηθεί ο τερματισμός λειτουργίας του πάρκου. Ο όρος αυτός θα ζητηθεί να συμπεριληφθεί ως ουσιώδης όρος, τόσο στην περιβαλλοντική όσο και στην πολεοδομική άδεια.

(Φιλελεύθερος Κύπρου)