Υπερδιπλασιάζονται τα κονδύλια του Connecting Europe Facility για διασυνοριακά projects και δίκτυα - Αυξάνονται στα 81 δισ για τη περίοδο 2028 - 2034 - Στην Αθήνα σήμερα ο Επίτροπος Γιόργκενσεν

Κατακόρυφη αύξηση των κονδυλίων για το κλίμα και την ενέργεια περιλαμβάνει ο νέος επταετής προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ενωσης για το 2028- 2034, με το σχετικό ποσό να φτάνει τα 700 δισ. ευρώ, (35% του συνολικού μπάτζετ), δείγμα των τεράστιων ευκαιριών που διανοίγονται για όσες χώρες έχουν ικανά προς χρηματοδότηση σχέδια.

Αντιμέτωπη με τις τεράστιες προκλήσεις της εποχής, από την ανάγκη να κάνει άλματα η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα έως το να αποκτήσει στη πράξη η Ευρώπη μια ισχυρή άμυνα, o νέος κοινοτικός προυπολογισμός ύψους 2 τρισ ευρώ, όχι μόνο ξεπερνά κατά σχεδόν 70% το σημερινό, αλλά είναι μακράν ο υψηλότερος και ο πλέον φιλόδοξος στην ιστορία της ΕΕ, από τη σύστασή της το 1993.

Στα της ενέργειας, κυρίαρχη θέση κατέχει η ενίσχυση της ασφάλειας, με το «μπαζούκας» να λέγεται Connecting Europe Facility (CEF) που χρηματοδοτεί διασυνοριακά projects και δίκτυα, το μπάτζετ του οποίου αυξάνεται κατά 140% έναντι της τρέχουσας περιόδου και διαμορφώνεται σε 81,4 δισ ευρώ. Το αντίστοιχο στον υφιστάμενο προυπολογισμό κινείται στα 33,7 δισ ευρώ.

Στο κείμενο επισημαίνεται ότι τα κονδύλια του CEF για τη περίοδο 2028 - 2034 θα διατεθούν «για τη χρηματοδότηση διασυνοριακών projects πράσινης μετάβασης τόσο στον τομέα της ενέργειας, όσο επίσης στις μεταφορές και στην άμυνα, έργων απαραίτητων για να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και ασφάλεια, όσο και για να μειωθούν οι στρατηγικές εξαρτήσεις».

Σημειωτέον ότι η υψηλότερη μέχρι σήμερα χορηγία (grant) που έχει δώσει σε κάποιο έργο το τρέχων Connecting Europe Facility αφορά τα 657 εκατ ευρώ για την ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector (GSI).

Αναφορά Γιόργκενσεν στα δίκτυα και την ενεργειακή ασφάλεια

Στη σημασία της αύξησης των κονδυλίων για την ενέργεια στο νέο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, τόσο στον τομέα της μετάβασης, όσο και συνολικά της ασφάλειας, αναμένεται να αναφερθεί κατά τη σημερινή ενημέρωση στο press briefing στο Ζάππειο ο Επίτροπος Ενέργειας Ντάν Γιόργκενσεν, στο πλαίσιο της εκδήλωσης για το Άτυπο Υπουργικό Συμβούλιο της Ενεργειακής Κοινότητας (Energy Community), με αφορμή την επέτειο 20 χρόνων από την ίδρυσή της.

Η Ενεργειακή Κοινότητα (μια πρωτοβουλία με την Ελλάδα στο επίκεντρο) στοχεύει στην επέκταση της κοινής ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας στη ΝΑ Ευρώπη και έχει σήμερα 9 συμβαλλόμενα μέρη. Τις Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βόρεια Μακεδονία, Μολδαβία, Μαυροβούνιο, Σερβία, Ουκρανία, Κόσσοβο και Γεωργία, ενώ καθεστώς παρατηρητή έχουν η Νορβηγία, η Αρμενία και η Τουρκία.

Στη παρέμβαση του επομένως ο δανός Επίτροπος θα αναφερθεί λογικά στη δυνατότητα για περισσότερες ενεργειακές επενδύσεις (διασυνοριακά δίκτυα, ενεργειακοί διάδρομοι κλπ) στη γειτονιά μας, δηλαδή στην ευρύτερη ΝΑ Ευρώπη, όπου ως γνωστόν χρειάζονται ισχυρότερες διασυνδέσεις με τη Κεντρική και κυρίως καλύτερη χρήση του ισχύοντος capacity, όπως επεσήμανε πρόσφατα και ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος στη πρώτη τηλεδιάσκεψη της Task Force.

Κρίνοντας πάντως από τον υπερδιπλασιασμό των κονδυλίων του Connecting Europe Facility, είναι προφανές ότι ανοίγει για την επόμενη επταετία ένα πολύ μεγάλο παράθυρο ευκαιριών για τη χρηματοδότηση ηλεκτρικών διασυνδέσεων, διαδρόμων ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας και όσων μεγάλων υποδομών είναι ώριμες ώστε να εισπράξουν μέρος από τα 81,4 δισ του νέου αυτού κουμπαρά. Αν και από τη χθεσινή παρουσίαση της Κομισιόν δεν προκύπτει το «breakdown» των πόρων, ακόμη και να διατηρηθεί η σημερινή αναλογία, σημαίνει ότι το 20% θα κατευθυνθεί σε ενεργειακές διασυνδέσεις. Σήμερα επί ενός συνόλου 33,71 δισ ευρώ του CEF, τα 25,8 δισ αφορούν τις μεταφορές, τα 5,84 δισ την ενέργεια και 2,07 δισ τη ψηφιοποίηση.

Μηχανισμός θα αξιολογεί τα αποτελέσματα

Στη νέα αυτή περίοδο, ένα σύστημα παρακολούθησης θα αξιολογεί πόσα δαπανά ο προϋπολογισμός της ΕΕ για τις πράσινες προτεραιότητες. Στο μοντέλο που έχει σχεδιάσει η ΕΕ, προβλέπονται μια σειρά από παράμετροι, από τις επιδόσεις για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, μέχρι την προσαρμογή και την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, που θα επιτρέπουν μια πιο αξιόπιστη ποσοτικοποίηση της συνεισφοράς του ευρωπαϊκού μπάτζετ. Στη πράξη η Κομισιόν επιχειρεί να ενισχυθεί η σύνδεση μεταξύ του «πόσο χρηματοδοτούμε» και του «ποια αποτελέσματα έχουμε επιτύχει», απαντώντας έτσι και στην έντονη κριτική που της ασκείται για το συγκεκριμένο θέμα.

«Για παράδειγμα, θα είναι πιο εύκολο να γνωρίζουμε πώς ο προϋπολογισμός έχει συμβάλει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, στην υποστήριξη των μέτρων ανθεκτικότητας και ετοιμότητας για το κλίμα ή στην αποκατάσταση των φυσικών οικοσυστημάτων», αναφέρεται σε ένα από τα κείμενα της χθεσινής παρουσίασης.

Ταυτόχρονα η Κομισιόν δεσμεύεται να υπάρχει ισχυρότερη σύνδεση με τις ανάγκες των περιφερειών στα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, τα σχέδια αποκατάστασης της φύσης και τα Εθνικά Σχέδια για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ).