Τα αποθέματα φυσικού αερίου θα κρίνουν τις τιμές ενέργειας τον ερχόμενο χειμώνα – Οι ανησυχίες για νέο ράλι με «game changer» τον καιρό

Υπαρκτές και σοβαρές πιθανότητες συγκεντρώνει το σενάριο να ξαναδούμε τους επόμενους μήνες «ράλι» στις τιμές του φυσικού αερίου με τα πρώτα «καμπανάκια» να προκύπτουν από τον ρυθμό αναπλήρωσης των υπόγειων αποθηκών φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές χώρες.

Προφανώς, οι τιμές του καυσίμου παραμένουν και θα συνεχίσουν να παραμένουν ευμετάβλητες σε γεωπολιτικές παραμέτρους που με την σειρά τους επαρκούν για να πυροδοτήσουν «ανοδικές πτήσεις» ωστόσο, όπως επισημαίνουν πηγές της αγοράς, η παρούσα εικόνα της αγοράς δείχνει να εναπόκειται για την αποσόβηση του δυσάρεστου σεναρίου στον «αφέντη καιρό».

Αναλυτικότερα, η παρούσα εικόνα της αγοράς και δη των αποθεμάτων δεν χαρακτηρίζεται «τραγική», δεν παύει όμως η «στάθμη» να βρίσκεται σχεδόν 24% κάτω από τα περσινά επίπεδα και η επιτυχία του εγχειρήματος «ενεργειακή ασφάλεια με επαρκή αποθέματα φυσικού αερίου» να στηρίζεται στην κατανάλωση του καυσίμου ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες.

Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές της αγοράς, οι αργοί ρυθμοί αναπλήρωσης των αποθεμάτων, όπως εξελίσσονται μέχρι τώρα, διανύοντας ήδη τα μισά του Ιουλίου, «προδιαγράφουν» περιορισμένη ετοιμότητα στο ενδεχόμενο που προκύψει βαρύς χειμώνας με τις προβλέψεις να γίνονται δυσμενέστερες αν συνεχίσουν τα κύματα καύσωνα στην Ευρώπη, γεγονός που με την σειρά του θα απαιτήσει πρόσθετες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που θα καλυφθούν από το γκάζι.

Κατά συνέπεια, η ανησυχία και ο προβληματισμός προκύπτει από το «μοτίβο» της αγοράς φυσικού αερίου που θέλει τον Ιούλιο να περιορίζεται η έγχυση στις αποθήκες λόγω αυξημένης ζήτησης του θέρους και την διαδικασία να συνεχίζει τον Σεπτέμβριο και λίγο τον Οκτώβριο για να ακολουθήσει στη συνέχεια, η χειμερινή περίοδος ξεκινώντας από την Βόρεια και Δυτική Ευρώπη.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η πλήρωση των αποθεμάτων στο 62.5% που είναι σήμερα θεωρείται ανεπαρκής για το διάστημα που απομένει μέχρι την «αναμέτρηση» με την χειμερινή περίοδο, πράγμα που αν επιβεβαιωθεί, αναμένεται να δημιουργήσει σημαντική ανισορροπία προσφοράς και ζήτησης, ανοίγοντας παράθυρο για «σπέκουλα» στην αγορά κατά τα πρότυπα προηγούμενων χρόνων, εκτοξεύοντας την τιμή του καύσιμου σε πρωτόγνωρα επίπεδα.

Αν και πρόκειται για ενδεχόμενο που σίγουρα δεν μπορεί να αποκλειστεί ακόμη κι αν δεν συγκεντρώνει την δεδομένη στιγμή τις περισσότερες πιθανότητες, ωστόσο συνιστά ισχυρό «καμπανάκι» και μόνο από την άποψη ότι η τροπή των πραγμάτων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν το επόμενο διάστημα και τους επόμενους μήνες στη Γηραιά Ήπειρο.

Αξίζει ακόμη να σημειωθεί ότι εναλλακτικές είναι εξίσου περιορισμένες με τα υδροηλεκτρικά πανευρωπαϊκά και κυρίως στην περιοχή των Βαλκανίων να καταγράφουν ιστορικό χαμηλό στα αποθέματά τους και την «έσχατη λύση» να αποτελούν οι μονάδες άνθρακα. Το θέμα είναι περίπλοκο, όπως αποτυπώθηκε με το τελευταίο κύμα καύσωνα στην Δυτική Ευρώπη όπου πυρηνικοί σταθμοί τέθηκαν εκτός λειτουργίας καθώς ανέβηκε σημαντικά η θερμοκρασία του νερού και ήταν αδύνατον να λειτουργήσουν με ασφάλεια τα συστήματα ψύξης και ακολούθως οι αντιδραστήρες.

Συμπερασματικά, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, η αποθήκευση φυσικού αερίου αναδεικνύεται σε καθοριστική παράμετρο για τις τιμές ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη ότι συζητάμε σε συνθήκες marginal pricing με τις αυξομειώσεις των τιμών φυσικού αερίου να διαχέονται στο σύνολο της αγοράς ενέργειας και ακολούθως στο σύνολο της οικονομίας σε όλη την επικράτεια της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς παρά τις όποιες διαφοροποιήσεις υπάρχουν.

Οι τιμές σήμερα

Για την ώρα τα πράγματα βαίνουν ομαλά με την τιμή του φυσικού αερίου στο ολλανδικό κόμβο TTF να κυμαίνεται στα 36€ ανά θερμική Μεγαβατώρα και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας να κινούνται σε εύλογα επίπεδα για την εποχή στο σύνολο λίγο πολύ της Ευρώπης, διατηρώντας ωστόσο τις «περιφερειακές» διαφορές που κατ’ εξακολούθηση γράφονται στην ενιαία ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά.

Αναλυτικότερα, η μέση τιμή στην αγορά επόμενης ημέρας στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας για σήμερα διαμορφώθηκε στα 92.82€/MWh με τα υπόλοιπα χρηματιστηριακά «ταμπλό» να γράφουν: Βουλγαρία 98.36€/MWh, Ιταλία 122.52€/MWh, Αυστρία 94.44€/MWh, Βέλγιο 68.31€/MWh, Γαλλία 58.20€/MWh, Γερμανία 90.82€/MWh, Ολλανδία 81.44€/MWh, Πολωνία 108.13€/MWh, Κροατία 99.87€/MWh, Ουγγαρία 100.49€/MWh, Ρουμανία 100.68€/MWh, Ισπανία και Πορτογαλία 83.11€/MWh.  

Χαλάρωση των στόχων

Υπενθυμίζεται τέλος ότι από φέτος ισχύει νέα «φόρμουλα» για την αναπλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου, επιτρέποντας μεγαλύτερη ευελιξία ως προς την επίτευξη των στόχων. Ειδικότερα, ο κανονισμός που εγκρίθηκε προ ημερών από την Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διατηρεί σε ισχύ τους στόχους αναπλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2027, ενώ, ταυτόχρονα, θεσπίζει ένα πιο ευέλικτο σχήμα για την υλοποίηση τους.

Σύμφωνα με αυτό, τα κράτη μέλη καλούνται να επιτύχουν τον στόχο πλήρωσης του 90% οποιαδήποτε χρονική στιγμή μεταξύ της 1^ης Οκτωβρίου και 1^ης Δεκεμβρίου κάθε έτους (ήταν αυστηρά 1^η Νοεμβρίου), ενώ θα αρκεί να επιτευχθεί μία φορά κατά το διάστημα αυτό.

Επιπλέον προβλέπεται δυνατότητα απόκλισης για τα κράτη μέλη κατά έως και 10 ποσοστιαίες μονάδες από τον στόχο αυτό σε περιπτώσεις δυσμενών συνθηκών της αγοράς, όπως σε περίπτωση εμπορικών δραστηριοτήτων που εμποδίζουν την οικονομικά αποδοτική πλήρωση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης. Σε περίπτωση παρατεταμένων δυσμενών συνθηκών, η Επιτροπή θα μπορεί να αυξήσει την επιτρεπόμενη απόκλιση έως και κατά 5 επιπλέον ποσοστιαίες μονάδες, μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων και για μία μόνο περίοδο πλήρωσης.