Σωτήρης Καπέλλος: Χαμηλά τα όρια του ΥΠΕΚΑ για τα φωτοβολταϊκά

Δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις και τη δυναμική της αγοράς τα όρια που έθεσε το υπουργείο περιβάλλοντος ενέργειας και κλιματικής αλλαγής, τονίζει ο αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Σωτήρης Καπέλλος. Ο κ. Καπέλλος απαντά στο ερώτημα εάν υπάρχει «φούσκα» και αναλύει τις ωφέλειες και τις υπεραξίες που αφήνουν στην οικονομία οι επενδύσεις στα φωτοβολταϊκά.

- Κύριε Καπέλλο, με βάση τα στοιχεία του ΔΕΣΜΗΕ το τελευταίο διάστημα, τα φωτοβολταϊκά είναι η τεχνολογία με τη μεγαλύτερη επενδυτική κινητικότητα. Με αυτό ως δεδομένο, ποιο είναι κατά την άποψή σας το μερίδιο των φωτοβολταϊκών στη λεγόμενη πράσινη ανάπτυξη και στους στόχους του 20-20-20;

Πράγματι, το 2010 φαίνεται να διαμορφώνεται μια νέα πραγματικότητα εντός της οικογένειας των ΑΠΕ. Τα φωτοβολταϊκά είναι ο ταχύτερα αναπτυσσόμενος τομέας και το 2010 θα υπερσκελίσουν για πρώτη φορά τα αιολικά σε νέα ετήσια εγκατεστημένη ισχύ, κάτι που πιθανότατα θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια. Αυτό είναι βέβαια απόρροια του μεγάλου επενδυτικού ενδιαφέροντος που έχει εκδηλωθεί για τα φωτοβολταϊκά αλλά έχει να κάνει και με την ευκολία κατασκευής των αντίστοιχων έργων σε σχέση με άλλες τεχνολογίες. Υπ’ αυτή την έννοια, ο στόχος που έθεσε το ΥΠΕΚΑ για την αγορά φωτοβολταϊκών (2.200 MW ως το 2020) είναι ασφυκτικά μικρός και δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις και τη δυναμική της αγοράς. Γι’ αυτό και ο ΣΕΦ ζητά τριπλασιασμό αυτού του μεριδίου, ώστε τα φωτοβολταϊκά να καλύπτουν το 12% της ηλεκτροπαραγωγής το 2020.

- Πολύς λόγος γίνεται για το περίφημο «Ελντοράντο» των φωτοβολταϊκών. Ως Σύνδεσμος ποια η θέση σας απέναντι στο χαρακτηρισμό αυτό; Υπάρχει κίνδυνος φούσκας ή στα φωτοβολταϊκά «υπάρχει χώρος για όλους»;

Δυστυχώς, αυτό το άρρωστο κλίμα το δημιούργησαν παράγοντες εκτός ΣΕΦ και συχνά και εκτός αγοράς, υποσχόμενοι στους πάντες ότι θα μπορούσαν να πλουτίσουν χωρίς να βάλουν καν χρήματα για την επένδυση. Κάτι τέτοιο δεν είναι αλήθεια. Τα φωτοβολταϊκά είναι επένδυση και ως τέτοια απαιτούν ίδια κεφάλαια και ανάληψη κάποιων ρίσκων. Μόνο στον οικιακό τομέα είναι σήμερα εφικτή η υλοποίηση έργων με τραπεζικό δανεισμό που φτάνει και το 100%. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις θα χρειαστεί ο επενδυτής να “τσοντάρει” ένα σημαντικό ποσό (συνήθως 25% του συνολικού επενδυτικού κόστους). Σε ό,τι αφορά τις αποδόσεις, πράγματι οι επενδύσεις σε φωτοβολταϊκά αποφέρουν κέρδη και αξιοπρόσεκτες αποδόσεις. Εκείνο που δεν είναι όμως ευρύτερα γνωστό είναι ότι σε σχέση με άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ (π.χ. αιολικά, μικρά υδροηλεκτρικά, βιομάζα), οι αποδόσεις των επενδύσεων σε φωτοβολταϊκά είναι συγκριτικά μικρότερες. Χώρος υπάρχει για όλους, και για τους μικροεπενδυτές και για τους μεγάλους παίκτες της ενέργειας. Αυτή είναι άλλωστε και η γοητεία των φωτοβολταϊκών. Δυστυχώς βέβαια, υπάρχει και χώρος για φούσκες λόγω κακών πολιτικών επιλογών και καιροσκοπικών μεθοδεύσεων που δεν κάνουν καλό στην αγορά μας. Μια τέτοια υποψήφια φούσκα έχει δημιουργηθεί από τις αιτήσεις φωτοβολταϊκών από κατ’ επάγγελμα αγρότες. Ελπίζουμε να διαψευστούμε γιατί αλλιώς θα θιγούν και άλλες κατηγορίες επενδυτών που δεν φταίνε σε τίποτα.

- Υπάρχει σε εξέλιξη μια αντιπαράθεση σε σχέση με το κόστος των ΑΠΕ γενικότερα και ειδικά των φ/β. Τι απαντάτε σε αυτούς που λένε ότι τα φωτοβολταϊκά είναι ακριβά και το κόστος το επωμίζονται οι καταναλωτές;

Αντί να επαναλαμβάνουν κάποιοι τη γνωστή καραμέλα περί ακριβών ΑΠΕ, θα έπρεπε να δουν πιο προσεκτικά την πραγματικότητα. Το 2010 είχαμε μια εκρηκτική αύξηση του τέλους ΑΠΕ για λόγους που δεν είχαν να κάνουν με τις ΑΠΕ αλλά με τη χειραγώγηση της Οριακής Τιμής Συστήματος (ΟΤΣ) από τη ΔΕΗ. Επειδή η ΟΤΣ επηρεάζει το τέλος ΑΠΕ (χαμηλή ΟΤΣ σημαίνει αύξηση του τέλους ΑΠΕ και αντίστροφα) που πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές, κατηγορήθηκαν οι ΑΠΕ χωρίς να φταίνε καν και αυτό είναι άδικο και αποπροσανατολιστικό. Οι αναλύσεις μας έδειξαν ότι ακόμη κι αν εφαρμοστούν στο ακέραιο οι φιλόδοξες προτάσεις μας για το 2020, το τέλος ΑΠΕ θα παραμείνει σε κάθε περίπτωση χαμηλότερο από τα τέλη που σήμερα πληρώνουν οι καταναλωτές για την ΕΡΤ. Είναι λοιπόν θέμα προτεραιοτήτων για το που πάνε τα λεφτά των πολιτών.

- Ποια είναι τα οφέλη για την ελληνική οικονομία, από την ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών; Υπάρχει προστιθέμενη αξία από τις συγκεκριμένες επενδύσεις;

Για κάθε ευρώ που επενδύουμε στα φωτοβολταϊκά, η κοινωνία παίρνει πίσω 1,2 ευρώ (έχοντας οφέλη από αποφυγή δημιουργίας νέων συμβατικών υποδομών, αποφυγή κόστους ρύπανσης, από δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, κ.λπ). Όσο περισσότερα λοιπόν επενδύουμε στα φωτοβολταϊκά, τόσο καλύτερα για την αναπτυξιακή προοπτική της χώρας.

- Που πιστεύετε ότι πρέπει να εστιάσει η πολιτεία για την ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών; Η τελική τιμή είναι ένα σημαντικό κίνητρο, μήπως όμως θα πρέπει να υπάρξουν ανάλογα κίνητρα στο κατασκευαστικό κομμάτι;

Η Πολιτεία θα πρέπει να συνεχίσει να ενισχύει την τιμή της παραγόμενης ηλιακής κιλοβατώρας για λίγα χρόνια ακόμη. Τα επόμενα πέντε χρόνια εκτιμούμε ότι το κόστος της ηλιακής κιλοβατώρας θα πέσει τόσο ώστε να είναι ανταγωνιστικό με αυτό της συμβατικής ενέργειας. Τότε δεν θα υπάρχει ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης και τότε αναμένουμε μια εκρηκτική στροφή των καταναλωτών στην καθαρή ενέργεια. Σε ό,τι αφορά το κατασκευαστικό κομμάτι, σαφώς θα πρέπει να συνεχίσει η ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας. Δεν είναι ευρύτερα γνωστό, αλλά σήμερα λειτουργούν στην Ελλάδα υπερσύγχρονα εργοστάσια παραγωγής φωτοβολταϊκών και επικουρικού εξοπλισμού (π.χ. βάσεις αλουμινίου) με εκατοντάδες εργαζόμενους. Οι συνολικές επενδύσεις στις μονάδες αυτές αγγίζουν το 0,5 δισ. ευρώ. Χρειάζεται να ενισχύσουμε αυτή την προοπτική, τόσο για να εξυπηρετήσουμε τις αυξανόμενες ανάγκες της ελληνικής αγοράς όσο και για να ενισχύσουμε τις εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας.

(Capital, 6/10/2010)