Skip to main content
Menu
English edition Live Blog Weekly Issues

Οι πυρηνικές μονάδες της Γαλλίας απειλούν να σβήσουν τα λαμπιόνια των Ευρωπαίων - Πως επηρεάζεται η Ελλάδα

Δημήτρης Κοιλάκος

Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με τις επιπτώσεις της μείωσης της παραγωγής ισχύος από πυρηνικές μονάδες σε χαμηλά δεκαετίας, κάτι που, σε συνδυασμό με την αναμενόμενη βαρυχειμωνιά, ενδέχεται να προκαλέσει ντόμινο σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Κι αυτό γιατί δεν είναι μόνο η γαλλική αγορά που θα βρεθεί αντιμέτωπη με ανεπάρκεια ισχύος, λόγω της σημαντικής εξάρτησης της γαλλικής ηλεκτροπαραγωγής από τις πυρηνικές μονάδες. Ενδεχόμενο πρόβλημα θα επηρεάσει και αρκετές άλλες χώρες, λόγω των διασυνδέσεων των δικτύων τους με το γαλλικό και των ποσοτήτων της γαλλικής παραγωγής που εξάγονται σε άλλες αγορές.  

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, είναι πιθανό να επηρεαστεί ανοδικά και η τιμή του ρεύματος στη γειτονιά μας και κυρίως στην Ιταλία, γεγονός που έχει τη σημασία του για το διασυνοριακό εμπόριο Ιταλίας - Ελλάδας και συνεπώς για τη διαμόρφωση της Οριακής Τιμής Συστήματος. Δεν πρέπει να παραγνωρίζεται επίσης το γεγονός ότι οι εταιρείες εμπορίας της χώρας μας, σε μια στιγμή που η ζήτηση και οι τιμές ρεύματος θα είναι υψηλές στην Ιταλία,  θα βρεθούν και με φθηνό ρεύμα στην κατοχή τους, μέσω των παραδόσεων από τις δημοπρασίες NOME.

Αν, πάντως, προκύψει σοβαρό πρόβλημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι αντιδράσεις θα είναι αλυσιδωτές και μάλιστα σε μια περίοδο που σπίτια, καταστήματα και δρόμοι σε όλη την Ευρώπη θα στολίζονται με  πολύχρωμα λαμπιόνια, δίνοντας τον τόνο στο εορταστικό κλίμα λόγω Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς.

Ο κίνδυνος

Ο προβληματισμός των αναλυτών πηγάζει από το ότι δεκατρείς πυρηνικές εγκαταστάσεις της Γαλλίας δεν θα είναι διαθέσιμες το Δεκέμβριο, καθώς και εννιά τον Ιανουάριο.

Οι συγκεκριμένες μονάδες αποσύρονται προσωρινά από την τροφοδότηση του δικτύου για να διεξαχθούν εργασίες συντήρησης κι έλεγχοι ασφάλειας.

Το γεγονός αυτό, όμως, ενδέχεται να προκαλέσει προβλήματα, ιδιαίτερα για το διάστημα από τις αρχές Δεκεμβρίου μέχρι τις αρχές Φεβρουαρίου, περίοδο στην οποία, λόγω και των αναμενόμενων χαμηλών θερμοκρασιών, η ζήτηση θα είναι αυξημένη.

Άλλωστε, το μέγεθος των προβλημάτων που μπορεί να προκύψουν γίνεται κατανοητό αν θυμηθεί κανείς τις δυσλειτουργίες που είχαν προκύψει στις αρχές της χρονιάς, όταν οι εργαζόμενοι στις μονάδες αυτές συμμετείχαν στη μεγάλη απεργιακή μάχη απέναντι στις προωθούμενες αναδιαρθρώσεις στις εργασιακές σχέσεις. Την περίοδο εκείνη, είχαν εκφραστεί σοβαρές ανησυχίες και πέραν των γαλλικών συνόρων.

Σε ένα βαρύ γαλλικό χειμώνα, λοιπόν, με τις θερμοκρασίες να αναμένονται κατά μέσο όρο μειωμένες κατά 3 βαθμούς Κελσίου το Δεκέμβριο και κατά 5 τον Ιανουάριο σε σχέση με πέρυσι, τα πράγματα μπορεί να δυσκολέψουν αρκετά.

Επιπτώσεις και στην υπόλοιπη Ευρώπη

Μια τέτοια εξέλιξη ίσως συμπαρασύρει κι άλλες ευρωπαϊκές αγορές, αφού οι γειτονικές της Γαλλίας χώρες, και πρωτίστως το Βέλγιο και η Μεγάλη Βρετανία, θα επηρεαστούν άμεσα.

Ήδη RTE και Elia, ο γαλλικός και ο βέλγικος ΑΔΜΗΕ αντίστοιχα, σχεδιάζουν το πώς θα έχουν έτοιμη και άμεσα διαθέσιμη την επιπλέον ισχύ που θα χρειαστεί, ώστε να διασφαλιστεί η επάρκεια του συστήματος.

Σε αυτά τα πλαίσια, έχουν αποφασιστεί εισαγωγές αυξημένων ποσοτήτων ισχύος. Μάλιστα, το Βέλγιο είναι ήδη έτοιμο να εισάγει αυξημένες ποσότητες από την Ολλανδία.

Την ίδια ώρα, έρχονται σε συνεννόηση με ενεργοβόρες βιομηχανίες κι εξετάζουν από κοινού διάφορα σενάρια τύπου «διακοψιμότητας», ώστε αυτές είτε να μειώσουν, είτε να διακόψουν την κατανάλωσή τους τις ώρες αιχμής.

Αντίστοιχα, η Μεγάλη Βρετανία προετοιμάζεται για την περίπτωση που απαιτηθεί, λόγω ενδεχόμενης ανεπάρκειας της Γαλλίας, να περάσει στο δίκτυο μονάδες φυσικού αερίου, που σε κανονικές συνθήκες έχουν αποθεματικό χαρακτήρα.

Βέβαια, παρότι το γαλλικό και το βρετανικό σύστημα είναι διασυνδεδεμένα και ο όγκος των μεταξύ τους συναλλαγών είναι σημαντικός, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Μεγάλη Βρετανία έχει στη διάθεσή της τους μηχανισμούς εκείνους που θα τις επιτρέψουν να μην αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες.

Σε ό,τι αφορά την Ιταλία, με δεδομένη και την απώλεια περίπου 15 GW συμβατικής ισχύος από το 2012, καθώς και τα προβλήματα που υπάρχουν με συμβατικές μονάδες που θα μπορούσαν να συμβάλλουν με επιπλέον 6 GW, είναι γνωστό ότι ασκούνται πιέσεις στην επάρκεια ισχύος. Άλλωστε, ήδη από το καλοκαίρι του 2015 είχαν εμφανιστεί προβλήματα, κυρίως ε Σαρδηνία και Σικελία. Παρότι έχει αποκατασταθεί σε σημαντικό βαθμό η επάρκεια του συστήματος, οι αναλυτές εκτιμούν ότι είναι πιθανό να χρειαστεί εισαγωγή αυξημένων ποσοτήτων για τρεις εβδομάδες μέσα στο Δεκέμβριο. Σε αυτή την περίπτωση, αν ανακύψουν σοβαρά προβλήματα λόγω των πυρηνικών μονάδων της Γαλλίας, τα πράγματα θα δυσκολέψουν.

Η σημασία των πυρηνικών μονάδων για την ηλεκτροπαραγωγή της Γαλλίας

H Γαλλία αντλεί περισσότερο από το 75% της ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικές μονάδες, ως αποτέλεσμα των μεγάλων επενδύσεων στον κλάδο τις τελευταίες δεκαετίες.

Παρόλα αυτά, στα πλαίσια της ενεργειακής μετάβασης που προωθεί το γαλλικό κράτος, σχεδιάζεται η μείωση του μεριδίου πυρηνικής ενέργειας στο γαλλικό ενεργειακό μίγμα κατά 50% ως το 2025.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του γαλλικού Ελεγκτικού Συνεδρίου, η μείωση αυτή συνεπάγεται το κλείσιμο 17-20 πυρηνικών σταθμών, στο βαθμό που η κατανάλωση ενέργειας και οι εξαγωγές παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα.

Μάλιστα, σε φετινή έκθεσή του αναφέρει ότι «μόνο μια εξαιρετικά σημαντική άνοδος στη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας ή στις εξαγωγές ενέργειας θα μπορούσε να περιορίσει τον αριθμό των σταθμών που θα κλείσουν, ωστόσο οι ειδικοί δεν αναμένουν να συμβεί κάτι τέτοιο».

Από την άλλη, η EDF έχει δηλώσει επανειλημμένως ότι θέλει να κρατήσει ανοικτούς τους πυρηνικούς σταθμούς της, καθώς αναμένει ότι η μείωση του μεριδίου της πυρηνικής ενέργειας στο γαλλικό ενεργειακό μίγμα θα προέλθει από την αυξανόμενη ζήτηση, και όχι από το κλείσιμο των αντιδραστήρων.

Την ίδια ώρα, ο στόλος των 58 πυρηνικών αντιδραστήρων της Γαλλίας χρειάζεται άμεσα αναβάθμιση σε σημαντικό βαθμό, για να καλυφθούν οι νέες απαιτήσεις ασφάλειας και να επεκταθεί η ζωή των μονάδων πέραν των 40 ετών.

Η EDF ανακοίνωσε πως θέτει σε εφαρμογή ένα πρόγραμμα επέκτασης της διάρκειας ζωής των αντιδραστήρων το 2011, με στόχο την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων, ώστε να καταστεί δυνατή η συνέχιση της λειτουργίας τους. Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης αναβαθμίσεις ασφαλείας ως αντίδραση στο ατύχημα της Φουκουσίμα στην Ιαπωνία.

Η υλοποίηση ενός τέτοιου προγράμματος συνεπάγεται και το αντίστοιχο κόστος, το οποίο δεν είναι διόλου αμελητέο. Συγκεκριμένα, υπολογίζεται πλέον ότι θα αγγίξει τα 100 δισ. ευρώ για την περίοδο μέχρι το 2030, συμπεριλαμβανομένου του κόστους λειτουργίας.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι προωθούμενες αλλαγές στη γαλλική ηλεκτροπαραγωγή, στις οποίες πέραν της μείωσης του μεριδίου των πυρηνικών μονάδων συμπεριλαμβάνεται ο στόχος για πλήρη απεξάρτηση από τον άνθρακα μέχρι το 2023, χρονιά για την οποία επιδιώκεται η παραγωγή των ΑΠΕ να έχει φτάσει τα 70GW, θέτουν επί τάπητος το ζήτημα της επάρκειας ισχύος.

Εξ ου και η Γαλλία προχώρησε πρόσφατα, μετά από μακρές διαβουλεύσεις με τα όργανα της ΕΕ, στη θέσπιση ενός νέου μηχανισμού ισχύος. Μάλιστα, οι διαβουλεύσεις αυτές τροφοδότησαν σημαντικά τους προβληματισμούς της Κομισιόν για τους μηχανισμούς ισχύος, προτού αυτή καταλήξει στα συμπεράσματα που αποτυπώθηκαν στην πρόσφατη σχετική έκθεσή της, η οποία συνοδεύει το λεγόμενο «χειμερινό πακέτο».

Καθησυχάζει ο ENTSO-E

Την ίδια ώρα, τα στοιχεία του ENTSO-E δείχνουν ότι η συνολικά παραγόμενη ισχύς στις χώρες μέλη του έχει αυξηθεί κατά περίπου 11 GW σε σχέση με πέρυσι, κυρίως λόγω της εξάπλωσης των ΑΠΕ, κυρίως φωτοβολταϊκών και αιολικών, την ώρα που η παραγωγή από συμβατικές μονάδες παραμένει περίπου στα ίδια επίπεδα.

Συγκεκριμένα, υπάρχουν εγκατεστημένα 12,8GW από αιολικά και φωτοβολταϊκά, 6,GW από υδροηλεκτρικές κι άλλες μονάδες, και 8,2GW από θερμικές μονάδες.

Εξ ου και ο ENTSO-E, στην έκθεσή του για το φετινό χειμώνα, εκτιμά ότι, παρά τις δυσκολίες λόγω Γαλλίας, δε συντρέχει λόγος γενικευμένης ανησυχίας, καθώς οι αναλύσεις του δείχνουν ότι υπάρχει η απαιτούμενη ισχύς. Δεν παραλείπει, βέβαια, να κρούσει και τον κώδωνα του κινδύνου.

Οι προβλέψεις για την Ελλάδα

Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, ο ENTSO-E εκτιμά ότι το επίπεδο της εγχώριας παραγωγής ισχύος και οι δυνατότητες που προσφέρουν οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί μπορούν να διασφαλίσουν την επάρκεια του διασυνδεδεμένου συστήματος για το χειμώνα.

Πιο κρίσιμη  θεωρεί την περίοδο μετά τα μισά του Δεκεμβρίου μέχρι και τον Ιανουάριο, όταν και εκτιμά πως θα χρειαστεί να γίνουν λελογισμένες εισαγωγές αυξημένων ποσοτήτων ισχύος, ώστε να εξασφαλιστεί ότι σε κάθε περίπτωση θα πληρούνται τα κριτήρια λειτουργίας που θέτει.



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα