Skip to main content
Menu
English edition Live Blog Weekly Issues

Οι μηχανισμοί ισχύος πρέπει να παραμείνουν τεχνολογικά ουδέτεροι

Ο νέος σχεδιασμός της αγοράς ηλεκτρισμού, όπως προτάθηκε από τους ευρωβουλευτές το Φεβρουάριο, ίσως έχει αρνητικές συνέπειες για το μηχανισμό ισχύος της Πολωνίας και τη σχετική πρόταση που εγκρίθηκε από την Κομισιόν.

Το σχέδιο της Πολωνίας αναπτύχθηκε για να εξασφαλίσει την επάρκεια εφοδιασμού και την αποδοτικότητα, την απανθρακοποίηση και ένα καθαρότερο ενεργειακό μείγμα. Όμως, λόγω της πρότασης των ευρωβουλευτών, τα σχέδια αυτά απειλούνται από διαφορετικές προδιαγραφές και ασυνάρτητα μηνύματα προς τους επενδυτές.

Ένα μεγάλο μέρος της συμβατικής παραγωγής της Πολωνίας θα αποσυρθεί από την αγορά ως το 2030. Ορισμένες μονάδες θα αποσυρθούν λόγω ηλικίας ενώ άλλες δεν θα συμβαδίζουν με τις προδιαγραφές βέλτιστης τεχνολογίας. Η ισχύς αυτή θα πρέπει να αντικατασταθεί, εξ ου και η ανάγκη για τα κατάλληλα μηνύματα προς τους επενδυτές.

Τη στιγμή που μια “αμιγώς ενεργειακή αγορά” αποτυγχάνει να τα παρέχει, ο μηχανισμός ισχύος είναι μια καλή λύση. Το σχέδιο της Πολωνίας για το μηχανισμό ισχύος, όπως εγκρίθηκε από την Κομισιόν στις 7/2, σχηματίστηκε ως το βασικό εργαλείο για να εξασφαλίσει μια σταθερή παραγωγική ισχύ για τις επόμενες δεκαετίες. Θεωρείται ως η πιο αποδοτική από όλες τις διαθέσιμες λύσεις (μελέτη της Compass Lexecon, FTI France S.A.S.) που μπορεί να μειώσει κατά 7 δις. ευρώ το συνολικό κόστος για τους Πολωνούς καταναλωτές (σε σχέση με το σενάριο “αμιγούς ενεργειακής αγοράς”).

Ο μηχανισμός ισχύος βασίζεται σε συχνές και ανταγωνιστικές δημοπρασίες συμβολαίων ισχύος. Στόχος του είναι να παρέχει ενισχυμένη ασφάλεια εφοδιασμού και παραμένοντας τεχνολογικά ουδέτερος, μια διέξοδο προς ένα καθαρότερο μείγμα. Θα οδηγήσει σε αποδοτική απανθρακοποίηση.

Μόλις δύο εβδομάδες μετά το πράσινο φως της Κομισιόν για τον μηχανισμό ισχύος, το Ευρωκοινοβούλιο ψήφισε υπέρ ενός νέου σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρισμού. Προωθεί την επέκταση του φυσικού αερίου στο ηλεκτροπαραγωγικό μείγμα και επιβάλει περαιτέρω μείωση της κατανάλωσης άνθρακα θέτοντας νέα όρια εκπομπών για τους μηχανισμούς ισχύος των κρατών-μελών.

Η πρόταση της Κομισιόν για ένα όριο 550γρ./κιλοβατώρα περιορίστηκε ακόμα περισσότερο από το Ευρωκοινοβούλιο. Η βούληση των ευρωβουλευτών είναι να εμποδίσουν τις μελλοντικές μονάδες άνθρακα απότο να λάβουν κρατική στήριξη. Το πρόβλημα είναι ότι θα μπορούσε να έχει μακροπρόθεσμες και εν μέρει ακούσιες συνέπειες για τον εγκεκριμένο μηχανισμό ισχύος της Πολωνίας και για άλλα κράτη-μέλη που λόγω του ιστορικού τους, εξαρτώνται ακόμα από τον άνθρακα και το λιγνίτη.

Το Ευρωκοινοβούλιο επιθυμεί νέες προδιαγραφές από τα μέσα του 2019 για όλες τις νέες μονάδες και πέντε χρόνια αργότερα για τις υφιστάμενες, ενώ το Συμβούλιο θέλει να το αναβάλλει αυτό για το 2025 και το 2030 αντίστοιχα.

Επιπλέον, το Ευρωκοινοβούλιο υπονομεύει την ορατότητα στην αγορά για τους επενδυτές μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα περιορίζοντας τους μηχανισμούς ισχύος για ένα μέγιστο πέντε ετών και τα σχετικά συμβόλαια για μόλις ένα έτος (σήμερα η Κομισιόν εγκρίνει τα σχέδια αυτά για δέκα χρόνια).

Εισάγοντας πολλές καινοτόμες τεχνολογίες (ψηφιοποίηση, εξηλεκτρισμός, ρομποτική και τεχνητή νοημοσύνη) στην πρότασή του, το Ευρωκοινοβούλιο επίσης απειλεί τη βιώσιμη ασφάλεια εφοδιασμού σε ένα ευρωπαϊκό ενεργειακό τοπίο που αλλάζει ραγδαία, καθώς οι σημερινές προβλέψεις μπορεί να υποτιμήσουν τη μελλοντική αύξηση της ζήτησης.

Παράλληλα, ο προτεινόμενος κανόνας των 550γρ./κιλοβατώρα της Κομισιόν θα έχει μονάχα περιορισμένη επίδραση στις συνολικές εκπομπές του ETS, καθώς οι μειώσεις στην ηλεκτροπαραγωγή θα αντισταθμιστούν από αυξήσεις σε άλλους τομείς με όρια στους όγκους του ETS και θα απαιτήσει περισσότερες υποδομές για την εισαγωγή αερίου.

Για την Πολωνία και ορισμένα άλλα κράτη-μέλη, το πιο δύσκολο στοιχείο της θέσης του Ευρωκοινοβουλίου είναι ότι οδηγεί σε διαφορετικές λύσεις για διαφορετικά είδη μηχανισμών ισχύος.

Εν πολλοίς υπό γερμανικές πιέσεις, το Ευρωκοινοβούλιο εξαίρεσε τα στρατηγικά αποθέματα από τον κανόνα των 550γρ/κιλοβατώρα, ενισχύοντας το μοντέλο αυτό για τις λιγνιτικές μονάδες της Γερμανίας. Έχοντας περιορίσει τις ετήσιες εκπομπές για αυτές τις στρατηγικές εφεδρείες στα επίπεδα των 200 κιλών/κιλοβάτ (όχι κιλοβατώρες), η πρόταση του Ευρωκοινοβουλίου επιτρέπει στις πιο βρόμικες να λειτουργούν έως 500 ώρες στην περίπτωση του λιγνίτη και 600 ώρες στην περίπτωση του λιθάνθρακα, σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις.

Συνοψίζοντας, το Ευρωκοινοβούλιο πριμοδότησε τις στρατηγικές εφεδρείες έναντι των μηχανισμών ισχύος παρά την παραδοσιακή προτίμηση της Κομισιόν προς τους μηχανισμούς, οι οποίοι είναι περισσότερο τεχνολογικά ουδέτεροι και πιο συμβατοί με την αγορά.

Η πρόταση του Ευρωκοινοβουλίου μπορεί να υπονομεύσιε τις προσπάθειες της Πολωνίας για μια πιο ασφαλή και αποδοτική προμήθεια και απανθρακοποίηση. Τα σχέδια για μονάδες που βρίσκονται ήδη σε ανεπτυγμένο στάδιο και εγκρίθηκαν από την Κομισιόν στα πλαίσια του μηχανισμού ισχύος, δεν θα επωφελούνταν πλέον από καμία στήριξη διότι το Ευρωκοινοβούλιο τους επιβάλει νέες υποχρεώσεις, όπως την άμεση εφαρμογή νέων προδιαγραφών.

Το δίδαγμα που θα αντλήσουν οι επενδυτές είναι ότι υπάρχει επιζήμια αβεβαιότητα. Δεν θα μπορούν να βασίζονται στις διαβεβαιώσεις και τους κανονισμούς που εγκρίνει η Κομισιόν.

Οι στρατηγικές εφεδρείες της Γερμανίας προωθούνται ως φθηνότερες και πιο αποδοτικές από ότι οι μηχανισμοί ισχύος, αλλά δεν υπάρχει καμία ομοφωνία περί αυτού, ακόμα και μεταξύ των Γερμανών ειδικών. Ακόμα πιο σημαντικό, στην Πολωνία το μοντέλο στρατηγικής εφεδρείας θα στοίχιζε περισσότερο από το μηχανισμό ισχύος, ο οποίος οδηγείται από τους κανόνες της ελεύθερης αγοράς.

Οι ευρωβουλευτές στην επιτροπή βιομηχανίας και ενέργειας έδωσαν στον Κρισιάνις Κάρινς σαφή εντολή να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο για την αναθεώρηση του κανονισμού για την αγορά ηλεκτρισμού. Οι επαφές θα διαρκέσουν τουλάχιστον ως το φθινόπωρο και μάλλον πολύ περισσότερο.

Οι υποτιμημένες ή απρόβλεπτες συνέπειες των δύο μέτρων και δύο σταθμών του Ευρωκοινοβουλίου μπορούν να εξηγηθούν μέσω της περίπλοκης διαδικασίας αποφάσεων στα ευρωπαϊκά όργανα με τη συμμετοχή 28 κρατών-μελών με 28 διαφορετικά ενεργειακά μείγματα, με διάφορες διαστάσεις ενεργειακών αγορών, γεωγραφικές διαφορές, διασυνδεσιμότητα και εθνικές προτεραιότητες για το τρίγωνο “ενεργειακή ασφάλεια, περιβάλλον, ανταγωνιστικότητα”.

Οδηγεί σε συμβιβασμούς, που συχνά βαίνουν ενάντια στη λογική και την αποδοτική εφαρμογή των στρατηγικών στόχων της Ε.Ε.

Μια αποδοτική ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού με σαφείς κανόνες χωρίς διακρίσεις και με σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο και σήματα προς τους επενδυτές, χρειάζεται αποδοτικές αγορές στα κράτη-μέλη.

Κατ' επέκταση, τόσο το Συμβούλιο, όσο και το Ευρωκοινοβούλιο, πρέπει κατά τις επαφές τους να λάβουν υπόψη πλήρως τα διάφορα ενεργειακά προφίλ των κρατών-μελών. Σε διαφορετική περίπτωση δεν θα εξασφαλιστεί ούτε μια αποδοτική ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού, ούτε η ασφάλεια, ούτε οι αποδοτικές λύσεις, ούτε η απανθρακοποίηση, ούτε σε εθνικό ούτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ακόμα χειρότερα, ίσως να οδηγήσει σε τάσεις επανεθνικοποίησης στην Ε.Ε., κάτι που ήδη εμφανίζεται σε κάποιο βαθμό.

Η θέση του Ευρωκοινοβουλίου για το σχεδιασμό της αγοράς ηλεκτρισμού πρέπει να επανεξεταστεί ώστε να μην κάνει διακρίσεις στα ενεργειακά προφίλ και το σχεδιασμό ορισμένων κρατών-μελών, ιδίως όταν έχουν ήδη εκγριθεί από την Κομισιόν.

  • Ο Δρ. Φρανκ Ούμπαχ είναι διευθυντής έρευνας στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Ενεργειακής Ασφάλειας (EUCERS) του King's College στο Λονδίνο. Επίσης, είναι καθηγητής στη σχολή διεθνών σπουδών S. Rajaratnam (RSIS) του πολυτεχνείου Nanyan (NTU) της Σιγκαπούρης και μέλος του Κέντρου Ευρωπαϊκών Στρατηγικών Ασφάλειας (CESS GmbH) του Μονάχου.

(Euractiv.com)



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα