Skip to main content
Menu
English edition Live Blog Weekly Issues

Ο μετασχηματισμός της εθνικής αγοράς αερίου μέσω του LNG

Δυστυχώς δεν έχουμε συχνά την ευκαιρία να «καμαρώνουμε» για την προνοητικότητα της εκάστοτε ελληνικής κυβέρνησης εντός των τελευταίων δεκαετιών. Όμως η περίπτωση του LNG αποτελεί μία από αυτές τις «λαμπρές εξαιρέσεις», καθώς η χώρα μας είχε τη διορατικότητα ήδη από το 2004 να έχει κατασκευάσει και να έχει θέσει σε λειτουργία το σταθμό εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στη Ρεβυθούσα. 

Πρόκειται για ένα έργο που όχι απλώς έχει θωρακίσει την ενεργειακή μας ασφάλεια – κάτι το οποίο έχει αποδειχθεί περίτρανα στην πράξη ουκ ολίγες φορές ενδεικτικά ελέω Ουκρανίας, ελέω πολικού ψύχους ή ελέω αναξιοπιστίας των Γαλλικών πυρηνικών αντιδραστήρων – αλλά πλέον δρα και ως δικλείδα ασφαλείας για τη διατήρηση των τιμών ενέργειας στην εσωτερική αγορά σε λογικά επίπεδα. 

Παράλληλα, η ύπαρξη της Ρεβυθούσας και η έλευση του LNG έχουν ενισχύσει σημαντικά την προσπάθεια απελευθέρωσης της χονδρεμπορικής αγοράς φυσικού αερίου, καθώς το 2010 επετράπη για πρώτη φορά σε Τρίτους (εκτός της δημόσιας εταιρείας αερίου δηλαδή) η χρήση της Εγκατάστασης.

Τον τελευταίο χρόνο η εθνική αλλά και η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου βιώνουν την «άνοιξη του LNG», δηλαδή μία παρατεταμένη περίοδο που συνδυάζει ιδιαίτερα χαμηλές σημερινές τιμές με άκρως ενθαρρυντικές μελλοντικές προοπτικές υπερπροσφοράς του, ειδικότερα στο Δυτικό Ημισφαίριο. Σε αυτό συμβάλλουν κατά κύριο λόγο δύο αιτίες: το «υπερπλεόνασμα» φυσικού αερίου στις ΗΠΑ που οδηγεί στη- σχεδόν νομοτελειακή- διαρκή αύξηση εξαγωγών, καθώς και η γεωγραφική εγγύτητα των σημαντικότερων καταναλωτών-χωρών LNG (Κίνα, Ιαπωνία) στην πλούσια σε κοιτάσματα αερίου Αυστραλία.

Τα παραπάνω «θεμελιώδη» της αγοράς, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της τεχνολογίας και συνεπώς τη συρρίκνωση του κόστους των επιμέρους εφοδιαστικών αλυσίδων, καθιστούν το LNG ένα παγκόσμιο καύσιμο που προβλέπεται να εξακολουθήσει να κινείται σε ανταγωνιστικά επίπεδα τιμών.

Για την Ελλάδα, το LNG αποκτά ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική αλλά και εμπορική σημασία. Εντός του 2019 διαφαίνεται πως η Ελλάδα θα έχει καλύψει περίπου το 50% των εθνικών της αναγκών σε φυσικό αέριο μέσω εισαγωγών LNG. Το ποσοστό αυτό αξιοποίησης του LNG είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, γεγονός που «εκδημοκρατίζει» κατά κάποιο τρόπο την εθνική χονδρεμπορική αγορά αερίου και «απογαλακτίζει» τη χώρα από μονοπωλιακές καταστάσεις του παρελθόντος.

Παράλληλα, η ελληνική αγορά τροφοδοτείται με αέριο που τιμολογείται με εναλλακτικούς τρόπους σε σχέση με τον «παραδοσιακό» τρόπο σύνδεσης της τιμής του φυσικού αερίου με τις τιμές πετρελαίου (oil-indexation). Αυτό επιτυγχάνεται καθώς ανάλογα με την προέλευση του κάθε φορτίου LNG, η τιμολόγηση του καυσίμου μπορεί να συνδέεται είτε με τις ευρωπαϊκές τιμές αερίου (TTF, NBP) είτε με τις αμερικανικές τιμές αερίου (Henry Hub). Άρα για πρώτη φορά, η διαμόρφωση της τιμής του (εισαγόμενου σε κάθε περίπτωση) αερίου στην Ελλάδα έχει ως σημείο αναφοράς τιμές φυσικού αερίου αναπτυγμένων αγορών (όχι μονοπωλιακών αλλά άκρως ανταγωνιστικών). Γιατί είναι σημαντικό αυτό για την οικονομία μας;

Είναι σημαντικό, αφενός, διότι δίνει τη δυνατότητα τόσο στους Έλληνες προμηθευτές όσο και στους καταναλωτές να «κλειδώσουν» τιμή για το σύνολο ή το μέρος των αναγκών τους σε αέριο μέσω των διεθνών προθεσμιακών αγορών (το λεγόμενο hedging), σώζοντας τους εαυτούς τους από τυχόν δυσάρεστες εκπλήξεις όσον αφορά τη μελλοντική διακύμανση των τιμών. Αφετέρου, απολαμβάνουν μία ευρύτερη γκάμα εμπορικών επιλογών, γεγονός που δημιουργεί συνθήκες arbitrage, την πεμπτουσία δηλαδή των σύγχρονων αγορών εμπορίας ενέργειας (trading).

Τέλος, προσδίδει στην Ελλάδα το ρόλο της «πύλης εισόδου» ανταγωνιστικού φυσικού αερίου προς την Βαλκανική ενδοχώρα. Και ο ρόλος αυτός μπορεί να καταστεί πολλαπλάσια σημαντικότερος στο προσεχές μέλλον, επιτρέποντας ενδεχομένως και την εισαγωγή ποσοτήτων LNG από τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου.

Αυτό ο ρόλος γεννά ευκαιρίες για φιλόδοξες και εξωστρεφείς επιχειρήσεις που βλέπουν την Ελλάδα ως τμήμα μίας ευρύτερης περιφερειακής αγοράς ενέργειας που ήδη έχει ξεκινήσει να γεννάται παρά ως ένα «ενεργειακό φέουδο» με εσωστρεφή ατζέντα και στόχευση. 

To LNG λοιπόν μπορεί να αποτελέσει εφαλτήριο ανάπτυξης για την εθνική μας οικονομία και ο σταθμός της Ρεβυθούσας – όπως και οποιοσδήποτε μελλοντικός σταθμός εισαγωγής LNG στην Ελλάδα -  πολύτιμη κληρονομιά για την ευρύτερη γειτονιά μας.

-Αλέξανδρος Λαγάκος, Αντιπρόεδρος Greek Energy Forum,

Αντώνης Γυφτόπουλος, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

 



ΑΦΗΣΤΕ ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΣΑΣ

-A +A

Σχετικά άρθρα