Ντάνιγκαν: Αμετακίνητες οι ΗΠΑ από το στόχο για ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από τη Ρωσία

Παρά την πρόσφατη φιλολογία περί προσέγγισης ΗΠΑ-Ρωσίας, μετά την εκλογή Τραμπ, δεν αναμένεται να αλλάξουν οι ενεργειακές ισορροπίες στην περιοχή ως αποτέλεσμα της πολιτικής των ΗΠΑ, καθώς βασικός άξονας της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής για τον ενεργειακό τομέα παραμένει ο στόχος για περιορισμό της εξάρτησης της Ευρώπης από τη Ρωσία.

Την εκτίμηση αυτή επιβεβαίωσε σήμερα με δηλώσεις της σε δημοσιογράφους και η Ρόμπιν Ντάνιγκαν, αναπληρωτής υφυπουργός Εξωτερικών, και αρμόδια για τη διπλωματία των ενεργειακών πόρων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, η οποία νωρίτερα είχε συνάντηση και με κυβερνητικούς αξιωματούχους.

«Η πάγια άποψη μας είναι ότι η Ρωσία δεν θα πάψει να είναι ένας βασικός παίκτης στην ευρωπαϊκή ενεργειακή σκακιέρα. Εγείρεται ωστόσο ερώτημα όταν δεν υπάρχει πραγματικός ανταγωνισμός. Ολοκληρωμένη αγορά υπάρχει μόνο όταν υπάρχουν και πολλές επιλογές, και φυσικό αέριο ικανό να μετακινηθεί προς κάθε κατεύθυνση, με υποδομές που λειτουργούν ανταγωνιστικά», ήταν το μήνυμα της αναπληρωτού υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ.

Νωρίτερα, η κα. Ντάνιγκαν συναντήθηκε με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργο Σταθάκη, καθώς και άλλους κυβερνητικούς αξιωματούχους στο υπουργείο Εξωτερικών και το Γραφείο του Πρωθυπουργού.

Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων αυτών, βασικό θέμα συζήτησης αποτέλεσε η πρόοδος στα έργα για το Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, το έργο δηλαδή που αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο.

Μέρος του, συνολικού ύψους 40 δισ. δολαρίων έργου, αποτελούν και οι αγωγοί TAP και IGB, που έχουν άμεσο ελληνικό ενδιαφέρον.

«Είναι στρατηγική προτεραιότητα για τις ΗΠΑ και κομβική για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης η υλοποίηση του Νοτίου Ενεργειακού Διαδρόμου, αφού θα διαφοροποιήσει τις σημερινές πηγές προμήθειας της Ε.Ε., φέρνοντας αέριο από την Κασπία», δήλωσε η αναπληρώτρια υπουργός των ΗΠΑ.

Σύμφωνα με την ίδια, το έργο εξελίσσεται εντός των χρονοδιαγραμμάτων και αναμένεται πως από το 2020 αέριο από το Αζερμπαϊτζάν θα ρέει μέσω Ελλάδας στην Ευρώπη.

Η ενεργειακή ασφάλεια διασφαλίζεται όταν η αγορά λειτουργεί ανταγωνιστικά

Ως προς τη διακηρυγμένη πρόθεση της Gazprom να δεσμεύσει χωρητικότητα στον αγωγό TAP, προκειμένου να μεταφέρει και μέσω αυτού ρωσικό αέριο στην Ευρώπη, η κα. Ντάνινγκαν σημείωσε πως «όσο περισσότερο αέριο έχεις και από περισσότερες πηγές, τόσο το καλύτερο».

Στη συνέχεια, εξήσησε ότι, στο βαθμό που οι κανονισμοί της ΕΕ επιτρέπουν την είσοδο τρίτων στον TAP, και εφόσον συμφωνούν οι μέτοχοι του αγωγού, τότε κάποια στιγμή το αίτημα της Gazprom θα μπορούσε να ικανοποιηθεί.

Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η προσέγγιση των ΗΠΑ παραμένει σταθερή και δεν έχει αλλάξει κατά τη μετάβαση από τη διακυβέρνηση Ομπάμα στη διακυβέρνηση Τραμπ.

Σύμφωνα με την αμερικανική προσέγγιση, η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης διασφαλίζεται μόνο όταν η αγορά φυσικού αερίου λειτουργεί ανταγωνιστικά, με βάση τους κανόνες της αγοράς, και κυρίως με διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας.

Η τοποθέτηση αυτή της αναπληρώτριας υπουργού των ΗΠΑ έρχεται σε συνέχεια των όσων είχε πει από το βήμα ενεργειακού συνεδρίου στην Αθήνα πριν από ένα μήνα ο πρέσβης των ΗΠΑ Τζόζεφ Πάιατ, όταν σημείωνε πως «είναι βασικό να μην είσαι όμηρος σε ένα πάροχο», προσθέτοντας ότι «η Μόσχα χειραγωγεί τις χώρες με όπλο την ενέργεια».

Παρότι η Ντάνιγκαν απέφυγε να χρησιμοποιήσει αντίστοιχες εκφράσεις το μήνυμα που αναδύεται από τις δηλώσεις της είναι ουσιαστικά το ίδιο.

Παρά τη ρητορική περί πιθανής διπλωματικής επαναπροσέγγισης μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας που πυροδότησε η εκλογή Τραμπ, τουλάχιστον στο ενεργειακό επίπεδο δε φαίνεται προς ώρας να υπάρχουν ουσιώδεις αλλαγές. Με άλλα λόγια, παρά τα όσα έχουν ειπωθεί ακόμα και δια στόματος Τραμπ, η ουσία της εξωτερικής πολιτικής του νέου προέδρου των ΗΠΑ δε φαίνεται να διαφοροποιείται ουσιαστικά στα ζητήματα αυτά από του προκατόχου του.

Κοινή προσέγγιση με την Αθήνα

Όπως μετέφερε στους δημοσιογράφους η Ρ. Ντάνιγκαν, από τις επαφές που είχε σήμερα με την ελληνική κυβέρνηση, διαπίστωσε ότι υπάρχει κοινή προσέγγιση με την Αθήνα ως προς τον στόχο περιορισμού της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από μια και μόνο πηγή, και επιτάχυνσης της υλοποίησης του Νοτίου Ενεργειακού Διαδρόμου. 

Άλλωστε, είχε και πρόσφατα την ευκαιρία να ανταλλάξει απόψεις επί του θέματος με τον Γ. Σταθάκη, καθώς προ ημερών συναντήθηκαν και στη διυπουργική συνάντηση του Συμβουλευτικού Συμβουλίου για το Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου στο Μπακού.

Στη συνάντηση αυτή, παρουσία των υπουργών Εξωτερικών από 11 χώρες, συζητήθηκαν οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με το Νότιο Διάδρομο.

Μιλώντας σήμερα για το θέμα αυτό, η Ντάνιγκαν έκανε ιδιαίτερη μνεία στην πρόοδο του TAP, όπως και του ελληνο-βουλγαρικού αγωγού.  Μάλιστα, άφησε να εννοηθεί ότι είναι ανάγκη να επιταχυνθεί το διασυνδετήριο με τον TAP έργο για τον IGB, το οποίο προορίζεται, σε πρώτη φάση, να μεταφέρει 1 δισ. κυβικά μέτρα σε Βουλγαρία.

Σε δεύτερη φάση, ο IGB πρόκειται να τροφοδοτήσει την Σερβία, και άλλες αγορές.

Ενδιαφέρον για αμερικανικές επενδύσεις στην Ελλάδα

Το στέλεχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον τόσο για τις αποθηκευτικές εγκαταστάσεις του ΔΕΣΦΑ στη Ρεβυθούσα, όσο και για το σχεδιαζόμενο έργο του πλωτού τερματικού σταθμού στην Αλεξανδρούπολη.

Aνέφερε σχετικά ότι οι υποδομές αυτές συμβάλουν εξίσου στην ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής και της Ευρώπης.

Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο ότι η Ρ.Ντάνιγκαν συναντήθηκε νωρίτερα και με τον επιχειρηματία Δ.Κοπελούζο, επικεφαλής της εταιρείας Gastrade, η οποία προωθεί το έργο στην Αλεξανδρούπολη.

«Στηρίζουμε όσες αμερικανικές εταιρείες θέλουν να επενδύσουν στην ελληνική ενεργειακή αγορά, και μπορώ να σας πω ότι υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον», είπε η Ρ.Ντάνιγκαν, αναφερόμενη εμμέσως πλην σαφώς στην Cheniere που έχει εκφράσει το ενδιαφέρον να εξάγει μέσω του τέρμιναλ της Αλεξανδρούπολης, ποσότητες αμερικανικού σχιστοσλιθικού αερίου.

Το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για εξαγωγές shale gas στην Ευρώπη είναι γνωστό. Ο διακηρυγμένος άλλωστε στόχος της νέας διακυβέρνησης Τράμπ είναι να αυξήσει τα έσοδα και την απασχόληση στις ΗΠΑ από την επέκταση του ενεργειακού τομέα. «Σήμερα υπάρχουν 186 δις. κυβικά μέτρα αμερικανικού αερίου, και μια μεγάλη ποσότητα της τάξης των 100 δισ. κ.μ. είναι προς εξαγωγή, ακόμη και στην Ευρώπη», όπως είπε το στέλεχος του αμερικανικού ΥΠΕΞ.

Κινητικότητα και με Κύπρο, Ισραήλ

Αύριο η Ντάνιγκαν μεταβαίνει στην Κύπρο, όπου και θα συζητήσει το θέμα του αγωγού East Med για την μεταφορά των κοιτασμάτων του νησιού, μαζί με εκείνων του Ισραήλ, προς την Ευρώπη.

Χωρίς να έχει ακόμα αποσαφηνιστεί ποια οδό θα επιλέξει το Ισράηλ για την εξαγωγή των κοιτασμάτων του στην Ευρώπη, η αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ μίλησε για θετικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Αν.Μεσογείου, για συνέργιες που μπορούν να αναπτυχθούν μεταξύ Κύπρου-Ισραήλ, καθώς και για την ανακάλυψη του κοιτάσματος Ζορ στην Αίγυπτο.

Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, η αγορά θα αποφασίσει σε κάθε περίπτωση για το πως θα γίνει η εκμετάλλευση όλων αυτών των κοιτασμάτων.