Μπιρμπίλη: «Δεν θα επιβαρυνθούν υπέρμετρα τα νοικοκυριά από τις αυξήσεις στα τιμολόγια το 2011»

Μικρές αυξήσεις στα τιμολόγια του ρεύματος προσανατολίζεται να αποφασίσει για το 2011 το ΥΠΕΚΑ, αφήνοντας το μεγαλύτερο μέρος τους για το 2012 και το 2013.

Αν και δεν έχει πάρει ακόμη στα χέρια της την οριστική εισήγηση της ΡΑΕ για τα τιμολόγια, η υπουργός ΠΕΚΑ Τίνα Μπιρμπίλη μιλώντας στο «Energy Press» δηλώνει ότι «επειδή το 2011 θα είναι μια δύσκολη χρονιά για τον Έλληνα καταναλωτή, θα εξαντλήσουμε κάθε δυνατότητα η επιβάρυνση που θα έχει από τις αυξήσεις ρεύματος να είναι μικρή και θα επιδιωχθεί ο κύριος όγκος των αυξήσεων να μετατεθεί προς το τέλος της περιόδου 2012-2013».

Το μνημόνιο, όπως εξηγεί η υπουργός, μας αφήνει στον τομέα αυτό αρκετά περιθώρια ευελιξία και είναι απόφαση της κυβέρνησης το πως θα "κατανεμηθούν" οι αυξήσεις που θεωρούνται απαραίτητες για να βρίσκονται όλα τα τιμολόγια του ρεύματος πάνω από το κόστος. Γι’ αυτό και η εισήγησή της θα κινείται προς την κατεύθυνση η επιβάρυνση για τους καταναλωτές το 2011 να είναι η όσο το δυνατόν μικρότερη, με ταυτόχρονη μετάθεση του μεγαλύτερου μέρους των αυξήσεων για τα δύο επόμενα χρόνια.

«Άσκοπη η οποιαδήποτε συζήτηση για νούμερα»

«Εγώ θα κάνω μια εισήγηση που θα συζητηθεί κεντρικά σε κυβερνητικό επίπεδο, γιατί είναι μια σοβαρή πολιτική απόφαση» λέει στο «Energy Press» η υπουργός κα Μπιρμπίλη. Και επειδή δεν έχει λάβει ακόμη τη σχετική εισήγηση της ΡΑΕ, θεωρεί άσκοπο να γίνει τώρα η οποιαδήποτε συζήτηση για νούμερα. Το μόνο βέβαιο είναι το χρονοδιάγραμμα: μέχρι τέλος Αυγούστου θα πρέπει να έχει εκδοθεί η πρόταση της ΡΑΕ, και μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου η απόφαση της υπουργού για τα τιμολόγια. Επίσης δεν έχει αποφασιστεί ακόμη το αν η υπουργική αυτή απόφαση θα αναφέρει το σύνολο των αυξήσεων μέχρι το 2013 ή και την κατανομή τους ανά έτος.

Τι θα συμβεί αν οι αυξήσεις γίνουν αναλογικά

Αν πάντως πάρουμε ως σενάριο εργασίας ότι οι αυξήσεις θα εφαρμοστούν αναλογικά για την περίοδο 2011 - 2013, τότε σύμφωνα με τα όσα εκτιμούν παράγοντες της αγοράς, θα κυμανθούν ενδεχομένως σε επίπεδα 5%-10% ετησίως για τα οικιακά (αναλόγως την κατηγορία κατανάλωσης όπου ο καθένας ανήκει), και κατά 10%-15% στα αγροτικά. Μιλάμε πάντα για το ανταγωνιστικό μέρος των τιμολογίων και όχι για το σύνολο του λογαριασμού που πληρώνει ο καταναλωτής.

Ειδικά από την πρώτη πολύ χαμηλή κατηγορία (0-800 kwh το τετράμηνο) θα εξαιρεθούν όσοι ενταχθούν στο Κοινωνικό Τιμολόγιο, οι οποίοι από τη ΔΕΗ υπολογίζονται σε περίπου 1,2 εκατ. μετρητές. Αυτοί θα επωφεληθούν με εκπτώσεις 10% ως 20%. Όλοι οι υπόλοιποι (1-1,5 εκατ.) που ναι μεν έχουν καταναλώσεις έως 800 κιλοβατώρες το 4μηνο αλλά δεν πληρούν τα κριτήρια του κοινωνικού τιμολογίου (πρώτη κατοικία, εισόδημα κάτω από το αφορολόγητο), θα δουν αυξήσεις πολύ σημαντικές, και θα εκπέσουν από την επιδοτούμενη κατηγορία 0-800 kwh. Πρόκειται σε μεγάλο βαθμό για τους έχοντες εξοχικές κατοικίες.

Εδώ να σημειωθεί ότι η εισήγηση της ΔΕΗ του Δεκεμβρίου 2009, για αυξήσεις έως 40% στα οικιακά και έως 60% στα αγροτικά, δεν πρέπει να θεωρείται πως έχει πλέον βάση. Τα δεδομένα κόστους έχουν αλλάξει σημαντικά, αφού τα ποσοστά εκείνα είχαν υπολογιστεί με στοιχεία 2008, δηλαδή τιμές πετρελαίου που είχαν ξεπεράσει και τα 100 δολ. Πρέπει οι υπηρεσίες της ΔΕΗ να κάνουν εκ νέου υπολογισμούς, με βάση τα στοιχεία του 2009, αλλά και του 2010, όπου προβλέψεις ξένων οίκων για τη μέση τιμή πετρελαίου μιλούν για 80 δολ.

Οι μικροί θα πληρώσουν το μάρμαρο

Σε κάθε πάντως περίπτωση, εξορθολογισμός των τιμολογίων, σημαίνει πως οι μικρές καταναλώσεις θα επιβαρυνθούν με πιο τσουχτερές αυξήσεις απ’ ότι οι μεγαλύτερες. Και ίσως αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο η υπουργός δηλώνει αποφασισμένη να εισηγηθεί μικρές επιβαρύνσεις για το 2011. Διότι η σημερινή διαφορά των τιμολογίων της ΔΕΗ από το πραγματικό κόστος παραγωγής του ρεύματος, μπορεί να φτάνει στις χαμηλές καταναλώσεις ακόμη και το 30% ή περισσότερο. Δεν ισχύει το ίδιο με τα τιμολόγια των υψηλότερων καταναλώσεων, που για να καλύπτουν τη «χασούρα» της επιχείρησης από τις χαμηλότερες, επιβαρύνονταν σταθερά όλα τα προηγούμενα χρόνια, (όπως ακριβώς και τα εμπορικά), με αρκετά τσουχτερές αυξήσεις. Μπορεί λοιπόν να δούμε τον κάτοχο μιας πολυτελούς κατοικίας να επιβαρυνθεί, π.χ. με αύξηση μόλις 3%- 4%, έναντι 10% ενός μέσου νοικοκυριού.

Μηχανισμός σύνδεσης χονδρικής- λιανικής

Κάτι που αρκετοί επίσης θεωρούν ότι θα περιλαμβάνεται στο τελικό πακέτο ανακοινώσεων είναι ένας μηχανισμός σύνδεσης των τιμολογίων λιανικής με τις τιμές χονδρικής, δηλαδή ένα είδος ρήτρας. Διότι αυτό που προβλέπει το μνημόνιο είναι τα τιμολόγια λιανικής να αντανακλούν το κόστος στη χονδρική, την Οριακή δηλαδή Τιμή, η οποία όμως αυξομειώνεται αναλόγως των διεθνών τιμών των καυσίμων, της ζήτησης για ρεύμα, κλπ. Η ύπαρξη λοιπόν ενός μηχανισμού θα αντανακλά τις όποιες μειώσεις των τιμών των καυσίμων και της τιμής χονδρικής στα τιμολόγια λιανικής τα οποία και στις περιπτώσεις αυτές, θα υποχωρούν.

Εφάπαξ ή σταδιακά οι μειώσεις στα εμπορικά;

Ένα επιπλέον ερώτημα, που «καίει» τόσο τη ΔΕΗ όσο και τους ανταγωνιστές της στη λιανική, αφορά στο τι θα συμβεί με τα εμπορικά τιμολόγια. Οι μειώσεις θα γίνουν σταδιακά, όπως οι αυξήσεις των οικιακών- αγροτικών ή εφάπαξ ; Το θέμα αποτελεί για τη ΔΕΗ δίκοπο μαχαίρι. Από τη μια θα ήθελε οι μειώσεις να γίνουν μεμιάς ώστε να σταματήσει τη φυγή πελατών της προς τον ανταγωνισμό. Από την άλλη όμως γνωρίζει ότι αν μειωθούν τα τιμολόγια από τα οποία κερδίζει περισσότερο απ’ όσο αυξηθούν εκείνα από τα οποία σήμερα χάνει - δηλαδή τα οικιακά- αγροτικά - θα δημιουργηθεί μια μαύρη τρύπα στα έσοδά της, που διαρκώς θα μεγαλώνει. Όσο για τους ανταγωνιστές της, από την απάντηση στο ερώτημα αυτό «ζούνε ή πεθαίνουν». Πιο πιθανή φαντάζει μια σταδιακή μείωση. Σε διαφορετική περίπτωση οι ιδιώτες προμηθευτές θα υποστηρίξουν ότι η αγορά ηλεκτρισμού, αντί να ανοίξει όπως απαιτεί το μνημόνιο, κλείνει ξανά προς όφελος του ενός και μόνο κυρίαρχου παίκτη.