Το momentum στην αγορά μπαταριών αποθήκευσης ενέργειας στη ΝΑ Ευρώπη - Οι διαφορετικές ταχύτητες από χώρα σε χώρα

Η ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη κερδίζει momentum, αλλά οι ταχύτητες διαφέρουν από χώρα σε χώρα. 

Οι κρατικές επιδοτήσεις και οι μηχανισμοί χρηματοδότησης έχουν επιτρέψει την ταχεία εφαρμογή λύσεων σε κάποιες χώρες, ενώ οι αγορές στα Δυτικά Βαλκάνια υστερούν. Ωστόσο, οι προοπτικές παραμένουν θετικές, καθώς οι εμπειρίες από γειτονικές αγορές και οι βέλτιστες πρακτικές από άλλα μέρη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν να βοηθήσουν στην υπερνίκηση των αρχικών προκλήσεων και στην απλοποίηση της διαδικασίας ανάπτυξης. 

Αυτό τονίστηκε από τους συμμετέχοντες στο πάνελ αφιερωμένο στο BESS στο Φόρουμ Ενέργειας του Βελιγραδίου.

Όπως επισημαίνει το Balkan Green Energy News, μεταξύ των τεχνολογιών που απαιτούνται για την ενεργειακή μετάβαση, τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες (BESS) ξεχωρίζουν ως βασικός παράγοντας για την ενσωμάτωση της ηλεκτρικής ενέργειας από διαλείπουσες ανανεώσιμες πηγές – αιολική και ηλιακή ενέργεια – στο δίκτυο. Υπάρχουν λίγες τέτοιες εγκαταστάσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και ο τομέας δεν έχει ακόμη καν ρυθμιστεί πλήρως στην στενότερη περιοχή των Δυτικών Βαλκανίων. 

Οι τάσεις στην αναδυόμενη αγορά

Οι ομιλητές σε μια συνεδρία με τίτλο « Αγορά συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας στη ΝΑΕ: τάσεις και προβλέψεις», στο Φόρουμ Ενέργειας του Βελιγραδίου (BEF 2025), σκιαγράφησαν τις τάσεις στην αναδυόμενη αγορά.

Υπάρχουν όλο και περισσότερες περιπτώσεις χαμηλών και αρνητικών ωριαίων τιμών στην αγορά χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή, γεγονός που παρέχει σαφή επιχειρηματική βάση για επενδύσεις σε BESS. Επιπλέον, το δίκτυο συχνά υπερφορτώνεται τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες, όταν η παραγωγή ηλιακής και αιολικής ενέργειας είναι υψηλή, δεδομένης της χαμηλής ζήτησης.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Go2Power Consulting,  Goran Vukojević, ο οποίος συντόνισε τη συζήτηση, προειδοποίησε ότι οι αρνητικές τιμές ενδέχεται επίσης να θέσουν σε κίνδυνο τη σταθερότητα του συστήματος, εάν οι φορείς εκμετάλλευσης των σταθμών παραγωγής ενέργειας τους αποσυνδέσουν από το δίκτυο ταυτόχρονα, για να αποφύγουν το κόστος.

Τόνισε μάλιστα, τις προετοιμασίες στον διαχειριστή του συστήματος μεταφοράς της Σερβίας, Elektromreža Srbije (EMS), για δημοπρασίες για βοηθητικές υπηρεσίες και επαίνεσε την εταιρεία για τη διαφάνεια στη ρύθμιση της ανταγωνιστικής διαδικασίας. Η άλλη επιλογή για τους φορείς εκμετάλλευσης μπαταριών είναι η συμμετοχή στην ανοιχτή αγορά.

Οι προοπτικές

Η Ιωάννα Μπαρούνη από την Aurora Energy Research δήλωσε ότι συνολικά 40 GW ηλιακής και αιολικής ενέργειας αναμένεται να είναι σε λειτουργία στα τέλη του 2025 στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, η οποία περιλαμβάνει 12 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ουγγαρίας. Το 2030, το επίπεδο αναμένεται να φτάσει τα 70 GW και να διπλασιαστεί στα 145 GW μέχρι τα μέσα του αιώνα. Όσον αφορά τα BESS, οι προβλέψεις ανέρχονται σε 9 GW το 2030 και 25 GW το 2050.

Το χάσμα μεταξύ των τιμών ενέργειας για το μεσημέρι και το βράδυ αυξάνεται σταδιακά. Η κ. Μπαρούνη εξήγησε ότι οι μπαταρίες «δημιουργούν κάποια τεχνητή ζήτηση και απορροφούν αυτές τις χαμηλές τιμές». Στην αιχμή της ζήτησης και με λιγότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μια μπαταρία μπορεί να αντικαταστήσει τα ακριβά ορυκτά καύσιμα, μειώνοντας την τιμή.

Οι κινήσεις της Σερβίας

Το στέλεχος του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς (TSO) EMS, Νίκολα Τόσιτς, αναγνώρισε ότι η Σερβία προετοιμάζει δημοπρασίες για βοηθητικές υπηρεσίες. Αποκάλυψε ότι πιθανότατα θα υπάρξει μία δημοπρασία για το 70% της απαιτούμενης εφεδρείας κατά το πρώτο έτος. Οι επόμενοι γύροι θα είναι πιο συχνοί, με μετατόπιση προς ημερήσιες δημοπρασίες για την εξισορρόπηση της δυναμικότητας.

Κατά τη διαδικασία επαλήθευσης, το Τμήμα Λειτουργίας Συστήματος της EMS θα ελέγξει πρώτα την μπαταρία, πρόσθεσε ο Τόσιτς. Η κρατική εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας Elektroprivreda Srbije (EPS) παρέχει ήδη βοηθητικές υπηρεσίες στον TSO, επομένως δεν θα απαιτηθούν δοκιμές, υποστήριξε.

Τα Project της Fortis Energy

Η Fortis Energy προχωρά με επενδύσεις σε μπαταρίες ανεξάρτητα από τα κυβερνητικά προγράμματα στήριξης

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Fortis Energy για την Ανατολική Ευρώπη, Νίκολα Οκλόμπτζια,  θεωρεί την έλλειψη κανονισμών ως τη μεγαλύτερη πρόκληση για τους κατασκευαστές. Ένας επενδυτής μπορεί προς το παρόν να επικεντρωθεί στις μπαταρίες φόρτισης μόνο όταν οι τιμές είναι χαμηλές και να πουλήσει όταν είναι υψηλές, υπογράμμισε.

Η εταιρεία με έδρα την Τουρκία αναπτύσσει φωτοβολταϊκά, αιολικά και έργα BESS στην περιοχή. Οι πρώτες μεγαλύτερες επενδύσεις σε μονάδες ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας με αποθήκευση ενέργειας είναι αυτές που θα σπάσουν τον πάγο, κατά την άποψη του Oklobdžija.

Εν τω μεταξύ, η Fortis εξετάζει τις εμπειρίες στη Βουλγαρία και την Ελλάδα, οι οποίες έχουν ήδη διεξάγει δημοπρασίες για αυτόνομες μπαταρίες. Η χρηματοδότηση ενός έργου είναι ευκολότερη με μια CfD - σύμβαση επί διαφοράς, αλλά η εταιρεία είναι αποφασισμένη να προχωρήσει ούτως ή άλλως, τόνισε ο Oklobdžija.

Εντονη δανειακή δραστηριότητα

Η επικεφαλής εξειδικευμένων δανείων στην UniCredit Bank Serbia, Svetlana Cerović, τόνισε την έντονη δραστηριότητα στη Γερμανία και την Ιταλία, για παράδειγμα, αλλά και στη γειτονική Ρουμανία. Η UniCredit είναι παρούσα σε αυτές τις αγορές και αναλύει την ανάπτυξη της αγοράς αποθήκευσης μπαταριών, επεσήμανε, υποστηρίζοντας ότι οι βέλτιστες πρακτικές στην ΕΕ είναι ο καλύτερος τρόπος για την κατασκευή και τη χρηματοδότηση συστημάτων αποθήκευσης μπαταριών.

H Τσέροβιτς δήλωσε ότι αρχικά θα υπάρξουν περισσότερα έργα στην περιοχή για BESS σε συστεγασμό με μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας παρά μεμονωμένες μονάδες.

Υποστήριξε επίσης, ότι  οι προτεινόμενες επενδύσεις που περιλαμβάνουν αποθήκευση θα πρέπει να εξεταστούν καλύτερα στην επόμενη δημοπρασία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη Σερβία. 

Ιδιαίτερα σημαντική πυροπροστασία 

Ο Μεσίτης Ασφαλίσεων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (REIB) έχει ασφαλίσει περίπου 4 GWh χωρητικότητας αποθήκευσης ενέργειας στη Βουλγαρία και σε άλλα μέρη του κόσμου, δήλωσε ο Διευθυντής Επιχειρηματικής Ανάπτυξης Ντίμιταρ Ντιμιτρόφ . Οι κατασκευαστές θα πρέπει να επικοινωνήσουν με τις ασφαλιστικές εταιρείες όταν ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός, καθώς και για την ασφάλιση φορτίου, πρότεινε και πρόσθεσε ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό για έργα που λαμβάνουν επιδοτήσεις.

«Δεν είμαστε μόνο ασφαλιστικοί μεσίτες, αλλά είμαστε και επενδυτές, κάτι που μας βοηθά να κατανοήσουμε λίγο περισσότερο τις ανάγκες των πελατών και τι μπορούμε σίγουρα να κάνουμε περισσότερο σε περιπτώσεις κάλυψης. Η κατανόηση των αναγκών των πελατών μας βοηθά επίσης να αποτρέψουμε κινδύνους που θα μπορούσαν να προκύψουν σε ορισμένα στάδια», δήλωσε ο Ντιμιτρόφ.

Η Βουλγαρία έχει ολοκληρώσει τις προσφορές της για κρατική υποστήριξη σε BESS σε συνδυασμό με μονάδες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και για αυτόνομες μονάδες. Αλλά ακόμη και πριν από τις επιδοτήσεις, οι μπαταρίες έχουν παραδοθεί και οι εγκαταστάσεις βρίσκονται υπό κατασκευή, τόνισε ο Ντιμιτρόφ. Πολλά φωτοβολταϊκά έργα στη Βουλγαρία έχουν αναδυθεί τους τελευταίους μήνες και τα περισσότερα από αυτά περιλαμβάνουν το BESS, υπογράμμισε.