Μελέτη – ακτινογραφία: Κέρδη και ζημίες από την κατάργηση του Cost Recovery

Αναλυτική μελέτη για τις οικονομικές και τεχνικές επιπτώσεις που θα έχει στην ηλεκτρική αγορά η κατάργηση από την 1^ηΙουλίου του Cost Recovery, δηλαδή του Μηχανισμού Ανάκτησης Μεταβλητού Κόστους (με τον οποίο αμείβονταν οι μονάδες φυσικού αερίου για να διευκολύνουν την ευστάθεια και επάρκεια του συστήματος), ανατέθηκε στον ΑΔΜΗΕ.  

Η μελέτη θα πραγματοποιηθεί με την καταγραφή των πραγματικών δεδομένων σε καθημερινή βάση επί ένα τρίμηνο. Μεταξύ άλλων  θα καταλήγει στην περιγραφή του κόστους που προκύπτει τόσο για το σύστημα όσο και για κάθε έναν από τους εμπλεκόμενους, στις εξής δύο περιπτώσεις: α) Εάν δεν είχε καταργηθεί το ΜΑΜΚ και β) μετά την κατάργηση του ΜΑΜΚ.

Ο Διαχειριστής θα έχει την ευχέρεια, με βάση τα όσα προκύψουν από τη μελέτη, να υποβάλλει στη ΡΑΕ πρόταση για πιθανές αναγκαίες παρεμβάσεις, η οποία πρόταση, εάν υποβληθεί, θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση από την Αρχή.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η διοίκηση του ΑΔΜΗΕ έχει διατυπώσει, αρμοδίως, την άποψη, ότι θα έπρεπε να υπάρξει μια παράταση στη λειτουργία του ΜΑΜΚ, τουλάχιστον μέχρι τον Σεπτέμβριο, επικαλούμενη πιθανά προβλήματα κατά τους ιδιαίτερα κρίσιμους, τουριστικά και οικονομικά, καλοκαιρινούς μήνες. Η εισήγηση αυτή δεν έγινε αποδεκτή και ο Μηχανισμός Cost Recovery θεωρείται οριστικά «τελειωμένος», όπως άλλωστε είχε δεσμευθεί η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ.

Ταυτόχρονα με την παύση ισχύος του ΜΑΜΚ, όμως, η ΡΑΕ αποφάσισε την παρακολούθηση σε καθημερινή βάση της αγοράς έτσι ώστε να λαμβάνει κάθε στιγμή αποφάσεις για αντιμετώπιση πιθανών προβλημάτων είτε με κατ΄ εξαίρεση ενεργοποίηση του Cost Recovery ακόμα και για μία ημέρα, είτε με λήψη άλλων πρόσφορων μέτρων. Για το συγκεκριμένο λόγω η ΡΑΕ κάλεσε τον ΑΔΜΗΕ να δημιουργήσει άμεσα μηχανισμό καθημερινής παρακολούθησης της ηλεκτρικής αγοράς  και να ενημερώνει σχετικά το Ρυθμιστή. Πηγαίνοντας ένα βήμα παραπέρα, ανατέθηκε στον ΑΔΜΗΕ και η εκπόνηση της προαναφερθείσας `μελέτης επιπτώσεων.

Τη δυνατότητα να ενημερώνουν εκ των προτέρων ή εκ των υστέρων τη ΡΑΕ για προβλήματα που προβλέπουν ότι θα υπάρξουν ή που διαπιστώνουν ότι υπάρχουν, έχουν βεβαίως και όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, των ιδιωτών ηλεκτροπαραγωγών περιλαμβανομένων.  

Αξίζει να σημειωθεί επιπλέον ότι σε λίγες ημέρες η ΡΑΕ θα θέσει σε δημόσια διαβούλευση προτάσεις για την αναμόρφωση του συστήματος των ΑΔΙ τα οποία, ως γνωστόν, με τη σημερινή τους μορφή, σταματούν στις 30 Σεπτεμβρίου. Είναι άγνωστο εάν από τις προτάσεις του ΑΔΜΗΕ και τις διαβουλεύσεις της ΡΑΕ, προκύψει ένα νέο "πακέτο" συνδυαζόμενων μέτρων στήριξης των ανεξάρτητων ηλεκτροπαραγωγικών μονάδων φυσικού αερίου προκειμένου να εξασφαλιστεί η επάρκεια τροφοδοσίας και η ομαλή λειτουργία της αγοράς. Η κυβέρνηση πάντως θα ήθελε να το αποφύγει, εκτός και αν δημιουργείται κάποιο μείζον πρόβλημα ισορροπίας του συστήματος.

Ανισορροπίες

Από φορείς της αγοράς και κυρίως από τους ανεξάρτητους ηλεκτροπαραγωγούς, έχουν διατυπωθεί, πάντως, απόψεις, σύμφωνα με τις οποίες με την κατάργηση του ΜΑΜΚ δημιουργείται έλλειμμα αποζημίωσης για μονάδες που είναι απαραίτητες στο σύστημα για λόγους ευστάθειας κλπ. Όπως υποστηρίζουν οι συγκεκριμένες πηγές της αγοράς,  με την κατάργηση του ΜΑΜΚ οι ιδιωτικές μονάδες δεν μπορούν να λειτουργήσουν καθόλου.  Έχουν μεταβλητό κόστος 70 ευρώ και η ΟΤΣ είναι στα επίπεδα των 55 ευρώ. Και εάν μέχρι σήμερα ο συνδυασμός ΑΔΙ και ΜΑΜΚ επέτρεπε στις ιδιωτικές μονάδες – ελλείψει πραγματικής αγοράς – να μένουν «διασωληνωμένες», η κατάργηση του ΜΑΜΚ θα έχει ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν τεράστιες ανισορροπίες και προβλήματα στην αγορά: τις ώρες που θα χρειάζεται να λειτουργούν οι μονάδες αερίου, προκειμένου να μπορούν να ανακτήσουν σε μικρό χρονικό διάστημα τα κόστη τους, θα πρέπει να δίνουν προσφορές στο… Θεό ή αλλιώς στα 150 ευρώ, προκειμένου να μην έχουν ζημιές.

Αυτό όμως θα είχε ως συνέπεια να υπάρξει τεράστια μεταβλητότητα της τιμής, με άμεσες συνέπειες και για τους προμηθευτές και συνολικά για όλη την αλυσίδα της αγοράς, μέχρι και τους εισαγωγείς.