Έκθεση ACER για την περσινή θερινή ενεργειακή κρίση: Μεγάλη αναταραχή, πενιχρά τα συμπεράσματα – Τι υποστηρίζει η ΡΑΑΕΥ 

Νέα δεδομένα για το report του ACER για τη «μίνι» ενεργειακή κρίση του καλοκαιριού του 2024, δημιουργούν οι χθεσινές διευκρινίσεις στελέχους του Ευρωπαίου Ρυθμιστή στο Montel, σύμφωνα με τις οποίες η έκθεση δεν καταλήγει σε τελικό συμπέρασμα ότι υπήρξε χειραγώγηση της ελληνικής αγοράς, ούτε προχωρά σε καμία συγκεκριμένη σύσταση για διερεύνηση από τις εγχώριες αρμόδιες αρχές. 

Με τις διευκρινίσεις αυτές, επί της ουσίας ο ACER αποσαφηνίζει ότι η ανάλυσή του στόχευε να καταδείξει την επίδραση που είχαν στη διαμόρφωση των χονδρεμπορικών τιμών οι στρατηγικές υποβολής των προσφορών από τους «παίκτες» της εγχώριας αγοράς. Επίδραση που, βάσει της συγκεκριμένης ανάλυσης, δεν καταλήγει σε τελικό συμπέρασμα, ούτε για την αξιοποίηση της δεσπόζουσας θέσης ισχύος για χειραγώγηση, ούτε για την κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης. 

Όπως είναι φυσικό, παρά το γεγονός ότι το report δεν καταλήγει σε συμπεράσματα όπως τα παραπάνω, βλέπει κενά στη λειτουργία της αγοράς την επίμαχη περίοδο, τα οποία εκτιμά πως χρήζουν διερεύνησης, χωρίς όμως να προχωρά στο επόμενο βήμα, δηλαδή σε συγκεκριμένη σύσταση για περαιτέρω διερεύνηση. Επομένως, η ανάλυση θέτει ερωτήματα τα οποία θα πρέπει να απαντηθούν, όπως το αν υπήρξαν κατά την επίμαχη περίοδο πρακτικές διακράτησης ισχύος, που συνέβαλαν στην εκτίναξη των τιμών.  

Σημαντικό είναι ωστόσο πως τα ερωτήματα αυτά δεν αφορούν ειδικά την Ελλάδα, αφού ο ACER απευθύνεται στις ρυθμιστικές αρχές και τις αρχές ανταγωνισμού όλων των κρατών της ΝΑ Ευρώπης, καλώντας τις να βάλουν στο «μικροσκόπιο» τη λειτουργία των αγορών τους κατά την επίμαχη περίοδο. Επίσης, ο Ευρωπαίος ρυθμιστής ανέφερε το σενάριο διακράτησης ισχύος σαν ένα παράδειγμα για τη χειραγώγηση της αγοράς και όχι σαν μία καταχρηστική συμπεριφορά που προέκυψε από την ανάλυσή του. 

Οι τοποθετήσεις των φορέων 

Για τα πορίσματα του report τοποθετήθηκαν όλοι οι φορείς της αγοράς στο συνέδριο του ΙΕΝΕ που συνέπεσε με τη δημοσιοποίηση της έκθεσης. Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ, Δημήτρης Φούρλαρης, υπογράμμισε πως πέρυσι το καλοκαίρι, οι τιμές ανέβηκαν γιατί ήταν χαμηλά τα υδροηλεκτρικά στην περιοχή και υπήρχε ταυτόχρονα υψηλή ζήτηση. Κατ' επέκταση, τις τιμές διαμόρφωσαν εκείνες τις ώρες τα υδροηλεκτρικά. 

«Η ΔΕΗ τιμολόγησε την παραγωγή των υδροηλεκτρικών με βάση το κόστος ευκαιρίας, ενώ υπήρχε αγοραστής από τη Βουλγαρία που όσο και αν ανέβαιναν οι προσφορές αγόραζε. Έτσι φτάσαμε κάποιες ώρες στα 800-900 ευρώ/MWh και σωστά επέλεξε αυτή την πολιτική η ΔΕΗ γιατί το να δίνουμε τα πολύτιμα υδροηλεκτρικά μας αποθέματα σε άλλη χώρα έναντι χαμηλής τιμής θα ήταν εσφαλμένο», σημείωσε ο κ. Φούρλαρης. 

Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, Αντώνης Κοντολέων, σημείωσε πως από το report προκύπτουν θέματα που αφορούν την εγχώρια αγορά και πρέπει να διερευνηθούν. Ο ACER έδειξε ότι η καμπύλη προσφορών στις ομαλές ημέρες της συγκεριμένης περιόδου ανέβαινε φυσιολογικά προς τα επάνω. Αντιθέτως, σε συνθήκες πίεσης η καμπύλη γινόταν πολύ απότομη: Στην πιο δύσκολη ημέρα της 4ης Σεπτεμβρίου 2024 δεν υπήρξε προσφορά από τα 200 μέχρι τα 900 ευρώ και έτσι φτάσαμε εν τέλει σε μια ωριαία τιμή 960 ευρώ/MWh. 

Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του ΕΣΑΗ, Γιώργος Στάμτσης, επεσήμανε ότι ο ACER στη μελέτη του ασχολείται με την Ελλάδα για ένα πολύ βασικό λόγο: Ότι το Χρηματιστήριο Ενέργειας είναι το πιο διαφανές από τα αντίστοιχα της περιοχής της ΝΑ Ευρώπης. Διαθέτει τις προσφορές και έτσι μπορούν να αναπαράγονται τα όσα συμβαίνουν σε μια εκάστοτε ημέρα. 

"Ο ACER δεν ασχολήθηκε με τη Βουλγαρία ή τη Ρουμανία, παρόλο που είχαν 30-40 ευρώ υψηλότερη τιμή από εμάς. Από τις ώρες που εντόπισε συνολικά ο ACER στην περιοχή, ασχολήθηκε μόνο με τις 17 της Ελλάδας και όχι με τις άλλες 153 διότι μόνο για εκείνες είχε στοιχεία προσφορών", τόνισε.

Η πρώτη εκτίμηση της ΡΑΑΕΥ για το report 

Κάνοντας μία προκαταρκτική εκτίμηση του report, στελέχη της ΡΑΑΕΥ επισημαίνουν ότι κατ΄ αρχάς κινείται στην ίδια κατεύθυνση της μελέτης που διεξήγαγε για τη συγκεκριμένο περίοδο η Ρυθμιστική Αρχή, καταγράφοντας στις αιτίες εκτίναξης των τιμών την υψηλή ζήτηση στην περιοχή (λόγω καύσωνα), την περιορισμένη διαθεσιμότητα παραγωγής και ευελιξίας (λόγω βλαβών σε μονάδες αερίου και μειωμένων αποθεματικών στα υδροηλεκτρικά), καθώς και στις μειωμένες διασυνοριακές ροές (εξαιτίας προγραμματισμένων συντηρήσεων). 

Η ίδια πηγή επισημαίνει ότι ο ACER αναλύει δεδομένα μόνο από την ελληνική αγορά και όχι από όλη την περιοχή (Βουλγαρία, Ρουμανία). Συμπληρώνει πως η ανάλυσή του "δεν μπαίνει σε βάθος", καθώς κάνει απλά shift τις καμπύλες των υβριδικών εντολών, χωρίς να αλλάζει καθόλου τις ροές στις διασυνδέσεις και χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις Block εντολές.

Επίσης, σημειώνει ότι η ανάλυση δεν έχει την πληροφορία σχετικά με την τεχνολογία στην καμπύλη προσφοράς.

Σε κάθε περίπτωση, η Ρυθμιστική Αρχή θα επαναξιολογήσει τα στοιχεία για την περίοδο Ιουνίου – Σεπτεμβρίου 2024, εστιάζοντας ειδικά στις ημέρες και ώρες όπου καταγράφηκαν ακραίες τιμές, όπως στις 4 Σεπτεμβρίου, όταν η χονδρεμπορική έφτασε στα 942 ευρώ/MWh. Στόχος είναι να διενεργήσει εκ νέου, ενδελεχή διερεύνηση των προσφορών στη χονδρεμπορική αγορά, συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων από το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας (HenEx), ώστε να εξακριβώσει αν καταγράφονται συστηματικά αλλαγές στη συμπεριφορά προμηθευτών και παραγωγών, όταν η διαθέσιμη προσφορά ήταν περιορισμένη. 

(φωτογραφία: pixabay.com)