Η αναβίωση ή το κύκνειο άσμα του ΟΠΕΚ;

Στις δύο ημέρες μετά από την ανακοίνωση της συμφωνίας, το αργό πετρέλαιο τύπου brent –ο διεθνής δείκτης πετρελαίου- ενισχύθηκε περισσότερο από 16%, από τα 46 δολάρια στα 54 δολάρια.

Η τελευταία φορά που ο OPEC υιοθέτησε παρόμοια απόφαση ήταν στο μέσον της χρηματοπιστωτικής κρίσης, στο τέλος του 2008, όταν μείωσε την παραγωγή κατά 4,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σε μια προσπάθεια να αποτρέψει τις τιμές να υποχωρήσουν περαιτέρω.

Είναι ακόμη πολύ νωρίς να καταλάβουμε πώς η τωρινή συμφωνία του OPEC θα επηρεάσει την παγκόσμια πετρελαϊκή αγορά. Ωστόσο, μια πρώτη ματιά στην αντίδραση των αγορών στην ανακοίνωση, περιγράφει δύο τάσεις:

1. Εξελίξεις στις τιμές του πετρελαίου και τα παράγωγά του: βραχυπρόθεσμη ανάκαμψη έναντι μακροπρόθεσμης ύφεσης

Το Σχήμα 1 δείχνει τις καμπύλες προθεσμιακής τιμής του brent πριν και μετά την απόφαση του OPEC να μειώσει την πετρελαϊκή παραγωγή. Οι καμπύλες διασταυρώνονται γύρω στο 2019. Από τη μία πλευρά, αυτή η στροφή υποδηλώνει ότι οι αγορές αναμένουν υψηλότερες πετρελαϊκές τιμές βραχυπρόθεσμα από ό,τι έκαναν πριν από την ανακοίνωση, όπως ίσως μπορεί κανείς να προβλέψει. Πιο ενδιαφέρον είναι πως οι προσδοκίες των αγορών για τις μακροπρόθεσμες μελλοντικές πετρελαϊκές τιμές είναι τώρα χαμηλότερες από πριν την συμφωνία του OPEC. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει πως οι αγορές έχουν ήδη προεξοφλήσει την παραδοχή ότι οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου θα προσελκύσουν νέες επενδύσεις βραχυπρόθεσμα, οδηγώντας ως εκ τούτου σε υψηλότερη παραγωγή και σε χαμηλότερες μακροπρόθεσμα μελλοντικές τιμές από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως.

Το Σχήμα 2 παρουσιάζει τις πρόσφατες εξελίξεις στην τιμή του brent και των μελλοντικών του συμβολαίων, στις 29 Νοεμβρίου, την ημέρα πριν από την ανακοίνωση του OPEC. Τα βραχυπρόθεσμα συμβόλαια έχουν αυξηθεί σχεδόν όσο και η τιμή του Brent, αλλά τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια έχουν μετά βίας αυξηθεί. Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία, οι αγορές δεν φαίνεται να εμπιστεύονται μια μακροπρόθεσμη διαρθρωτική επίπτωση της απόφασης του OPEC στην αγορά πετρελαίου.

2. Ευρωπαϊκές μετοχές του ενεργειακού κλάδου: μια βραχύβια ανάκαμψη για τις εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου

Το Σχήμα 3 δείχνει τις τιμές των μετοχών των μεγάλων ευρωπαϊκών ενεργειακών εταιρειών τις τελευταίες 10 ημέρες, ξανά και πάλι σε σχέση με τις 29 Νοεμβρίου. Η απόφαση του OPEC είχε μια διαφορετική επίδραση σε δύο βασικά τμήματα του κλάδου ενέργειας. Στις εταιρείες πετρελαίου και φυσικού αερίου και στις επιχειρήσεις υπηρεσιών κοινής ωφελείας. Οι τελευταίες δεν έχουν αναδιαμορφωθεί από τη συμφωνία του OPEC, ενώ οι εταιρείες πετρελαίου και αερίου ενισχύθηκαν κατά μέσο όρο 6%, χάρη στις ραγδαία αυξανόμενες τιμές πετρελαίου. ωστόσο, δύο ημέρες μετά τη συμφωνία, οι μετοχές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν ήδη δώσει τα πρώτα σημάδια υποχώρησης.

Εν ολίγοις, η εξέλιξη τόσο των πετρελαϊκών τιμών και των μετοχών του ενεργειακού κλάδου, φαίνεται να δείχνει την έλλειψη εμπιστοσύνης της αγοράς για την πιθανή διαρθρωτική φύση της συμφωνίας του OPEC στις πετρελαϊκές αγορές. Η επιφυλακτικότητά τους μπορεί επίσης να δικαιολογηθεί από το γεγονός ότι η αποτελεσματικότητα της συμφωνίας εξαρτάται από τη δέσμευση των μελών εκτός oPEC (όπως η Ρωσία) να μειώσουν την παραγωγή. Αυτό το σημείο θα πρέπει να διευκρινιστεί στις 9 Δεκεμβρίου, όταν ο OPEC σχεδιάζει να έχει μια συνεδρίαση με τους παραγωγούς εκτός Οργανισμού, για να συντονίσουν τις περικοπές στην παραγωγή. Μέχρι αυτή τη συνάντηση, θα είναι πολύ δύσκολο να κατανοήσουμε εάν η συμφωνία της 30ης Νοεμβρίου εκπροσωπεί μια ιστορική αναβίωση του OPEC ή απλώς το κύκνειο άσμα του.

(bruegel.org - capital.gr)