Έπεσαν οι υπογραφές για τα πετρέλαια του open door - Οι εκτιμήσεις για επενδύσεις και αποθέματα

Παρουσία του υπουργού ΠΕΚΑ, Γιάννη Μανιάτη, του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Ευάγγελου Βενιζέλου και του υφυπουργού ΠΕΚΑ, Μάκη Παπαγεωργίου ολοκληρώθηκε σήμερα το μεσημέρι η υπογραφή των τριών συμβάσεων για τις παραχωρήσεις Open Door για την έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων στις περιοχές των Ιωαννίνων, Πατραϊκού και του Κατακόλου.

Σημειώνεται ότι, παρά το γεγονός ότι ήταν προγραμματισμένη η παρουσία και του Αντώνη Σαμαρά, ωστόσο ο πρωθυπουργός δεν μπόρεσε να παρευρεθεί στην τελετή καθώς βρίσκεται στη Μυτιλήνη.

«Τριπλή η σημασία των υπογραφών»

Στον χαιρετισμό που απηύθυνε, ο κ. Βενιζέλος στάθηκε στο γεγονός ότι η υπογραφή των συμβάσεων και το άνοιγμα της αγοράς των υδρογονανθράκων έχει τριπλή σημασία για την οικονομική ανάπτυξη, την κοινωνική αλληλεγγύη (έχει δημιουργηθεί το νομικό πλαίσιο ώστε να έσοδα να κατευθυνθούν μέσω του ταμείου γενεών στο ασφαλιστικό) καθώς επίσης δηλώνει στην πράξη την άσκηση εκ μέρους της Ελλάδας της εθνικής της κυριαρχίας. Επίσης ο κ. Βενιζέλος τόνισε ότι η κρίση στις σχέσεις μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας υπογραμμίζει το ζητούμενο της πολιτικής ενεργειακής ασφάλειας.

Από την πλευρά του ο υπουργός ΠΕΚΑ Γιάννης Μανιάτης, αναφέρθηκε στη σημασία της υπογραφής, τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι δημιουργείται ένας νέος τομέας εθνικής οικονομίας. Ο ίδιος αναφέρθηκε και στις νέες κινήσεις που ακολουθούν τόσο σε σχέση με χερσαίες παραχωρήσεις, όσο και για το μεγάλο γύρο παραχωρήσεων σε Ιόνιο και Κρήτη, που θα ακολουθήσει. Είναι το επιστέγασμα μιας προσπάθειας που ξεκίνησε πριν από τέσσερα χρόνια από μια μικρή ομάδα ανθρώπων αφοσιωμένων στο καθήκον, ανέφερε ο κ. Μανιάτης.

Αναλυτικότερα, ολόκληρη η ομιλία του υπουργού έχει ως εξής:

«Κύριε Αντιπρόεδρε της Κυβέρνησης και Υπουργέ Εξωτερικών, κύριε Υπουργέ Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής του Ηνωμένου Βασιλείου, αγαπητέ φίλε Edward, κυρίες και κύριοι Πρέσβεις, εκ μέρους της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου και ιδιαίτερα εμού, του Υφυπουργού Ενέργειας κ. Μάκη Παπαγεωργίου και του Γενικού Γραμματέα Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγή Καθηγητή Κωστή Μαθιουδάκη, θέλω να σας καλωσορίσω σε αυτή την τελετή και να σας πω ότι είναι μεγάλη μας τιμή να είστε σήμερα εδώ μαζί μας.

Πριν ξεκινήσω να σας πω ότι, δυστυχώς, ο Πρωθυπουργός κ. Αντ. Σαμαράς δεν θα μπορέσει να είναι σήμερα εδώ, διότι έκτακτες υποχρεώσεις τον κράτησαν στη Μυτιλήνη, παρά τη θέλησή του να είναι σήμερα μαζί μας. Μου ζήτησε να μεταφέρω τη λύπη του που δεν μπορεί να παρίσταται εδώ, αλλά και την ευχή του όλα να πάνε καλά.

Θα μου επιτρέψετε σήμερα να καταθέσω ορισμένες προσωπικές μαρτυρίες, γιατί οι  πολιτικοί δεν είναι υποχρεωτικό να μιλούν μόνο πολιτικά. Και θέλω να μιλήσω εκ μέρους και του συνόλου της ομάδας των ανθρώπων που προχωρήσαμε σε αυτό τον σκοπό.

Το ταξίδι ξεκίνησε πριν περίπου τέσσερα χρόνια και ήταν εξίσου ενδιαφέρων και ο πηγαιμός και η Ιθάκη. Ήταν 19 Ιανουαρίου του 2010 στο Άμπου Ντάμπι, όταν  συνόδευα τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Κάρολο Παπούλια, στη διεθνή Διάσκεψη για το Ενεργειακό Μέλλον του Πλανήτη.

Ο Έλληνας Πρόεδρος ήταν επίσημος προσκεκλημένος και κύριος ομιλητής στη συγκεκριμένη παγκόσμια Διάσκεψη. Το βράδυ της ίδιας μέρας στο μπαλκόνι του ξενοδοχείου του, του εξομολογήθηκα τους προβληματισμούς μου. Τι πρέπει να κάνει η χώρα για τον αραχνιασμένο, ή καλύτερα για τον ανύπαρκτο φάκελο «Ελληνικοί υδρογονάνθρακες», πως πρέπει να προχωρήσουμε, ποια είναι τα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίσει η πολιτική, η επιστήμη, συνολικά η κοινωνία.

Με βαθιά ευγνωμοσύνη θα θυμάμαι σε όλη μου τη ζωή την απάντησή του: «Προχώρα, είμαι μαζί σου». Στη συνέχεια, τον Ιούλιο και τον Αύγουστο του 2011, η Ελληνική Βουλή με μια μεγάλη πλειοψηφία έκανε το επόμενο σημαντικό βήμα: υιοθέτησε ένα σύγχρονο, διαφανές, αποτελεσματικό και ελκυστικό για επενδύσεις θεσμικό πλαίσιο για τις έρευνες υδρογονανθράκων.  Και από τότε ξεκίνησαν όλα.

Μιλώ εκ μέρους μιας μικρής ομάδας αφοσιωμένων ανθρώπων σε αυτό το πατριωτικό καθήκον. Μιλώ και εκ μέρους μιας Υπηρεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, που έριξε πολλά ξενύχτια για να είμαστε σήμερα εδώ. Μιλώ και εκ μέρους της Επιτροπής διεξαγωγής του Διαγωνισμού, που θωράκισε επιστημονικά τις εισηγήσεις της προς εμένα, με ομόφωνες αποφάσεις.

Περάσαμε από σαράντα κύματα. Απογοητεύσεις και εμπόδια και αμέσως μετά ενθουσιασμός και αποτελέσματα. Όλα έγιναν στο φως, όλα πάνω από το τραπέζι. Αξιοκρατική και διαφανής αξιολόγηση, σκληρή διαπραγμάτευση, σε τεχνικό, νομικό και οικονομικό επίπεδο, μεγιστοποίηση των ωφελειών του Ελληνικού Δημοσίου, έμφαση στα θέματα ασφάλειας και προστασίας του περιβάλλοντος, έλεγχος των συμβάσεων από το Ελεγκτικό Συνέδριο -η τελική απάντηση μας ήρθε μόλις την προηγούμενη εβδομάδα γι' αυτό και σήμερα βρισκόμαστε εδώ- έτσι ώστε να θωρακιστεί το δημόσιο συμφέρον. Κύρωση των συμβάσεων από το Ελληνικό Κοινοβούλιο ώστε ο ελληνικός λαός να τα πληροφορηθεί όλα.

Δημιουργούμε μια νέα αγορά. Στην πραγματικότητα, δημιουργούμε ένα νέο τομέα της εθνικής οικονομίας. Η αρχή έγινε ήδη. Πολλές θέσεις εργασίας και κυρίως για τους νέους ανθρώπους του τόπου μας, για τη νέα γενιά.

Παράλληλα, για πρώτη φορά από τον φετινό Σεπτέμβρη τα ελληνικά Πανεπιστήμια θα υλοποιήσουν τρία Μεταπτυχιακά προγράμματα σε ζητήματα ερευνών και αξιοποίησης υδρογονανθράκων, γεγονός που αναμφισβήτητα ανοίγει νέους ορίζοντες για τους επιστήμονες του τόπου μας.

Δημιουργούμε την Ελλάδα που πιστεύει. Την Ελλάδα που στηρίζεται στις δυνάμεις της. Σήμερα ολοκληρώνουμε ένα σημαντικό κύκλο της δουλειάς μας. Ταυτόχρονα όμως, έχουμε ανοίξει κι άλλους κύκλους: είναι ο κύκλος για την προκήρυξη του Διαγωνισμού για τα τρία χερσαία οικόπεδα στη Δυτική Ελλάδα -που οι εισηγήσεις αναμένονται τις αμέσως επόμενες ημέρες- και είναι ασφαλώς και ο κύκλος του μεγάλου γύρου παραχωρήσεων που θα γίνει στις θαλάσσιες περιοχές του Ιονίου και νότια της Κρήτης.

Είμαι αισιόδοξος, ότι τα αποτελέσματα όλων αυτών των προσπαθειών θα είναι πολύ θετικά για την πατρίδα μας. Η σημερινή υπογραφή πιστοποιεί την εμπιστοσύνη των επενδυτών στη χώρα. Η Ελλάδα γίνεται ένας ελκυστικός επενδυτικός τόπος, ένας ελκυστικός επενδυτικός εταίρος και ταυτόχρονα ένας πυλώνας, μια όαση σταθερότητας, ευημερίας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή της Ν.Α. Μεσογείου.

Προς όλους σας, προς την ελληνική κοινωνία, προς την Κυβέρνηση, προς εσάς κ. Αντιπρόεδρε, προς τους φίλους φιλοξενούμενους, προς τον ιδιωτικό τομέα, προς τον κάθε Έλληνα πολίτη, καταθέτουμε εδώ δημόσια τη δέσμευσή μας να συνεχίσουμε με ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα, ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια. Γιατί ο εθνικός ορυκτός πλούτος αποτελεί την ελπίδα της πατρίδας για ένα άλλο παραγωγικό μοντέλο με σεβασμό στην αειφορία, με σεβασμό στο περιβάλλον και με δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αφού είναι μία νέα πηγή που παράγει δημόσιο, εθνικό πλούτο.

Με αυτές τις σκέψεις θέλω για άλλη μια φορά να σας καλωσορίζω και να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας».

Διεθνές ενδιαφέρον

Σημειώνεται ότι το παρόν έδωσε στην εκδήλωση και ο υπουργός Ενέργειας της Βρετανίας Edward Davey, ο οποίος αναφέρθηκε κι εκείνος εμμέσως στην ουκρανική κρίση  τονίζοντας ότι οι εξελίξεις βοηθούν να γίνει αντιληπτή η σημασία της ενεργειακής αυτάρκειας, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να αντιμετωπίσει την πρόκληση, να αξιοποιήσει τις δικές της πηγές και να μειώσει την εξάρτησή της από χώρες που χρησιμοποιούν την ενέργεια ως όπλο. Ο ίδιος τόνισε την ετοιμότητα βρετανικών εταιρειών του κλάδου με την τεράστια εμπειρία τους να συνεργαστούν και να μεταφέρουν τεχνογνωσία στην Ελλάδα.

Παρών ήταν επίσης και ο πρεσβευτής του Καναδά Ρόμπερτ Πεκ.

Οι κοινοπραξίες και οι εκτιμήσεις

Σε ό,τι αφορά τους εκπροσώπους των κοινοπραξιών, και τα επιχειρηματικά πλάνα που παρουσίασαν για τις περιοχές, ο κ. Μαθιός Ρήγας (διαβάστε εδώ ολόκληρη την ομιλία) εκ μέρους της  κοινοπραξίας Energean Petra Petroleum ανέφερε ότι στα Ιωάννινα σε μια περιοχή 4.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων έχουν γίνει στο παρελθόν 11 γεωτρήσεις και ότι τώρα υπάρχουν πολύ καλύτερες τεχνολογικά δυνατότητες. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην περιβαλλοντική προστασία ενώ η εκτίμηση-στόχος της κοινοπραξίας είναι να εντοπιστούν 100 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ή 2 τρισ. κυβικά πόδια αερίου.

Θα υπάρξουν τρεις φάσεις:

- η επανεπεξεργασία των δεδομένων,
- η διενέργεια νέων σεισμικών
- γεωτρήσεις.

Σε πρώτη φάση θα επενδυθούν 32 εκατ. και σε πλήρη ανάπτυξη 500 εκατ. ευρώ.

Εκ μέρους της κοινοπραξίας ΕΛΠΕ Edison Petroceltic ο διευθύνων σύμβουλος Γ. Κωστόπουλος ανέφερε ότι σε πρώτη φάση θα γίνουν τρισδιάστατα σεισμικά σε μια περιοχή 800 τετραγωνικών χιλιομέτρων και στη συνέχεια θα γίνουν δυο έως πέντε θαλάσσιες γεωτρήσεις με το κόστος να ανέρχεται στα 20 εκατ. έως 35 εκατ. δολάρια για την κάθε γεώτρηση και 15-20 εκατ. για τα σεισμικά.

Τέλος, για το Κατάκολο, σε μια περιοχή 545 τετραγωνικών χιλιομέτρων όπου έχουν ήδη γίνει γεωτρήσεις, και το εκτιμώμενο κοίτασμα είναι 5 εκατ. βαρέλια, θα γίνει μια οριζόντια γεώτρηση από τη στεριά με το εκτιμώμενο κόστος της επένδυσης να είναι 5 εκατ. ευρώ στη φάση των ερευνών και 50 εκατ. ευρώ στην παραγωγή.

-----------------

Δείτε στην ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΣΤΗΛΗ τις παρουσιάσεις για τα προσδοκώμενα αποθέματα πετρελαίου σε Ιωάννινα, Κατάκολο και Πατραϊκό, καθώς και την απομαγνητοφώνηση ολόκληρης της τελετής.

-----------------

Νωρίτερα το energypress.gr έγραφε: 

Δύο χρόνια μετά την προκήρυξη των διαγωνισμών, και ένα σχεδόν χρόνο από την ανάδειξη των αναδόχων κοινοπραξιών, υπογράφονται σήμερα στο ΥΠΕΚΑ, παρουσία του Πρωθυπουργού Α. Σαμαρά και του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Ευ. Βενιζέλου, οι τρεις συμβάσεις για τις τρεις ισάριθμές περιοχές, του Δυτικού Πατραϊκού Κόλπου, των Ιωαννίνων και του Κατακόλου.

Κλείνει έτσι ένα κεφάλαιο που άνοιξε το 2012 μέσω του διαγωνισμού των λεγόμενων «ανοικτών θυρών» (open door), και ανοίγει ο δρόμος για τις πρώτες έρευνες πετρελαίου στη χώρα μετά από δεκαετίες.

Η κυβέρνηση έχει προσδοκίες για υψηλά έσοδα από τα πετρέλαια στις τρεις περιοχές, με τις εκτιμήσεις να μιλούν για εισροή στα δημόσια ταμεία 15-20 δισ. δολαρίων σε βάθος 35ετίας, εφόσον φυσικά επαληθευτούν στην πράξη οι υπολογισμοί για τα απολήψιμα κοιτάσματα.

Η πιο ώριμη από τις τρεις περιοχές είναι το Κατάκολο, όπου έχει ανακαλυφθεί κοίτασμα πετρελαίου από το 1982, γι' αυτό και δεν χρειάζονται ερευνητικές γεωτρήσεις. Το απολήψιμο κοίτασμα εκτιμάται στα 10 εκατ. βαρέλια και η γεώτρηση υπολογίζεται πολύ νωρίτερα της τριετίας. Το Κατάκολο έχει παραχωρηθεί στην κοινοπραξία της ελληνικής Energean και της βρετανικής Trajan Oil.

Στην περίπτωση του Πατραϊκού, που έχει παραχωρηθεί στην κοινοπραξία των Ελληνικών Πετρελαίων, της ιταλικής Edison και της σκωτσέζικης Melrose, τα απολήψιμα κοιτάσματα υπολογίζονται σε 200 εκατ. βαρέλια. Όσο για τα Ιωάννινα (κοινοπραξία Energean με καναδική Petra Petroleum), τα ανακτήσιμα κοιτάσματα υπολογίζονται σε 50-80 εκατ. βαρέλια.

«Νωρίς ακόμη για εκτιμήσεις»

Την περασμένη εβδομάδα το ΥΠΕΚΑ είχε δώσει ένα παράδειγμα για τα πιθανά έσοδα. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι για ένα κοίτασμα 100 εκατ. βαρελιών τα εκτιμώμενα συνολικά έσοδα για το Δημόσιο μπορεί να φτάσουν τα 6 δισ. ευρώ (με μέση τιμή τα 90 δολάρια το βαρέλι). Με βάση αυτή την παραδοχή θα μπορούσαν να προκύψουν αθροιστικά έσοδα για το Δημόσιο ύψους 15-20 δισ. δολαρίων, εφόσον πάντα επαληθευτούν και στην πράξη οι  εκτιμήσεις.

Τα νούμερα είναι εντυπωσιακά, ωστόσο θα πρέπει να επισημανθεί ότι ο Πρίνος, από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 μέχρι και σήμερα, έχει παράξει 112 εκατομμύρια βαρέλια, με μέση τιμή στο διάστημα των 33 ετών κάτω από τα 50 δολάρια.

Και μπορεί πλέον οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου να αποτελούν μάλλον οριστικό παρελθόν, και η εκτίμηση για τα 90 δολάρια να είναι ρεαλιστική, ωστόσο «είναι μάλλον νωρίς να μιλάμε – πριν καν μπουν γεωτρύπανα- για κοιτάσματα, μεγέθους Πρίνου», όπως επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς που ασχολούνται χρόνια με το αντικείμενο. 

Σε κάθε περίπτωση, τα όποια έσοδα για το Δημόσιο θα προκύψουν αφενός από την καταβολή του φόρου 25% που βαρύνει τις κοινοπραξίες, αφετέρου από το μίσθωμα που διαμορφώνεται με βάση το ύψος της παραγωγής, τα γεωγραφικά και γεωολογικά χαρακτηριστικά της κάθε περιοχής και άλλες παραμέτρους.

Η αιτία των καθυστερήσεων

Πολλά έχουν γραφtεί για τις καθυστερήσεις, το μόνο ωστόσο βέβαιο είναι ότι επί δύο χρόνια, η κύρια αιτία ήταν η άρνηση των αρμοδίων υπουργείων (Οικονομικών και ΠΕΚΑ), να κατανοήσουν ότι μια παρόμοια σύμβαση με αντισυμβαλλόμενο το Ελληνικό Δημόσιο, θα πρέπει να διασφαλίζει σταθερό φορολογικό καθεστώς στον επενδυτή για όλη τη χρονική της διάρκεια. Κάτι τέτοιο εξάλλου προβλέφθηκε και για τη σύμβαση με την εταιρεία του ΤΑΡ.

Η άρνηση των υπουργείων είτε να διασφαλίσουν το δεδομένο αυτό για τις συμβάσεις που πρόκειται να υπογραφούν με τις κοινοπραξίες, είτε να συμπεριλάβουν όρο που να προσφέρει οικονομικό αντιστάθμισμα σε περίπτωση αλλαγής του φορολογικού συντελεστή, είχε ως συνέπεια επί ένα και πλέον χρόνο, από την ανακήρυξη των αναδόχων, να μη πέφτουν οι υπογραφές.

Τελικά, και έπειτα από συσκέψεις επί συσκέψεων μεταξύ ΥΠΕΚΑ- υπ. Οικονομικών, και ενώ οι καθυστερήσεις λίγο έλειψαν να οδηγήσουν σε εμπλοκή, οριστικοποιήθηκε το φορολογικό καθεστώτος που θα ισχύσει κατά τη διάρκεια των ερευνών και της εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων, και άνοιξε ο δρόμος για την υπογραφή των συμβάσεων.

Όσο για το Κατάκολο, η αρχική «έμπνευση» να απαιτηθεί από τις δύο κοινοπραξίες την Energean και την Greek Oil που είχαν ενδιαφερθεί να καταθέσουν κοινή πρόταση, κατέληξε σε πλήρη αποτυχία αφού η πρώτη κοινοπραξία αποδείχθηκε τυπικά και ουσιαστικά εξαφανισμένη. Ο «υποχρεωτικός γάμος» (Energean - Greek Oil) με κουμπάρο το ΥΠΕΚΑ, κατέληξε σε οριστικό διαζύγιο, και τελικά η περιοχή κατακυρώθηκε στην Energean.

Πρώτα Κατάκολο

Η διαφορά του Κατακόλου με τις άλλες δύο περιοχές είναι ότι εφόσον γίνει επανερμηνεία των σεισμικών από την κοινοπραξία Energean -Trajan, μπορεί να γίνει απευθείας επιβεβαιωτική και όχι ερευνητική γεώτρηση. Κι αυτό καθώς στο συγκεκριμένο κοίτασμα έχει πραγματοποιηθεί στο παρελθόν ερευνητική γεώτρηση. 

Ξεκινώντας λοιπόν την πρώτη γεώτρηση ίσως και μέσα στους επόμενους 24 μήνες, η σημασία της θα αποδειχθεί πολύ σημαντική καθώς θα αποδείξει την ύπαρξη πετρελαϊκού συστήματος στην περιοχή και θα δημιουργήσει την πρώτη παραγωγή πετρελαίου στην Ελλάδα εκτός του Πρίνου. 

Είναι σαφές ότι ενόψει του γύρου παραχωρήσεων που θα γίνει μέσα στο 2014, για οικόπεδα σε Ιόνιο και Νότια Κρήτη που θα ξεκινήσουν να «τεμαχίζονται» το καλοκαίρι, η ύπαρξη ενεργού πετρελαϊκού συστήματος θα εκτοξεύσει το ενδιαφέρον της αγοράς αλλά και την υπεραξία του διαγωνισμού που θα κάνει το Δημόσιο.

Σε ό,τι αφορά τις άλλες δύο περιοχές τα Ιωάννινα και τον Πατραϊκό, εκεί θα χρειαστεί περισσότερη υπομονή. Στα Ιωάννινα Energean και Petra θα ξεκινήσουν πρώτα με τις καταγραφές από αέρος, μετά θα συνεχίσουν με τα σεισμικά, κλπ. Εκτιμάται ότι συνολικά το ερευνητικό στάδιο για την περιοχή ανέρχεται στα 7 χρόνια σε τρεις διαφορετικές φάσεις, ενώ το αντίστοιχο χρονικό διάστημα για τον Πατραϊκό που είναι θαλάσσια περιοχή ανέρχεται στα 8 χρόνια. Δηλαδή παραγωγή πετρελαίου στις δύο αυτές περιοχές δύσκολα θα δούμε νωρίτερα από το 2021 - 2022.