Ελλάδα - Ισπανία: 1-0 ή όχι

Την εβδομάδα που μας πέρασε η συντριπτική πλειοψηφία των φωτοβολταϊκών παραγωγών του ΔΕΔΔΗΕ, ομάδα β, έλαβε εντολή περικοπής τις ώρες 11.00 - 16.00.

Δεν ήταν μόνο το σαββατοκύριακο πριν το Πάσχα, δεν ήταν μόνο το Πάσχα, δεν ήταν μόνο η Πρωτομαγιά, ήταν και ολόκληρη η εβδομάδα της Πρωτομαγιάς και το σαββατοκύριακο που ακολούθησε.

Εν τω μεταξύ, με την ευκαιρία του περιστατικού της κατάρρευσης του ισπανικού ενεργειακού συστήματος, αποκαλύφτηκαν κάποια πράγματα που, ενώ είναι ξεκάθαρα και απαιτείται κοινή λογική για να τα εντοπίσεις, δυστυχώς οι κυβερνώντες δεν ασχολούνται μαζί τους και όταν τους το αναφέρεις σε κοιτάζουν σαν περίεργο και το λιγότερο σε αγνοούν.

Πρώτο ζητούμενο

Ευελιξία, άμεση διαχείριση, ταχύτατη απόκριση.

Το πρώτο ζητούμενο, μεταξύ άλλων, που ανέδειξε το blackout της Ισπανίας είναι η ανάγκη για ταχύτατη απόκριση και διαχείριση των ΑΠΕ.

Δεδομένου ότι οι ΑΠΕ είναι στοχαστικές, είναι επιβεβλημένη η διαχείρισή τους με συγκεκριμένο τρόπο. Αυτός περιγράφηκε από τον κανονισμό RFG 2016 που θεσπίστηκε το 2016.

Στην Ελλάδα έχουμε δύο διαχειριστές: τον ΑΔΜΗΕ του δικτύου της υψηλής τάσης και τον ΔΕΔΔΗΕ του δικτύου της μέσης.

Ο ΔΕΔΔΗΕ είναι ο διαχειριστής με τις περισσότερες ΑΠΕ στη χώρα μας.

Ο ΔΕΔΔΗΕ μέχρι και σήμερα, 5-5-2025, δεν έχει τη δυνατότητα να διαχειριστεί το μεγαλύτερο μέρος των ΑΠΕ του δικτύου του (3,5 GW), δηλαδή δεν έχει εφαρμόσει τον ευρωπαϊκό κανονισμό του 2016.

Ο μεγάλος Θεός της Ελλάδος μας φύλαξε μέχρι τώρα, και φυσικά και ο ΑΔΜΗΕ.

Στήθηκε από το ΔΕΔΔΗΕ , εν έτει 2025, ένας μηχανισμός που απαιτεί από τους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς να τρέχουν με ίδια μέσα να ανοιγοκλείνουν τα πάρκα τους, κάτι που έχει γίνει πάνω από 10 φορές σε ισάριθμες μέρες τις τελευταίες 15 μέρες.

Επειδή λοιπόν δεν υπάρχει ακόμη real time μηχανισμός, και επειδή τα 3,5 GW είναι μονομπλόκ, όταν ο ΑΔΜΗΕ υπολογίζει ότι χρειάζεται π.χ. 100 MW, δίνει εντολή να κλείνουν όλα τα 3,5 GW. Έτσι η  Εντολή  περικοπής  είναι  35 φορές επάνω  της  ανάγκης  περικοπής ή σε ποσοστό 3500 % . 

Επιπλέον  για  τον ίδιο  λόγο  ο ΑΔΜΗΕ δεν δίνει χαμηλό set point στα δικά του (δηλαδή δεν περιορίζει τα  έργα που είναι συνδεδεμένα στο δίκτυο της  υψηλής τάσης)  .  Το κάνει για να μπορεί ανά πάσα στιγμή να επεμβαίνει εκεί που έχει τη δυνατότητα επέμβασης σε πραγματικό χρόνο.

Έτσι λοιπόν αποφύγαμε να γίνουμε Ισπανία — από τη σωστή και σφιχτή διαχείριση του ΑΔΜΗΕ και από τις αιματηρές περικοπές των παραγωγών της ομάδας β, που μπορεί να περικόπτονταν ακόμα και αν δεν υπήρχε ανάγκη, αλλά ο ΑΔΜΗΕ δεν μπορούσε να το ρισκάρει.

Η κυβέρνηση βέβαια, διά του νέου ΥΠΕΝ, συνεχάρη την κυβερνητικά διορισμένη ηγεσία του ΔΕΔΔΗΕ, που για άλλη μία φορά, καθημερινά, αποσοβήθηκε ο κίνδυνος του blackout.

Συγχαρητήρια για την καθυστέρηση μόνο 9 χρόνων.

Μου θυμίζει το ανέκδοτο με την εθνική πόλο μιας χώρας που πανηγύριζε ενώ έχανε 30-0. Στο ερώτημα του προπονητή της αντίπαλης ομάδας γιατί πανηγύριζαν, απάντησαν: μέχρι στιγμής δεν έχει πνιγεί ακόμα κανένας.

Μόνο για αυτό πρέπει να αλληλοσυγχαίρονται. Δεν εξηγείται αλλιώς.

Καλά, αυτοί αλληλοσυγχαίρονται. Η ΡΑΑΕΥ τι κάνει; Πώς το επιτρέπουν; Αυτό το πράγμα δεν μπορούμε να το αφήσουμε έτσι. Υπάρχει και ελληνική έννομη τάξη και υπάρχουν και ευρωπαϊκές διαδικασίες.

Η Ευρώπη σίγουρα ενδιαφέρεται γιατί τα συστήματά μας είναι πλέον διασυνδεδεμένα. Μία αστοχία στο ελληνικό δίκτυο μεταφέρεται στην Ευρώπη.

Φανταστείτε να είχαμε πυρηνικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και να μην είχε φροντίσει η αρμόδια υπηρεσία να κουρέψει τα χόρτα, όπως έγινε στις περσινές πυρκαγιές και ανατινάχθηκαν ολόκληρες αποθήκες πυρομαχικών.

Δεν τολμώ ούτε να το σκεφτώ. Φωτοβολταϊκά και πάλι φωτοβολταϊκά. Και πολύ μας είναι.

Τα φωτοβολταϊκά είναι οι πλέον σύγχρονοι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Αποσυνδέονται όταν πάρουν εντολή από το σύστημα σε κλάσματα του δευτερολέπτου και συνδέονται εντός 3 λεπτών (180 sec).

Στην Ισπανία κάνανε ολόκληρες μέρες να συνεφέρουν τους άλλους συμβατικούς και πυρηνικούς σταθμούς, ενώ φωτοβολταϊκά συστήματα με μπαταρίες τροφοδοτούσαν τις καταναλώσεις τους καθ’ όλη τη διαδικασία του blackout στην Ισπανία.

Πρέπει να δρομολογηθούν όλες εκείνες οι ενισχύσεις στα δίκτυα και τα συστήματα διαχείρισης που θα επιτρέψουν στα ασφαλή φωτοβολταϊκά πάρκα να διοχετεύσουν με ασφάλεια την ενέργειά τους στο δίκτυο.

Υπάρχουν και άλλες σημαντικές παρατηρήσεις, αλλά ένα ένα...

_________

Ο Πέτρος Τσικούρας είναι οικονομολόγος. Είναι οργανωτικός γραμματέας της ΠΟΣΠΗΕΦ.

Το άρθρο εκφράζει προσωπικές του απόψεις.