Διπλωματική και επιχειρηματική κινητικότητα για τον «Green Aegean» - Επαφές του ΑΔΜΗΕ με τους τέσσερις γερμανικούς TSO και των υπουργείων Ενέργειας των δύο χωρών 

Αυξάνεται η κινητικότητα για το καλώδιο «Green Aegean» με συνεχή ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του ΑΔΜΗΕ και των τεσσάρων διαχειριστών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας, αλλά και με ενεργότερη εμπλοκή των γραφείων διεθνούς πολιτικής των υπουργείων Ενέργειας των δύο χωρών.

Βασική πρόκληση, η ανάγκη συντονισμού μεταξύ πολλών εμπλεκομένων φορέων, κυβερνήσεων, διαχειριστών, ρυθμιστικών αρχών, η χρηματοδότηση, αλλά και οι αδειοδοτήσεις, οι οποίες μπορεί να αποδειχθούν λίαν χρονοβόρες, όπως η δεκαετής καθυστέρηση στον γερμανικό άξονα από την Βόρεια Θάλασσά έως το νότιο τμήμα της χώρας.

Και μπορεί το έργο να έχει την στήριξη της ελληνικής κυβέρνησης – ο Κυριάκος Μητσοτάκης το είχε θέσει στην Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου – το θέμα ωστόσο είναι να πάρει τις ευλογίες σε πολιτικό επίπεδο και από την γερμανική. Από την κυβέρνηση Σολτς και τον υπουργό Οικονομίας και Περιβάλλοντος Ρόμπερτ Χάμπεκ, του οποίου οι υπηρεσίες συνομιλούν και ανταλλάσσουν απόψεις με τις αντίστοιχες ελληνικές. Στην ίδια φάση βρίσκεται και ο ΑΔΜΗΕ ο οποίος συζητά με έναν – έναν τους τέσσερις γερμανικούς TSO – η χώρα είναι χωρισμένη σε ζώνες που ελέγχονται από τις Transnet, Tenne, Amprion και 50 Hertz – προκειμένου να διαπιστώσει κατά πόσο έχουν λάβει το πολιτικό σήμα από το Βερολίνο.

Και μπορεί οι πάντες να συνειδητοποιούν ότι η υπόθεση «πράσινη μετάβαση» θα ναυαγήσει εφόσον δεν στηριχθεί σε μεγάλες διεθνείς διασυνδέσεις, μέσω των οποίων ο Νότος θα εξάγει κολοσσιαίες ποσότητες πράσινης ενέργειας στον Βορρά, ωστόσο ο βαθμός δυσκολίας ενός τέτοιου εγχειρήματος είναι αρκετά υψηλός, όπως δείχνουν οι μέχρι τώρα επαφές.

Το τεχνικό σκέλος 

Σε αυτό το στάδιο βρίσκεται η υπόθεση «Green Aegean», μια μεγάλη πρόκληση στον τομέα των διεθνών διασυνδέσεων, η οποία προτού φτάσει υπό μορφή αιτήματος στις Βρυξέλλες, θα πρέπει πρώτα να έχει πάρει την σύμφωνη γνώμη της Ελλάδας και της Γερμανίας, του μεγαλύτερου καταναλωτή πράσινης ενέργειας στην Ευρώπη. Σε αυτό άλλωστε ποντάρει η ελληνική πλευρά, τόσο σε επιχειρηματικό, όσο και σε υπουργικό επίπεδο, που προετοιμάζεται μέσω των επαφών, ώστε εφόσον ευοδωθούν, να είναι έτοιμη να καταθέσει φάκελο ένταξης του έργου στην επόμενη λίστα των PCI/PMI.

Στο τεχνικό σκέλος, το αρχικό τουλάχιστον σενάριο της ελληνικής πρότασης προέβλεπε ένα καλώδιο συνολικής δυναμικότητας μεταφοράς περί τα 3 GW και σε δεύτερο χρόνο την περαιτέρω ανάπτυξή του ώστε να φτάσει τα 6 GW και μεταγενέστερα τα 9 GW. Και ο ΑΔΜΗΕ είχε εκπονήσει δύο εναλλακτικές οδεύσεις του καλωδίου με κοινό σημείο και στις περιπτώσεις την Αλβανία. Η μία διαδρομή είναι η χερσαία διασχίζοντας τα κράτη Μαυροβούνιο, Κροατία και Σλοβενία για να καταλήξει στην Αυστρία και τη Νότια Γερμανία. Και η δεύτερη διαδρομή είναι υποθαλάσσια από τα παράλια της Αλβανίας μέχρι τη Σλοβενία και στη συνέχεια θα ακολουθεί χερσαία όδευση προς Αυστρία και Νότια Γερμανία.

Η χρηματοδοτική πρόκληση

Από εκεί πέρα σε χρηματοδοτικό επίπεδο δεν υπάρχει το παραμικρό. Σύμφωνα με την πρόταση Μητσοτάκη τον περασμένο Μάρτιο στην Σύνοδο Κορυφής, το έργο απαιτεί να συγκεντρωθούν πόροι από διάσπαρτα ευρωπαϊκά προγράμματα, ώστε να στηθεί ένα «European Grid Facility», που θα χρηματοδοτήσει καινούργια δίκτυα, αξίας πολλών δισεκατομμυρίων, τα οποία θα μπορέσουν να αντέξουν όλη αυτή την επιπλέον πράσινη ενέργεια. Ούτε και έχουν προχωρήσει κινήσεις εκσυγχρονισμού των πεπαλαιωμένων υποδομών ειδικά στα Δυτικά Βαλκάνια, τα οποία βρίσκονται στα μισά της διαδρομής μεταξύ Νότου και Βορρά, και θα κληθούν να σηκώσουν τεράστιες ποσότητες πράσινου ρεύματος από την Ανατολική Μεσόγειο, την Αίγυπτο και ευρύτερα τη Βόρεια Αφρική.

Αν και λίαν προχωρημένη ως σκέψη, εντούτοις εφόσον ωρίμαζαν σχετικά γρήγορα οι διαδικασίες και η Ελλάδα πετύχαινε να εντάξει το «Green Aegean» στα έργα PCI/PMI, γιατί να μην ενίσχυε το διαπραγματευτικό της ρόλο στην μάχη για να αποτελέσει μια από τις χώρες διέλευσης του διαδρόμου IMEC, Ινδία – Μ. Ανατολή – Ευρώπη; Το πλεονέκτημα της άλλωστε έναντι άλλων ευρωπαϊκών χωρών (πχ Ιταλία) δεν είναι άλλο από την πρόσβαση που έχει στα Βαλκάνια και την Αν. Ευρώπη.

Η προσπάθεια ένταξης στο πλάνο, και άλλων χωρών, όπως η Ελλάδα δεν είναι αυτονόητη  - χαρακτηριστική η αντίδραση Ερντογάν επειδή φαίνεται να παρακάμπτει την Τουρκία - γι’ αυτό και ίσως το «Green Aegean» αποκτά ακόμη πιο βαρύνουσα σημασία από αυτήν που ούτως ή άλλως έχει. Την απορρόφηση δηλαδή μέρους της πλεονάζουσας πράσινης ενέργειας που παράγεται με αυξανόμενους ρυθμούς από τις ελληνικές ΑΠΕ και η οποία αναζητά τρόπους εξαγωγής.

Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι όσον αφορά το πράσινο παραγωγικό της δυναμικό, το οποίο θα υπερβαίνει όλο και περισσότερο την εγχώρια ζήτηση. Το γεγονός ότι την Κυριακή 10 Σεπτεμβρίου σημειώθηκε νέο ρεκόρ «πράσινης» παραγωγής ρεύματος, οι ΑΠΕ κάλυψαν έως και το 140% της ζήτησης, με το πλεόνασμα να διοχετεύεται σε εξαγωγές, αποτελεί μια ακόμη πρόγευση των όσων θα συμβαίνουν όλο και πιο συχνά στο μέλλον, στέλνοντας σαφή μηνύματα ότι πρέπει να δρομολογηθούν επειγόντως λύσεις.