Στην «ΑΗΚ – δικτύων» οι αγωγοί φυσικού αερίου

Αρνητικό είναι το υπουργείο Ενέργειας σε ενδεχόμενο προώθησης αποκρατικοποίησης ή ιδιωτικοποίησης της ΑΗΚ, αφού υπάρχουν σημαντικά δεδομένα που παραμένουν ως αστάθμητοι παράγοντες και δεν εξυπηρετούν τους βασικούς πολιτικούς στόχους της κυβέρνησης. Σύμφωνα με το υπουργείο Ενέργειας, δεν εξυπηρετείται ούτε και το κριτήριο της Τρόικας που τέθηκε προς αυτή την κατεύθυνση, δηλαδή η μεγιστοποίηση των εσόδων του κράτους.  

Αυτό αποκαλύπτει το προσχέδιο της πρότασης του υπουργού Ενέργειας Γιώργου Λακκοτρύπη, που ετοιμάστηκε για το Υπουργικό Συμβούλιο και σε αυτό το στάδιο στάλθηκε εμπιστευτικά στο δ.σ. της ΑΗΚ για σχόλια, ωστόσο διέρρευσε, με τις συντεχνίες της ΑΗΚ να εκφράζουν έντονη δυσφορία για κάποιες από τις προβλέψεις που περιέχει.   Οι βασικοί στόχοι είναι η μείωση του κόστους ηλεκτρισμού, η εισαγωγή φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή και η άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου. Παράλληλα, η ενδεχόμενη λύση του Κυπριακού που θα αλλάξει πλήρως τις συνθήκες, η αναμενόμενη έλευση του φυσικού αερίου που επίσης θα αλλάξει σημαντικά τα ενεργειακά δεδομένα, η προώθηση του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού αγωγού EuroAsian Interconnector για σύνδεση Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδας, που εκτιμάται ότι δεν ευνοεί τα συμφέροντα τυχόν ενδιαφερόμενων επενδυτών στην ΑΗΚ, είναι αποτρεπτικοί παράγοντες για πολιτική αποκρατικοποίησης.  

Εκείνο στο οποίο φαίνεται να συμφωνούν όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές (εκτός από τις συντεχνίες της ΑΗΚ) και αποτελεί πλέον και την κύρια κατεύθυνση στις συμφωνίες κυβέρνησης – Τρόικας, είναι ο νομικός διαχωρισμός της ΑΗΚ σε δύο ανεξάρτητους μεταξύ τους οργανισμούς, δηλαδή την παραγωγή ηλεκτρισμού από τη μια που θα έχει και ανταγωνιστικό χαρακτήρα –αφού μπαίνουν και άλλοι παραγωγοί στην αγορά ηλεκτρισμού– και τα δίκτυα από την άλλη, που είναι φανερό ότι θα παραμείνουν με μονοπωλιακό χαρακτήρα.    Γι’ αυτό και ο υπουργός Ενέργειας Γιώργος Λακοτρύπης, ετοιμάζει πρόταση προς το Υπουργικό Συμβούλιο, με την οποία ζητά όπως διαγραφεί η ΑΗΚ από το Διάταγμα που εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2014, σύμφωνα με το οποίο ο οργανισμός κηρύχθηκε ως «φορέας υποκείμενος σε αποκρατικοποίηση». Δηλαδή να φύγει από τον κατάλογο των προς ιδιωτικοποίηση ημικρατικών οργανισμών.  

Όπως εξηγεί προς το Υπουργικό ο Γιώργος Λακκοτρύπης, με βάση και τη μελέτη του οίκου εμπειρογνωμόνων που προσέλαβε το υπουργείο Ενέργειας, αναδεικνύεται μεγάλος αριθμός «αστάθμητων παραγόντων», ενώ φαίνεται πως δεν εξυπηρετεί ούτε τις προτεραιότητες της Κυβέρνησης η αποκρατικοποίηση της ΑΗΚ. Πρόσθετα, οι «αστάθμητοι παράγοντες» έρχονται σε αντίθεση με τον στόχο για μεγιστοποίηση των εσόδων από το ενδεχόμενο αποκρατικοποίησης της ΑΗΚ.  

Αντί αποκρατικοποίησης, εισηγείται στο Υπουργικό, στη βάση και των πορισμάτων της εν λόγω μελέτης, να αποφασίσει «επί της αρχής», ότι οι μονοπωλιακές δραστηριότητες (μεταφορά, διανομή) θα διαχωριστούν από τις ανταγωνιστικές δραστηριότητες (παραγωγή, προμήθεια) που διενεργεί σήμερα η ΑΗΚ. Ουσιαστικά πρόκειται για τον πολύκροτο «νομικό διαχωρισμό» της ΑΗΚ, από τον οποίο, σύμφωνα με τη μελέτη, προκύπτουν σοβαρά οφέλη για την αγορά ηλεκτρισμού, που αποτελεί απαίτηση και Ευρωπαϊκής Οδηγίας ενώ αποτελεί και κατάληξη στην οποία συμφώνησε η Τρόικα, δεδομένης της υπαναχώρησης της κυβέρνησης στην αρχικά συμφωνημένη αποκρατικοποίηση.  

Για τον σκοπό αυτό, προβλέπεται ότι τα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜ), θα διεξάγονται από το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου που θα αναλάβει τις δραστηριότητες της μεταφοράς και διανομής. Σε επόμενο στάδιο, θα εξεταστεί το ενδεχόμενο το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου που θα αναλάβει τα δίκτυα ή η θυγατρική εταιρεία αυτού αναλάβει επίσης τις δραστηριότητες που σχετίζονται με την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου. Δηλαδή να συμμετέχει –ενδεχομένως και αποκλειστικά– στην κατασκευή και διαχείριση των αγωγών και των δικτύων φυσικού αερίου στην Κύπρο, κάτι που σήμερα εμπίπτει ουσιαστικά με βάση τον κυβερνητικό σχεδιασμό στο πλαίσιο δραστηριοτήτων της ΔΕΦΑ.   Να σημειωθεί ότι ανάμεσα στα πλεονεκτήματα του νομικού διαχωρισμού, τονίζεται από τη μελέτη των εμπειρογνωμόνων, θα είναι η δυνατότητα για πιο θεμιτό ανταγωνισμό, που θα συμπιέσει τις τιμές ηλεκτρισμού προς τα κάτω προς όφελος του καταναλωτή και της οικονομίας.  

Δεν υπάρχει σοβαρό ενδιαφέρον επενδυτών  

Αμυδρό είναι το ενδιαφέρον επενδυτών για την ΑΗΚ, σύμφωνα με τις διαπιστώσεις των εμπειρογνωμόνων της «EXERGIA-MRC», συμβούλων του Υπουργείου Ενέργειας. Όπως αποκαλύπτεται, οι σύμβουλοι, στο πλαίσιο της μελέτης για το μέλλον της ΑΗΚ, απέστειλαν σχετικό διερευνητικό ερωτηματολόγιο σε 31 πιθανούς επενδυτές. Όμως τελικά υπήρξε περιορισμένη ανταπόκριση -συγκεκριμένα μόνο 6 από τους 31 ενδεχόμενους επενδυτές μπήκαν στον κόπο να απαντήσουν και να αποστείλουν πίσω συμπληρωμένα τα ερωτηματολόγια. Σύμφωνα με τους συμβούλους, η μειωμένη ανταπόκριση οφείλεται κυρίως στο ότι η Κύπρος δεν εμπίπτει στους στρατηγικούς στόχους των επενδυτών ή λόγω του ότι η σχετική διαδικασία βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο.  

Διαφωνούν οι συντεχνίες  

Το κύριο σημείο, που προκαλεί εκ νέου ενστάσεις από πλευράς συντεχνιών ΑΗΚ, αφορά την πρόβλεψη για νομικό διαχωρισμό, με τη δημιουργία δύο μη συνδεδεμένων νομικών προσώπων, της «ΑΗΚ Ενιαία Εταιρεία Δικτύων» και της «ΑΗΚ Παραγωγή Προμήθεια». Τη μεταφορά των καθηκόντων και αρμοδιοτήτων του διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου και του λειτουργού της Αγοράς Ηλεκτρισμού στην «ΑΗΚ Ενιαία Εταιρεία Δικτύων».   Οι συντεχνίες θεωρούν ότι οι εξηγήσεις που έγιναν στη σύσκεψη της περασμένης εβδομάδας στο Προεδρικό ήταν για «λογιστικό» διαχωρισμό των δύο τομέων και όχι για «νομικό».  

Πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν ότι το θέμα αυτό είχε συζητηθεί εκτενώς στη σύσκεψη του Προεδρικού, με τους εκπροσώπους των συντεχνιών να λένε στον Πρόεδρο ότι η κατάληξη της σύσκεψης είναι «λογιστικός διαχωρισμός και βλέπουμε» και τον Νίκο Αναστασιάδη να υπογραμμίζει η κατάληξη είναι «για νομικό διαχωρισμό και βλέπουμε», εξηγώντας ότι αυτό ήταν το μέγιστο δυνατό, αλλά και πολύ σημαντικό που επιτεύχθηκε στις διαπραγματεύσεις με την Τρόικα, έναντι της αποδοχής διαγραφής της ΑΗΚ από το κεφάλαιο «αποκρατικοποίησης» και ένταξής του στο κεφάλαιο «ενέργεια» στην τελευταία τροποποίηση του Μνημονίου.

(του Πέτρου Θεοχαρίδη, Φιλελεύθερος)