Σπάνιες γαίες: Υποθαλάσσιες έρευνες στη Μεσόγειο από τη δεκαετία του ’80

Τα τεκταινόμενα στην Ανατολική Μεσόγειο αλλά και παγκοσμίως δημιουργούν την αδιαμφισβήτητη αίσθηση πως ήδη βρισκόμαστε στην απαρχή κοσμογονικών τεκτονικών γεωπολιτικών αλλαγών.

Αλλαγών οι οποίες σχετίζονται, κυρίως, με την ασφαλή προμήθεια ορυκτών πόρων.

Αλλαγών στις οποίες σημαντικό ρόλο παίζει ο έλεγχος των θαλασσών.

Ευλόγως θα ρωτήσει κάποιος: «Μα καλά αυτό δεν συνέβαινε πάντα; Τί άλλαξε;»

Αυτό όντως συνέβαινε πάντα.

Κάτι έχει αλλάξει ωστόσο: έχει αλλάξει το επίπεδο σημαντικότητας των θαλασσών.

Από το «σημαντικό» επίπεδο περάσαμε στο «πολύ σημαντικό».

Η επόμενη αυτοκρατορία θα αναδυθεί από τη θάλασσα. Θα είναι η αυτοκρατορία της θάλασσας.

Ο λόγος είναι ο υποθαλάσσιος ορυκτός πλούτος.

Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που συνδράμουν σε αυτό.

Ένας παράγοντας είναι το δημογραφικό.

Αυτό το έχω εξηγήσει εδώ: http://www.energypress.gr/news/Oi-spanies-gaies-kai-o-kosmos-to-2050

Ταυτόχρονα υπάρχουν ήδη φωνές στο εξωτερικό που μιλούν για τον κίνδυνο δημιουργίας ενός «OPEC» των στρατηγικά κρίσιμων ορυκτών (π.χ. σπάνιες γαίες).

Η Γη καλύπτεται κατά 71% από νερό. Οι πιθανότητες ύπαρξης εκμεταλλεύσιμων αποθεμάτων ορυκτών  μετάλλων στα βάθη των θαλασσών είναι σημαντικές.

Σε ορισμένες υποθαλάσσιες περιοχές η περιεκτικότητα σε ορυκτά μέταλλα είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι στην ξηρά. Αυτό πχ. συμβαίνει με τις σπάνιες γαίες.

Οι υποθαλάσσιες  έρευνες για σπάνιες γαίες στην περιοχή της Μεσογείου είχαν ξεκινήσει από τη δεκαετία του ’80.

Πιο συγκεκριμένα, υποθαλάσσιες έρευνες για σπάνιες γαίες στη Μεσόγειο είχαν πραγματοποιηθεί από Γερμανικά και Ολλανδικά ερευνητικά πλοία.

Οι Ολλανδοί μεταξύ των ετών 1986 και 1988 πραγματοποίησαν υποθαλάσσιες έρευνες για σπάνιες γαίες με το ερευνητικό πλοίο Tyro στη Μεσογειακή λεκάνη Tyro (ανάμεσα από την Κρήτη, την Αίγυπτο και τη Λιβύη).

Οι Γερμανοί τον Ιούλιο του 1993 πραγματοποίησαν υποθαλάσσιες έρευνες για σπάνιες γαίες στη Μεσόγειο με το ερευνητικό πλοίο Meteor στην ίδια λεκάνη (Tyro) αλλά και στην περιοχή νοτίως και δυτικά της Κρήτης (ανατολικά της λεκάνης Λεβαντίνης).

Άλλες υποθαλάσσιες έρευνες για σπάνιες γαίες έχουν πραγματοποιηθεί από Ιταλούς ανατολικά της Σικελίας, και  στη Δυτική Μεσόγειο.

Αυτά ήταν γνωστά λόγω δημοσιεύσεων σε επιστημονικά περιοδικά (journals)  και δεν χρειάζεται να αρχίσουν οι θεωρίες συνομοσίας.

Βέβαια, είναι ακόμη νωρίς να μιλήσει κανείς για αξιοποιήσιμα υποθαλάσσια κοιτάσματα σπάνιων γαιών στη Μεσόγειο καθώς τα βάθη είναι μεγάλα. Ωστόσο ας θυμόμαστε πως η τεχνολογία προχωρά γρήγορα. Θυμίζω πως μόλις τον Απρίλιο του 2014 δόθηκε το πράσινο φως για το πρώτο παγκοσμίως υποθαλάσσιο ορυχείο και αφορά την περιοχή των νήσων Παπούα-Νέα Γουϊνέα (http://energypress.gr/news/Koitazontas-10-hronia-mprosta)

Τα οικονομικά, περιβαλλοντικά, κοινωνικά, και τεχνολογικά πλεονεκτήματα από την εκμετάλλευση των υποθαλάσσιων ορυκτών μετάλλων θα είναι πολλά.

Πολλές θα είναι ωστόσο και οι γεωπολιτικές προκλήσεις.

Και να θυμόμαστε πως είναι «μέγα το της θαλλάσης κράτος».

* του Σωτήρη Ν. Καμενόπουλου, Υπ. Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων