Μ. Πίου: Η κόντρα για την ενέργεια «αγγίζει» και τον TAP

Αναδιανομή εταιρικών συμμετοχών ή κίνηση που προαναγγέλλει προβλήματα στον αγωγό TAP, είναι το ερώτημα που απασχολεί την αγορά αλλά και την κυβέρνηση μετά τη γνωστοποίηση των σχεδίων του γαλλικού ενεργειακού ομίλου Total και του γερμανικού E.ON να αποχωρήσουν από το μετοχικό σχήμα του έργου. Ο TAP προορίζεται να τροφοδοτήσει την Ιταλία με αέριο από το Αζερμπαϊτζάν, που θα μεταφέρεται μέσω Ελλάδας και Αλβανίας.

Η ζήτηση αερίου στην Ιταλία, όπου καταλήγει ο αγωγός έχει μειωθεί 15% από τα επίπεδα ρεκόρ του 2005 και οι προοπτικές της κατανάλωσης είναι αβέβαιες. Ταυτόχρονα, οι τιμές του αερίου στην Ευρώπη έχουν πέσει σημαντικά, θέτοντας σε αμφισβήτηση την εμπορική βιωσιμότητα μεγάλων έργων.

Από την άλλη πλευρά όμως, τόσο η Total όσο και η Ε.ON βρίσκονται σε φάση ρευστοποίησης συμμετοχών και όσον αφορά στο συνολικό πρότζεκτ αξιοποίησης του αζέρικου αερίου, οι βασικοί μέτοχοι, η πολυεθνική BP και η κρατική εταιρεία αερίου του Αζερμπαϊτζάν, η Socar, καθώς και τουρκικές εταιρείες φαίνεται ότι συγκεντρώνουν μερίδια.

Δεν είναι τυχαίο ότι στις 30 Μαΐου ανακοινώθηκε η πώληση του μεριδίου 10% της Total στο υπό ανάπτυξη κοίτασμα Σαχ Ντενίζ II (το οποίο θα τροφοδοτήσει με αέριο τον TAP) και στον αγωγό Νοτίου Καυκάσου στην τουρκική εταιρεία TPAO, η οποία κατείχε μειοψηφικά μερίδια στα ίδια έργα. Την ίδια ημέρα έκλεισε και τα deal μεταξύ της τουρκικής Botas και της Socar για την αύξηση της συμμετοχής των Τούρκων στον ΤΑΝΑΡ, τον αγωγό που θα διασχίσει την Τουρκία ως τα σύνορα με την Ελλάδα για να συνδεθεί με τον TAP.

Ανακατατάξεις

Πριν από ένα μήνα, η νορβηγική Statoil, με συμμετοχή 20% στον TAP, πούλησε 10% από το μερίδιο της στο κοίτασμα Σαχ Ντενίζ στη BP και τη Socar. Στο μετοχικό σχήμα του TAP συμμετέχουν ακόμα η BP με 20%, η Socar με 20%, η βελγική Fluxys με 16% , η Total με 10%, η Ε.ΟΝ με 9% και η ελβετική Αχρο με 5%. Οι εξελίξεις αναμένεται να απασχολήσουν την επικείμενη συνάντηση του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά με τον πρόεδρο του Αζερμπαϊτζάν Ιλχάμ Αλίεφ, ο οποίος επισκέπτεται την Αθήνα στις 16 Ιουνίου. Η κυβέρνηση αποδίδει ξεχωριστή σημασία στον TAP, που είναι ο πρώτος αγωγός transit για τη χώρα και βασικό έργο για την ανάδειξη της Ελλάδας σε πύλη για την τροφοδοσία , της Ευρώπης με αέριο από τρίτες χώρες εκτός Ρωσίας.

«Δεν είναι σπάνιο για μεγάλους ομίλους να ρευστοποιούν συμμετοχές. Η αποχώρηση της Total και της Ε.ΟΝ δεν ήταν έκπληξη, καθώς και οι δύο, που έχουν μειοψηφικά μερίδα στον αγωγό, εφαρμόζουν πρόγραμμα πώλησης περιουσιακών στοιχείων», ανέφερε καλά πληροφορημένη πηγή, υπογραμμίζοντας ότι η Ε. ON δείχνει έτοιμη να αποχωρήσει πλήρως από την ιταλική αγορά. «Στο τέλος τα πάντα καταλήγουν στην εμπορική βιωσιμότητα ενός έργου» πρόσθεσε, υπενθυμίζοντας και την πρόσφατη απόφαση της ρωσικής Gazprom να αναδιατάξει τη διαδρομή του αγωγού South Stream προκειμένου να καταλήγει στην Αυστρία και όχι στη Β. Ιταλία, όπως ήταν το αρχικό σχέδιο. Οι Ρώσοι έχουν απορρίψει το νότιο σκέλος του South Stream προς Ελλάδα και Ιταλία, επικαλούμενοι τη χαμηλή ζήτηση αερίου. Η Ευρώπη μπορεί να θεωρεί το αζέρικο αέριο ως εναλλακτική πηγή για να μειώσει την εξάρτηση από τη Ρωσία, αλλά η εμπορικότητα των αγωγών αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την υλοποίησή τους.

(Ημερησία, 6/6/2014)