"Γόρδιος δεσμός" η αποθήκη αερίου στη Νότια Καβάλα

Με πολιτική απόφαση, την οποία θα κληθεί σύντομα να λάβει η κυβέρνηση, θα λυθεί ο «γόρδιος δεσμός» που αφορά το ιδιοκτησιακό και τον χαρακτήρα που θα έχει η επένδυση δημιουργίας αποθηκών φυσικού αερίου στην περιοχή της Νότιας Καβάλας, εφόσον φυσικά μπορέσει να προχωρήσει και δεν προστεθεί στον ολοένα εμπλουτιζόμενο κατάλογο των "φιλόδοξων επενδύσεων που χάθηκαν".

Θα χρειαστεί δε πολιτική απόφαση, καθώς η Επιτροπή που συνέστησε ο υφυπουργός Ενέργειας κ. Γιάννης Μανιάτης για να του υποβάλλει προτάσεις περί το δέον γενέσθαι έχει προσανατολιστεί σε ένα πλαίσιο κινήσεων, αλλά η εταιρεία «Ενεργειακή Αιγαίου» που έχει σήμερα την εκμετάλλευση της περιοχής και η οποία πρότεινε τη δημιουργία των αποθηκών, συνεχίζει να διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο, ευρύτερο και κομβικότερο από εκείνον που φέρεται να της αναγνωρίζει η Επιτροπή.

Η Επιτροπή δεν είναι υποχρεωτικό βέβαια να έχει ομόφωνη άποψη, δεδομένου ότι συμμετέχουν σε αυτήν εκπρόσωποι φορέων που πιθανόν έχουν αντικρουόμενα συμφέροντα ή εκκινούν από διαφορετική αφετηρία (ΔΕΣΦΑ, ΔΕΠΑ, Ενεργειακή Αιγαίου κ.λπ.). Πάντως τις επόμενες ημέρες θα παρουσιάσει τις προτάσεις της, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, την εβδομάδα αυτή ο κ. Μανιάτης θα έχει επαφές με μέλη της Επιτροπής, καθώς και με τη διοίκηση της Ενεργειακής Αιγαίου.

Η Επιτροπή

Ποια είναι η κατεύθυνση στην οποία φαίνεται να κινείται η πλειοψηφία της Επιτροπής;

• Πρώτον, στην ανάγκη δημιουργίας του έργου, καθώς θεωρείται κρίσιμο για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και για την ενίσχυση του ρόλου της στα ενεργειακά δρώμενα της ευρύτερης περιοχής.

• Δεύτερον, στον πρωταγωνιστικό ρόλο που πρέπει να έχει ο ΔΕΣΦΑ καθώς η αποθήκη θεωρείται ως asset του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου.

• Τρίτον, στην αποτίμηση της υφιστάμενης θέσης και των εγκαταστάσεων που διαχειρίζεται η Ενεργειακή Αιγαίου και στην εξασφάλιση αντίστοιχου ρόλου στην επένδυση.

• Τέταρτον, στην προκήρυξη διεθνούς πλειοδοτικού διαγωνισμού μέσω του οποίου θα υπάρξει παραχώρηση χωρητικότητας σε εμπορικές εταιρείες φυσικού αερίου.

«Σε κάθε περίπτωση, δεν θα πρόκειται ούτε για την αρχική πρόταση της Ενεργειακής Αιγαίου που, σε συνεργασία με τη ΔΕΠΑ, ζητούσε άδεια για την κατασκευή και εκμετάλλευση των αποθηκών, ούτε για την πρόταση του ΔΕΣΦΑ που ήθελε το όλο έργο να βρίσκεται υπό την αποκλειστική ευθύνη του ως διαχειριστή» δηλώνει στο energypress παράγοντας που είναι σε θέση να γνωρίζει τις εξελίξεις.

Η Ενεργειακή Αιγαίου

Ωστόσο, παρά τις κατευθύνσεις που φαίνεται ότι θα δώσει η Επιτροπή, η Ενεργειακή Αιγαίου εμμένει στο πνεύμα του αρχικού αιτήματός της. «Σε όλη την Ευρώπη οι άδειες παραγωγής μετατρέπονται σε άδειες αποθήκευσης φυσικού αερίου, δεν χρειάζεται να ανακαλύψουμε εκ νέου την πυρίτιδα» δηλώνει, μιλώντας στο energypress, ο κ. Μαθιός Ρήγας, πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Ενεργειακής Αιγαίου. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι το έργο πρέπει να έχει το χαρακτήρα ΑΣΦΑ (Ανεξάρτητο Σύστημα Φυσικού Αερίου) και να το αναλάβει κοινοπραξία ξένων και εγχώριων εταιρειών, με επικεφαλής την Ενεργειακή Αιγαίου της οποίας οι εγκαταστάσεις είναι απολύτως απαραίτητες για να γίνει το έργο, και η οποία έχει σύμβαση για την εκμετάλλευση της περιοχής μέχρι το 2014, η οποία μάλιστα (και αυτό είναι ένα κρίσιμο ζήτημα) επεκτείνεται αυτοδίκαια για όσο διάστημα συνεχίζεται η παραγωγή. Αυτό σημαίνει, σύμφωνα πάντα με τον κ. Ρήγα, μερικά χρόνια ακόμα, καθώς η εταιρεία έχει ζητήσει άδεια για νέα γεώτρηση που θα της επιτρέψει, εάν το θελήσει, να «βγάλει» όλο το αέριο. Όπως εξηγεί ο κ. Ρήγας, σήμερα η Ενεργειακή Αιγαίου κάνει συντηρητική διαχείριση των 150 εκατ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου που υπάρχουν ακόμη στο κοίτασμα, δεδομένου ότι το αέριο αυτό είναι απαραίτητο για να λειτουργήσουν οι αποθήκες. «Εάν η Επιτροπή ή τελικά η κυβέρνηση, δεν καταλήξει σε μοντέλο που να μας δίνει τη δυνατότητα και τη σιγουριά να επενδύσουμε στη χώρα μας, τότε θα προχωρήσουμε στην άντληση όλου του αερίου, όπως έχουμε δικαίωμα» δηλώνει χαρακτηριστικά ο κ. Μαθιός Ρήγας.

Πρέπει να σημειωθεί ότι και στην πρόταση της Ενεργειακής Αιγαίου σημαντικό μέρος της χωρητικότητας των αποθηκών προβλέπεται ότι θα είναι υπό τον έλεγχο του δημοσίου για να εξασφαλίζει τα στρατηγικά αποθέματα της χώρας, ενώ η υπόλοιπη χωρητικότητα θα είναι στη διάθεση όλων των εμπορικών εταιρειών (ΔΕΠΑ και ιδιωτικοί ξένοι και εγχώριοι όμιλοι) που έχουν ανάγκη αποθήκευσης αερίου. «Έχουμε το πλεονέκτημα να μην είμαστε οι ίδιοι παίκτες στην εμπορία του φυσικού αερίου και αυτό λύνει πολλά προβλήματα» υποστηρίζει ο κ. Ρήγας.

Οικονομικό επιτελείο

Το δίλημμα, λοιπόν, περί του δρόμου που θα ακολουθηθεί, θα πρέπει να το λύσει η κυβέρνηση, λαμβάνοντας τις ανάλογες πολιτικές αποφάσεις. Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες, την άποψη περί δημόσιου διεθνούς πλειοδοτικού διαγωνισμού ενστερνίζονται και στο οικονομικό επιτελείο, καθώς και στην Ειδική Γραμματεία Αποκρατικοποιήσεων, της οποίας η εμπλοκή δεν πρέπει να θεωρείται τυχαία. Άλλωστε το όλο εγχείρημα, με βάση το σκεπτικό της Επιτροπής, έχει στοιχεία που προσομοιάζουν στα ΣΔΙΤ, δηλαδή τις συμπράξεις του Δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα.

Σύμφωνα, τέλος, με τις ίδιες πληροφορίες, έχουν ατύπως ενδιαφερθεί για να συμμετάσχουν σε μια τέτοια διαγωνιστική διαδικασία, κάποιες από τις διεθνείς εταιρείες φυσικού αερίου, όπως η Gazprom, η ΕΝΙ, η Socar, η Edison, η Botas κ.λπ.

Θοδωρής Παναγούλης