Γιάννης Στουρνάρας: Επιτέλους, τι παραπάνω μέτρα να πάρουμε;
Τις κόκκινες γραμμές της κυβέρνησης στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα διατυπώνει, με συνέντευξή του στον Θοδωρή Παναγούλη, αρχισυντάκτη της εφημερίδας "ΕΠΕΝΔΥΤΗΣ" (12/10/13), ο υπουργός Οικονομικών Γιάννης Στουρνάρας. Δεσμεύεται προσωπικά ότι δεν θα υπάρξουν το 2014 αυξήσεις σε φόρους, μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις ή νέο ασφαλιστικό. Ταυτόχρονα περιγράφει τις επιδιώξεις του για την ελάφρυνση του χρέους και δηλώνει αισιόδοξος για την πορεία της ελληνικής οικονομίας και την αναπτυξιακή δυναμική της τα επόμενα χρόνια. Επισημαίνει ωστόσο ότι θα χρειαστούν πολλά χρόνια για να μειωθεί η ανεργία στα επίπεδα προ κρίσης.
Κύριε υπουργέ, το ΔΝΤ κάνει λόγο για μέτρα 6,7 δισ. στην τριετία 2014-2016, η Κομισιόν ζητάει υψηλότερους φόρους και το γραφείο προϋπολογισμού της Βουλής αμφισβητεί τη δυνατότητά μας για έξοδο στις αγορές το 2014. Πώς σχολιάζετε αυτό το μπαράζ αρνητικών μηνυμάτων;
Εγώ αυτό που θα θέλω απλά να υπενθυμίσω είναι ότι η οικονομική πολιτική του κράτους καθορίζεται από την κυβέρνηση και αποτυπώνεται στον προϋπολογισμό, ο οποίος εγκρίνεται από τη Βουλή - και όχι σε μελέτες ή έρευνες.
Ήδη το προσχέδιο του προϋπολογισμού, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή, προϋπολογίζει τα έσοδα και τις δαπάνες του 2014 βάσει συγκεκριμένων μακροοικονομικών παραδοχών οι οποίες έχουν συμφωνηθεί με τους εταίρους μας, στο πλαίσιο του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής. Οι βασικές παραδοχές προβλέπουν ότι η Ελλάδα θα πετύχει το 2013 πρωτογενές πλεόνασμα, το οποίο πρέπει να σημειωθεί ότι, λαμβανομένης υπόψη της κυκλικής διόρθωσης, όπως επιβεβαιώνει και η έκθεση του ΔΝΤ στην οποία αναφέρεστε, θα είναι το υψηλότερο της Ευρωζώνης. Επιπλέον προβλέπεται ότι η ελληνική οικονομία το 2014 θα εξέλθει από την κατάσταση συρρίκνωσης και το ΑΕΠ θα σημειώσει θετικό ρυθμό μεταβολής (+0,6%).
Δεν θέλω να υποβαθμίσω τις εκτιμήσεις κάποιων οικονομολόγων, αλλά νομίζω ότι ήδη η Ελλάδα με την πορεία της διέψευσε τους πλέον απαισιόδοξους διεθνείς και εγχώριους αναλυτές.
Έχουν ξεκινήσει επίσημα οι συζητήσεις με τους δανειστές μας για τη μείωση του ελληνικού χρέους;
Όπως ξέρετε, ήδη υπάρχει νομική βάση για μείωση του χρέους. Έπειτα από διαπραγμάτευση στο Eurogroup της 27ης Νοεμβρίου του 2012, έχει ληφθεί η απόφαση ότι, εφόσον η Ελλάδα παρουσιάσει πρωτογενές πλεόνασμα, τότε οι εταίροι μας θα πάρουν μέτρα για μείωση του χρέους. Προφανώς δεν θα είναι ένα τυπικό «κούρεμα», θα αφορά επιμήκυνση των δανείων, μειωμένα επιτόκια κ.λπ. Εμείς το έχουμε θέσει ήδη το θέμα, πρέπει όμως πρώτα να πιστοποιηθεί το πρωτογενές πλεόνασμα από τη Eurostat και κατόπιν θα ξεκινήσουν οι συζητήσεις για το πώς ακριβώς θα γίνει η περαιτέρω μείωση του χρέους.
Το ΔΝΤ πιέζει για «κούρεμα» και όχι για καλύτερη διευθέτηση του χρέους. Μήπως είναι ρεαλιστική μια τέτοια επιδίωξη από την πλευρά μας, παρ’ ότι δεν την επιθυμούν οι Ευρωπαίοι εταίροι μας;
Κοιτάξτε να δείτε, η στρατηγική μας επιδίωξη είναι η μείωση του χρέους. Το να γίνει βιώσιμο δηλαδή. Ονομαστικό κούρεμα δεν μπορεί να γίνει. Δεν το δέχονται αυτοί στους οποίους έχουμε το χρέος. Υπάρχουν, όμως, ισοδύναμες λύσεις για να μειώσουμε το χρέος σε καθαρή παρούσα αξία. Η μείωση του χρέους πρέπει να γίνει με έναν τρόπο που να τον θέλουν όλοι. Δεν μπορούμε να επιβάλουμε λύσεις όταν δεν τις θέλει ο άλλος.
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2014 προβλέπει φόρους 50 δισ. ευρώ, περίπου 2,5 δισ. παραπάνω από το 2013. Αυτό δεν είναι από μόνο του ένας αντιαναπτυξιακός παράγοντας;
Όχι, καταρχήν το 1 δισ. από τους φόρους αυτούς είναι καθαρά λογιστικοί. Είναι φόροι οι οποίοι πέφτουν στο 2013 δημοσιονομικά, αλλά, επειδή δώσαμε παρατάσεις για τον φόρο εισοδήματος, για τον ΦΑΠ, ταμειακά θα πάνε στο 2014. Άρα, μιλάμε για 1 δισ. Αυτό το 1 δισ. παραπάνω προέρχεται από τη νομοθεσία που περάσαμε πέρυσι τον Γενάρη για αλλαγή των κριτηρίων, για κατάργηση αφορολογήτων κ.λπ. που δεν τα εφαρμόσαμε τότε. Άρα, δεν είναι νέα μέτρα που έχουμε πάρει τώρα, είναι μέτρα στο πλαίσιο της διετίας και του πακέτου για το 2013-2014.
Εσείς μπορείτε να εγγυηθείτε ότι το 2014 δεν θα υπάρξουν νέοι φόροι;
Βεβαίως μπορώ να εγγυηθώ. Δεν υπάρχει περίπτωση να αυξήσουμε φόρους το 2014. Από εκεί και πέρα, δουλεύουμε για τη φορολογική μεταρρύθμιση. Για παράδειγμα, δουλεύουμε το περιουσιολόγιο και θεωρούμε ότι θα είναι έτοιμο στα μέσα του 2014. Όταν θα είμαστε σε θέση να έχουμε ένα περιουσιολόγιο αξιόπιστο, τα τεκμήρια, τα τεκμήρια για τους μισθωτούς, θα καταργηθούν.
Ωστόσο, ο προϋπολογισμός του 2014 δεν είναι τελικός, οι συζητήσεις με την τρόικα συνεχίζονται. Υπάρχουν οι ενστάσεις της τρόικας όσον αφορά την «τρύπα» στο Ασφαλιστικό, το αν θα εισπράξουμε τα έσοδα που προϋπολογίζουμε…
Θα το δούμε, γίνεται διαπραγμάτευση. Θέλω να σας θυμίσω ότι πέρυσι τέτοιον καιρό, για το 2013, η τρόικα θεωρούσε ότι θα είχαμε τρύπα 5 δισ. Δεν είχαμε καμία τελικά…
Όλοι όμως εκτιμούν ότι στο Ασφαλιστικό, με βάση τα δεδομένα που δημιουργούνται (και εξαιτίας της ύφεσης), με λιγότερους εργαζομένους, λιγότερους ελεύθερους επαγγελματίες και λιγότερα χρήματα στα ταμεία, θα έχουμε έλλειμμα τέτοιο, που δεν θα μπορέσει να καλυφθεί από αυτά που προβλέπει ο προϋπολογισμός.
Δεν θεωρούμε ότι αυτό είναι σωστό. Δεν προκύπτει από τα στοιχεία ότι έχουμε ένα τέτοιο μεγάλο πρόβλημα. Έχουμε ένα πρόβλημα μη πληρωμής εισφορών, ένα κομμάτι που οφείλεται στην ύφεση είναι προϋπολογισμένο, άρα είναι μέσα στο πρόγραμμα. Εξάλλου μην ξεχνάτε ότι και για φόρους, το 2013 σε σχέση με το 2012, η πρόβλεψη είναι για μειωμένους φόρους. Στο Μεσοπρόθεσμο έχουμε μειωμένους φόρους. Το ίδιο έχουμε και για εισφορές. Άρα, λοιπόν, η ύφεση προϋπολογίζεται. Δεν είναι κάτι το καινούργιο. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να δούμε πέρα από την ύφεση. Για παράδειγμα, τα στοιχεία για τα πρόστιμα που έβγαλε ο κ. Βρούτσης για τη μαύρη εργασία. Προέκυψαν νέες θέσεις εργασίας.
Όχι νέες. Δηλωμένες…
Δηλωμένες. Από εκεί σημαίνει ότι είχαμε και απώλεια ασφαλιστικών εισφορών. Από τη μη δήλωση αυτών των θέσεων εργασίας. Επιδιώκουμε να γίνεται διασταύρωση στοιχείων. Αυτός είναι ένας τρόπος να εισπράξουμε περισσότερες εισφορές. Τέτοιες είναι οι στοχευμένες παρεμβάσεις που θέλουμε να κάνουμε εν γένει.
Να σας ρωτήσω ευθέως: μέσα στο 2014, θα έχουμε, πέραν των εφάπαξ και των επικουρικών, μειώσεις στις κύριες συντάξεις; Τίθεται θέμα νέου Ασφαλιστικού;
Σας απαντάω, λοιπόν, κι εγώ ευθέως: δεν θα υπάρξει καμία μείωση στις κύριες συντάξεις και δεν τίθεται θέμα νέου Ασφαλιστικού.
Υπάρχουν «στο συρτάρι» κάποια μέτρα για την περίπτωση που δεν συμφωνήσουμε με την τρόικα για τις προβλέψεις του προϋπολογισμού;
Όχι, κανένα μέτρο. Προσπαθούμε να εξοικονομήσουμε δαπάνες από αλλού. Όπου μπορούμε. Να κάνουμε πιο αποτελεσματικό το κράτος.
Να πάμε στο δημοσιονομικό κενό του 2015-2016, δηλαδή στα ελλείμματα του προϋπολογισμού των δύο αυτών χρόνων. Θα υπάρξει τώρα συμφωνία με την τρόικα για το κενό; Δηλαδή στις συζητήσεις του Νοεμβρίου θα έχουμε καταλήξει στο ποιο θα είναι αυτό το κενό και στο τι μέτρα απαιτούνται γι’ αυτό;
Τώρα καταρτίζουμε το νέο Μεσοπρόθεσμο, που θα το τελειώσουμε τέλη Νοεμβρίου και θα πάει μέχρι το 2017. Όταν το καταρτίσουμε θα δούμε εάν υπάρχει δημοσιονομικό κενό και εφόσον υπάρχει πώς θα καλυφθεί. Πάντως, αποκλείουμε οριζόντια δημοσιονομικά μέτρα. Αυτό το αποκλείουμε από τώρα. Αλλά διαρθρωτικά μέτρα, στοχευμένα μέτρα, ναι, όπου χρειάζονται θα ληφθούν. Όχι μείωση μισθών, όχι οριζόντια μείωση συντάξεων, όχι αύξηση φόρων με τίποτα. Αυτά είναι κόκκινες γραμμές. Αλλά στοχευμένες παρεμβάσεις, να μειώσουμε δαπάνες στη Γενική Κυβέρνηση, να πατάξουμε τη φοροδιαφυγή, συγκεκριμένα οργανωτικά, διαρθρωτικά μέτρα στις κατευθύνσεις αυτές, ναι. Άνοιγμα αγορών, άνοιγμα επαγγελμάτων, ναι. Κατάργηση εμποδίων εισόδου σε κλάδους, ναι. Πρόκειται για ρυθμίσεις που περιγράφονται και στην έκθεση του ΟΟΣΑ για την ομαλή λειτουργία του ανταγωνισμού στη χώρα μας.
Μιλάτε για κόκκινες γραμμές, αλλά αυτό το ταγκό το χορεύουμε μαζί με την τρόικα. Δεν σημαίνει ότι η τρόικα θα αποδεχθεί τις δικές μας κόκκινες γραμμές…
Διαπραγμάτευση κάνουμε. Μέχρι στιγμής, έχουμε πετύχει αυτά που θέλουμε. Είναι μία συνεχής διαπραγμάτευση. Και είναι ευπρόσδεκτες όποιες προτάσεις. Σας είπα, πέρυσι τέτοιον καιρό, η τρόικα θεωρούσε ότι το 2013 θα είχαμε δημοσιονομικό κενό 5 δισ. Τελικά συμφωνήσαμε στο μηδέν.
Υπάρχει το ανοιχτό μέτωπο με το χρηματοδοτικό κενό των χρόνων 2014-2015. Με βάση τα στοιχεία, πέραν των χρημάτων που παίρνουμε με τις δόσεις του προγράμματος, θα χρειαστούμε επιπλέον περίπου 11 δισ. ευρώ. Οι δρόμοι είναι δύο: βγαίνουμε στις αγορές και παίρνουμε ακριβό χρήμα, αλλά χωρίς μνημόνιο, ή μπαίνουμε σε νέο δανειακό πρόγραμμα και παίρνουμε φθηνό χρήμα, αλλά με μνημόνιο. Ποια είναι η στρατηγική επιλογή της κυβέρνησης;
Τίποτα δεν είναι δεδομένο. Για παράδειγμα: το χρηματοδοτικό κενό είναι γύρω στα 10,5 με 11 δισ. για τα δύο χρόνια. Το μισό από αυτό έχει να κάνει με την επαναχρηματοδότηση των ελληνικών ομολόγων που έχουν οι κεντρικές τράπεζες στο χαρτοφυλάκιό τους. Γι’ αυτά υπάρχει συμφωνία ότι θα τα ανακυκλώσουν, δηλαδή ότι θα τα επαναχρηματοδοτήσουν. Δεν το έχουν κάνει μέχρι τώρα. Πιέζουμε να το κάνουν ή να βρούμε ισοδύναμες λύσεις. Δεύτερον, ένα κομμάτι οφείλεται στα ομόλογα που είχε εκδώσει το υπουργείο Οικονομικών για να αποκτήσει προνομιούχες μετοχές τραπεζών. Αυτές λήγουν τώρα, το 2014. Μπορούμε, για παράδειγμα, να τα ανανεώσουμε τα ομόλογα αυτά και να καλυφθεί έτσι το χρηματοδοτικό κενό. Δεν ξέρουμε εάν υπάρχουν χρήματα που περισσεύουν από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Θα περιμένουμε από την BlackRock να τελειώσει τον έλεγχο που κάνει και ενδεχομένως, εάν περισσέψουν χρήματα, να μπορεί να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό. Εάν και εφόσον… Άρα, λοιπόν, υπάρχουν πολλοί τρόποι και όχι μόνον οι δύο που αναφέρατε.
Αν πιστέψουμε, παρ’ όλα αυτά, εκείνους που υποστηρίζουν ότι θα χρειαστούμε κάποια δισ. ευρώ για να καλύψουμε τις ανάγκες μας το 2014-2015. Θα βγούμε στις αγορές το 2014;
Είναι πολύ πιθανό να βγούμε στις αγορές για ένα πολύ μικρό ποσό. Κοιτάξτε, στις αγορές επιθυμούμε να βγούμε έστω και δοκιμαστικά. Αλλά υπάρχουν δύο προϋποθέσεις γι’ αυτό. Να υπάρχει πρωτογενές πλεόνασμα βιώσιμο και, δεύτερον, να υπάρχει θετικός ρυθμός οικονομικής ανάπτυξης. Χωρίς αυτά τα δύο, δεν θα μπορέσουμε να βγούμε στις αγορές. Άρα λοιπόν, εμένα μέριμνά μου είναι πώς θα πετύχουμε αυτές τις δύο προϋποθέσεις.
Απ’ ό,τι αντιλαμβάνομαι η κυβέρνηση δεν θέλει ένα νέο δανειακό πρόγραμμα από τους πιστωτές για να μην μπει σε ένα νέο μνημόνιο, ενώ οι Ευρωπαίοι εταίροι μας το προκρίνουν…
Όχι, δεν προκύπτει αυτό. Εμείς μιλάμε με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν προκύπτει αυτό. Κάνουμε συζητήσεις να δούμε εάν υπάρξει χρηματοδοτικό κενό πώς θα καλυφθεί. Αυτές οι συζητήσεις θα γίνουν Νοέμβριο-Δεκέμβριο. Εμείς κάνουμε σενάρια. Έχουμε τον ΟΔΔΗΧ, ο οποίος δουλεύει σενάρια, δουλεύουμε εμείς σενάρια εδώ, δουλεύει και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η τρόικα.
Και δεν αποκλείουμε εκ των προτέρων καμία λύση. Στο τραπέζι εγώ θέλω ευελιξία. Δεν θέλω να μου δένουν τα χέρια. Εγώ θέλω να έχω maximum βαθμούς ευελιξίας.
Μια νέα δανειακή σύμβαση, όμως, σημαίνει νέο μνημόνιο…
Δανειακό πρόγραμμα δε σημαίνει απαραίτητα νέα μέτρα. Να σας πω και κάτι; Επιτέλους, τι μέτρα παραπάνω να πάρουμε πέρα από αυτά που έχουμε πάρει μέχρι τώρα; Δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια και δεν χρειάζονται… Αν είναι μέτρα για παράδειγμα διαρθρωτικά, εντάξει, δεν έχουμε πρόβλημα…
Βλέπουμε το τελευταίο διάστημα κάποιες κινήσεις ξένων επενδυτικών κεφαλαίων που τοποθετούνται στο χρηματιστήριο και σε ελληνικές επιχειρήσεις. Πώς τις αξιολογείτε;
Προφανώς όλα αυτά τα σημάδια είναι πολύ θετικά. Αλλά πρέπει να είμαστε ψύχραιμοι. Είναι μία θετική ένδειξη, αλλά δεν μπορώ να πω κάτι άλλο αυτή τη στιγμή. Είναι γεγονός ότι έχει αλλάξει το κλίμα. Βλέπετε την πτώση στα spreads των ομολόγων. Όλα τα στοιχεία δείχνουν μια βελτίωση του κλίματος.
Έχουμε κάνει, όμως, ό,τι έπρεπε για την προσέλκυση επενδυτών;
Εμείς αυτή τη στιγμή προσπαθούμε να πάρουμε μέτρα να απλοποιήσουμε διαδικασίες αδειοδοτήσεων, προσπαθούμε στο ΤΑΙΠΕΔ να εντάξουμε ακίνητα που μπορούν να αξιοποιηθούν, γιατί η γη είναι ένας καταλύτης για την ανάπτυξη και για την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων και για τη μείωση του δημόσιου χρέους.
Είχατε αναθέσει μια μελέτη στο ΚΕΠΕ και το ΙΟΒΕ από το Γενάρη σχετικά με το 10ετές αναπτυξιακό σχέδιο της χώρας. Έχουν περάσει 9 μήνες και δεν έχουμε ξανακούσει γι’ αυτήν…
Την έχουμε παραλάβει τη μελέτη και θα την παρουσιάσουμε τις επόμενες ημέρες. Ξέρουμε ποιοι είναι οι κλάδοι εκείνοι που θα στηρίξουν την ανάπτυξη σε έναν ορίζοντα μέχρι το 2020-2025. Αγροτικός τομέας, ενέργεια, μεταποίηση τρφίμων, ναυτιλία, τουρισμός, υγεία, διεθνές εμπόριο, νέες τεχνολογίες, αυτοί είναι οι κλάδοι οι οποίοι θα τραβήξουν το κάρο της ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.
Δηλαδή πώς θα στηριχθούν;
Έχουμε αυτή τη στιγμή σημαντικά κονδύλια από τα ΕΣΠΑ. Το ερώτημα είναι πού θα διατεθούν και με τι τρόπους. Αυτές οι μελέτες μάς βοηθάνε όσον αφορά αυτό: τα κονδύλια του νέου ΕΣΠΑ θα συνδεθούν με το νέο αναπτυξιακό πρότυπο της χώρας, έτσι ώστε να υπάρξουν επενδύσεις στις υποδομές, αλλά και ενίσχυση μέσω διαφόρων προγραμμάτων επιχειρηματικότητας. Παράλληλα, θα άρουμε όλα τα πιθανά εμπόδια που καθηλώνουν τις επενδύσεις και την ανάπτυξη.
Ο πρωθυπουργός είχε υποσχεθεί από τη Θεσσαλονίκη ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα αξιοποιηθεί για άρση των αδικιών που υπέστησαν κάποιες κοινωνικές ομάδες κ.λπ. Τι θα κάνετε λοιπόν;
Υπάρχει η δυνατότητα, σύμφωνα με τη συμφωνία που έχουμε κάνει, εάν υπάρχει μία υπέρβαση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα, το 70% της υπέρβασης μπορεί να πηγαίνει είτε για επενδύσεις είτε για κοινωνική πολιτική. Άρα, είναι όντως ένα υπαρκτό ζήτημα.
Εσείς, ως υπουργός Οικονομικών, τι προκρίνετε; Τα όποια χρήματα υπάρχουν να δοθούν για μια μικρή αύξηση σε μια ομάδα συνταξιούχων ή να χρησιμοποιηθούν αυτά τα χρήματα για αναπτυξιακούς σκοπούς;
Όταν έρθει η ώρα, θα αποφασίσει η κυβέρνηση. Δεν θέλω να πω αυτή τη στιγμή.
Θα έχουμε προφανώς αλλαγή στο πλαίσιο προστασίας των δανειοληπτών από πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας. Προς ποια κατεύθυνση;
Θα προστατεύεται ο άνεργος, θα προστατεύεται αυτός που έχει πληγεί από την κρίση. Δεν θα προστατεύονται οι λεγόμενοι στρατηγικοί κακοπληρωτές. Αυτοί που έχουν καταθέσεις 300.000, χρωστάνε 100.000 και δεν τα πληρώνουν. Αλλά θέλω να σας πω, ακόμα και στη δεύτερη κατοικία που σήμερα δεν προστατεύεται, στην πραγματικότητα δεν γίνονται πλειστηριασμοί. Άρα, δεν πρέπει να υπάρχει καμία ανησυχία.
Σε έναν καλοπροαίρετο πολίτη που λέει «να σφίξω τα δόντια αρκεί να υπάρχει διέξοδος» μπορείτε να περιγράψετε ένα ευνοϊκό σενάριο στο οποίο να μπορεί να πιστέψει;
Τo ευνοϊκό σενάριο είναι του χρόνου να έχουμε θετικό πρόσημο μπροστά από τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης. Αυτό είναι το βασικό σενάριο. Μετά, από εκεί και πέρα, τα πράγματα θα αρχίσουν και θα εξομαλύνονται. Μετά, η ανάκαμψη σιγά σιγά θα γίνει ανάπτυξη. Βέβαια, θα πρέπει να βάλουμε κι εμείς μπροστά το νέο αναπτυξιακό πρότυπο, αυτό που σας έλεγα πριν, που δεν θα ξαναγυρίσει η Ελλάδα ξανά στο παλιό εσωστρεφές αναπτυξιακό πρότυπο, που θα ήταν στηριγμένο στην κρατική δαπάνη. Αυτό δεν πρόκειται να ξαναγίνει. Πρέπει να δώσουμε έμφαση στην εξωστρέφεια, στην ανταγωνιστικότητα, πρέπει να κάνουμε δηλαδή μία ανάπτυξη βιώσιμη και όχι αυτή που είχαμε μέχρι τώρα. Το παλαιό αναπτυξιακό πρότυπο έχει πεθάνει. Δεν γυρνάει πίσω. Έχουμε κόψει τις σχέσεις με το παρελθόν πλέον.
Με βάση το δικό σας πρότυπο, όταν η Ελλάδα βγει από την κρίση, τι είδους χώρα θα είναι; Θα είναι πιο φτωχή; Θα πρέπει να αποδεχθούμε ένα χαμηλότερο επίπεδο ευμάρειας, απασχόλησης, ρευστότητας, κοινωνικών υπηρεσιών, όπως συμβαίνει άλλωστε σε αρκετούς από τους γείτονές μας;
Όχι, καθόλου πιο φτωχή. Πηγαίναμε ανοδικά, κάναμε μια μεγάλη «κοιλιά» και θα ξαναπάμε ανοδικά. Εγώ βλέπω μία χώρα που μετά την κρίση θα αναπτύσσεται με ρυθμούς της τάξης του 3,5%-4%. Όπως και παλιά. Αλλά τώρα η ανάπτυξη αυτή θα είναι μία βιώσιμη ανάπτυξη. Δηλαδή θα είναι στηριγμένη στην εξωστρέφεια. Και όχι στην εσωτερική κατανάλωση και όχι κυρίως στις δημόσιες δαπάνες.
Πότε βλέπετε να έχουμε ανεργία κάτω από 10%;
Θα πάρει χρόνο. Θα πάρει πολύ χρόνο. Σιγά σιγά, η ανεργία από του χρόνου θα αρχίσει να αποκλιμακώνεται. Στην αρχή με ποσοστό 1%-1,5% τον χρόνο και μετά γρηγορότερα. Βλέπω, όμως, βελτίωση σημαντική από του χρόνου.
Κύριε Στουρνάρα, είστε εξωκοινοβουλευτικός υπουργός Οικονομικών σε μία περίοδο κρίσης και παίρνετε αποφάσεις ριζικές για το μέλλον της οικονομίας και για την καθημερινότητα του πολίτη. Θα θέσετε τον εαυτό σας και την πολιτική σας, έστω εκ των υστέρων, υπό την κρίση του λαού; Θα κατέβετε στις εκλογές;
Για τους επόμενους οκτώ μήνες, έχω μπροστά μου πολύ βαριά καθήκοντα. Έχω μπροστά μου μία μεγάλη διαπραγμάτευση για το χρηματοδοτικό κενό, για τη μείωση του χρέους και επίσης μία μεγάλη Προεδρία. Άρα, δεν βλέπω τίποτα άλλο πέραν αυτών των δύο. Δεν μου επιτρέπεται να δω τίποτα άλλο. Όταν με το καλό αυτά τα δύο περατωθούν επιτυχώς, μετά βλέπουμε. Είναι ακόμα πολύ νωρίς.
Θέλω τη γνώμη σας για τη λεγόμενη θεωρία των δύο άκρων.
Άκρο είναι οτιδήποτε κάνει εγκληματικές πράξεις. Οποιαδήποτε εγκληματική ενέργεια, απ’ όπου κι αν προέρχεται, είτε από την Άκρα Αριστερά, είτε από την Άκρα Δεξιά, είτε από οπουδήποτε είναι τιμωρητέα και δεν συνάδει με τη δημοκρατική ευαισθησία του ελληνικού λαού. Πολιτικά, όμως, αυτή τη στιγμή εγώ βλέπω ένα άκρο και όχι δύο. Τη Χρυσή Αυγή. Είναι ένα κόμμα κοινοβουλευτικό και έχει κάνει εγκληματικές πράξεις. Πρέπει να απαλλάξουμε τη χώρα από το απόστημα αυτό.