Προσδοκίες για αύξηση της ζήτησης καθαρής ενέργειας από τα data center – Τι προβλέπει ο ΑΔΜΗΕ μέχρι το 2036 – «Πρόκληση» οι βραδινές αιχμές του φορτίου

Μέρος της εξίσωσης για την πρόβλεψη της ενεργειακής ζήτησης στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας συνιστούν πλέον τα data center με τον ΑΔΜΗΕ να κάνει για πρώτη φορά συγκεκριμένη αναφορά στο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης 2027-2036 χωρίς ωστόσο να αλλάζουν οι εκτιμήσεις στα βασικά μεγέθη σε σχέση με το προηγούμενο δεκαετές της περιόδου 2025-2034.

Ειδικότερα, η τρέχουσα καθαρή ζήτηση του συστήματος μεταφοράς, συνυπολογίζοντας το κομμάτι της ζήτησης που εξυπηρετείται απευθείας σε επίπεδο Διανομής από τη διεσπαρμένη παραγωγή φτάνει περίπου τις 50 TWh το 2025 με το σενάριο του ΑΔΜΗΕ, όπως αποτυπώνεται στο παρακάτω διάγραμμα, να εκτιμάει μια σημαντική άνοδο κατά την τρέχουσα χρονιά στις 56-57 TWh για να συνεχίσει ανοδικά τα επόμενα χρόνια, καταλήγοντας στις 65 TWh περίπου το 2036.

Σε γενικές γραμμές, οι εκτιμήσεις του νέου δεκαετούς δεν διαφοροποιούνται σημαντικά σε σχέση με το προηγούμενο με εξαίρεση την επισήμανση στα φορτία που θα προκύψουν από την ανάπτυξη των data center τα αμέσως επόμενα χρόνια, πράγμα που συμπεριλαμβάνεται πλέον στο scope του Διαχειριστή.

Από την πλευρά του ο ΑΔΜΗΕ υπογραμμίζει ότι το δικό του σενάριο αποτελεί παραλλαγή του Σεναρίου ΕΣΕΚ, πράγμα που σημαίνει ότι διατηρούνται όλες οι υποθέσεις αναφορικά με την εξέλιξη της «τυπικής» ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά θεωρείται πιο αργός ρυθμός εξηλεκτρισμού των τελικών τομέων κατανάλωσης (πχ μεταφοράς, θέρμανση/ψύξη), καθώς και μια χρονική υστέρηση στην παραγωγή συνθετικών καυσίμων και υδρογόνου.

Παράλληλα, στο σενάριο του ΑΔΜΗΕ, όπως επισημαίνεται, «λαμβάνεται υπόψη η αναμενόμενη πρόσθετη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας λόγω των data center που εκτιμάται ότι θα αναπτυχθούν τα επόμενα χρόνια», πράγμα που δεν υπήρχε ως αναφορά στο προηγούμενο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης.

Στις προβλέψεις, συμπεριλαμβάνεται και η ζήτηση των προς διασύνδεση Νήσων. Ειδικότερα, κατά το 2025, για την περίοδο μέχρι την έναρξη της εμπορικής λειτουργίας του συνδέσμου ΣΡ συμπεριλαμβάνεται η ζήτηση της Κρήτης η οποία θα εξυπηρετείται μέσω του συνδέσμου ΕΡ, ενώ μετά περιλαμβάνεται το σύνολο της ζήτησης της Κρήτης. Η ζήτηση των υπόλοιπων προς διασύνδεση νησιών λαμβάνεται υπόψη από το πρώτο έτος της πλήρους λειτουργίας της διασύνδεσής τους. Πιο συγκεκριμένα, από το 2027 περιλαμβάνεται και η εκτιμώμενη ζήτηση των Νοτίων και Δυτικών Κυκλάδων (Δ´ Φάση της διασύνδεσης των Κυκλάδων), ενώ από το 2031 περιλαμβάνεται και η εκτιμώμενη ζήτηση των υπό διασύνδεση Δωδεκανήσων και των Νήσων του Βορείου Αιγαίου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια, η ανάπτυξη της διεσπαρμένης παραγωγής, ιδίως λόγω των φωτοβολταϊκών τα οποία συνδέονται απευθείας στη Χ.Τ. και στη Μ.Τ., έχει ως αποτέλεσμα να μειώνονται τα τοπικά φορτία των Υ/Σ Διανομής και να μειώνεται η ζήτηση η οποία καταγράφεται στο όριο του Συστήματος Μεταφοράς με το Δίκτυο Διανομής, δηλαδή το φορτίο Συστήματος.

Οι εκτιμήσεις για την αιχμή του φορτίου

Έπειτα ο Διαχειριστής αναφέρεται στην εξέλιξη της αιχμής υπογραμμίζοντας ότι αυτή παρουσιάζει μεγαλύτερη αβεβαιότητα από την πρόβλεψη της ζήτησης της ενέργειας με τον βασικό λόγο να αποτελεί το γεγονός ότι η ζήτηση της ισχύος, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες, όταν εμφανίζεται η μέγιστη ετήσια αιχμή, εξαρτάται πολύ έντονα από τον καιρό και κυρίως από τη θερμοκρασία, αλλά και δευτερευόντως από την διάρκεια των περιόδων υψηλών θερμοκρασιών.

Αυτή η εξάρτηση φαίνεται να εντείνεται συνεχώς. Παρόμοια έντονη εξάρτηση από τις χαμηλές θερμοκρασίες εμφανίζουν οι χειμερινές αιχμές. Επιπλέον, η αύξηση της διείσδυσης των ΑΠΕ αυξάνει την αβεβαιότητα της πρόβλεψης των αιχμών που θα κληθεί να ικανοποιήσει το Σύστημα. Οι συνθήκες μέγιστης ζήτησης εμφανίζονται εν γένει κατά τη θερινή περίοδο και στη διάρκεια των μεσημβρινών ωρών, ενώ οι συνθήκες ελάχιστης ζήτησης την άνοιξη κατά τις νυχτερινές ώρες. Το απόλυτο ελάχιστο του Συστήματος εμφανίζεται συνήθως κατά την περίοδο του Πάσχα.

Τα τελευταία χρόνια, η επίδραση της στοχαστικής παραγωγής των ΑΠΕ έχει αναχθεί σε σημαντική παράμετρο για τη λειτουργία του Συστήματος, κατά μεν τις ώρες ελαχίστου φορτίου κυρίως λόγω των αιολικών πάρκων, κατά δε τις μεσημβρινές ώρες μεγίστου φορτίου, ιδίως την εαρινή και θερινή περίοδο, και λόγω της αυξανόμενης διείσδυσης φωτοβολταϊκών.

Πυκνώνουν οι βραδινές αιχμές τον χειμώνα

Αναλυτικότερα, η αυξημένη διείσδυση των ΑΠΕ (εν γένει το στοιχείο της στοχαστικότητας) και δη των φωτοβολταϊκών που εκλείπουν από το σύστημα με την δύση του ηλίου, σε συνδυασμό με αλλαγές στην συμπεριφορά των καταναλωτών  (εξηλεκτρισμός) και στα φορτία κατανάλωσης φέρνουν εντονότερα στο προσκήνιο το φαινόμενο των βραδινών αιχμών που πλέον δεν περιορίζεται, ως παραδοσιακά συνέβαινε, κατά την θερινή περίοδο αλλά εντοπίζεται και στη διάρκεια του χειμώνα.  

Ενδεικτικά ο Διαχειριστής υπογραμμίζει, μεταξύ άλλων, ότι ενδεχομένως, η στροφή των καταναλωτών στη χρήση της ηλεκτρικής ενέργειας για τη θέρμανση να οδηγήσει σε μόνιμη εμφάνιση βραδινών αιχμών του έτους κατά τη χειμερινή περίοδο.

Σε ανάλυσή του, που περιλαμβάνεται στο δεκαετές με την ίδια να υπάρχει και στο προηγούμενο δεκαετές πρόγραμμα ανάπτυξης, ο ΑΔΜΗΕ υπογραμμίζει ότι από τα ιστορικά στοιχεία διαπιστώνεται ότι η βραδινή αιχμή της ζήτησης του φορτίου εμφανιζόταν τους θερινούς μήνες σε ημέρες καύσωνα, παραμένοντας ωστόσο σε αρκετά χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με την μεσημβρινή αιχμή.

Έπειτα από το 2013 οι βραδινές αιχμές του έτους έχουν αρχίσει να παρατηρούνται κατά τους χειμερινούς μήνες και οι οποίες υπολείπονται ελαφρώς από τη Συνολική Αιχμή η οποία εμφανίζεται κατά τις μεσημβρινές θερινές ώρες. Εξαίρεση αποτέλεσε το 2014 όταν η χειμερινή βραδινή αιχμή του Συστήματος (9092 MW) η οποία παρατηρήθηκε τον Δεκέμβριο ξεπέρασε σημαντικά την Αιχμή (8667 MW) η οποία εμφανίσθηκε τις μεσημβρινές ώρες του Ιουλίου.