Σε ΦΕΚ το νέο καθεστώς για την αλλαγή προμηθευτή στην λιανική ρεύματος – Περιθώριο για 3 flags και αναδρομικότητα 1/1/2024 – Το «δικαίωμα» άρνησης του προμηθευτή στη σύναψη σύμβασης

Μέρος του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας αποτελεί πλέον η νέα «φόρμουλα» για την αλλαγή προμηθευτή με την σχετική Υπουργική Απόφαση να δημοσιεύεται εχθές στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, γεγονός που σήμανε και την έναρξη ισχύος των νέων κανόνων.

Το νέο καθεστώς για την αλλαγή προμηθευτή φιλοδοξεί να οριοθετήσει την όλη διαδικασία που τελεί επί χρόνια εν κενό μετά την απόφαση 1888/2020 του Συμβουλίου της Επικρατείας να ακυρώσει προηγούμενη ρύθμιση ως απαράδεκτη και σε αντίθεση με το δικαίωμα του καταναλωτή για ελεύθερη αλλαγή προμηθευτή.

Το νέο πλαίσιο, όπως έχει γράψει το energypress και πλέον αποτυπώνεται στο σχετικό νομοθετικό πλαίσιο, εισάγει το σύστημα των «επισημάνσεων» (debt flagging) για τις περιπτώσεις καταναλωτών που συσσωρεύουν ληξιπρόθεσμες οφειλές, προσδιορίζοντας αφενός ότι η επισήμανση επέρχεται κατόπιν συγκεκριμένων βημάτων και αφετέρου ότι παύει η δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή αν συμπληρωθούν 3 flags από 3 διαφορετικούς προμηθευτές.

Στο μικροσκόπιο οφειλές από 1.1.2024

Σημειώνεται ότι το σύστημα έχει αναδρομική ισχύ πράγμα που σημαίνει ότι οι προμηθευτές μπορούν να πάνε πίσω και να «επισημάνουν» πελάτες τους για τυχόν ληξιπρόθεσμες οφειλές από την 1^η Ιανουάριου 2024 και μετά. Επί του πρακτέου, το σύστημα επισήμανσης του πελάτη είτε πρόκειται για ενεργό πελάτη είτε πρόκειται για πρώην πελάτη ενεργοποιείται με την συσσώρευση δύο ληξιπρόθεσμων λογαριασμών ρεύματος και αφότου έχει προηγηθεί επικοινωνία του προμηθευτή με τον πελάτη τόσο για ενημέρωση του τελευταίου για το χρέος όσο και για τον διακανονισμό των οφειλών.

Αν οι προτάσεις αποβούν άκαρπες εντός του χρονικού πλαισίου που ορίζει η απόφαση τότε ο προμηθευτής έχει δικαίωμα να προχωρήσει σε Εντολή Επισήμανσης του Πελάτη και εφόσον ο πελάτης παραμένει στο πελατολόγιό του και δεν έχει μεταβεί σε άλλον προμηθευτή, έχει δικαίωμα «συγχρόνως να υποβάλλει εντολή απενεργοποίησης μετρητή φορτίου λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών και ενημερώνει γραπτώς τον Πελάτη για τις δύο εντολές». Αν υπάρχει αποπληρωμή του χρέους ή διακανονισμός τότε ο Προμηθευτής υποβάλλει εντολές άρσης για τις δύο προαναφερόμενες ενέργειας, καθαρίζοντας έτσι το «μητρώο» του καταναλωτή.

Επιπρόσθετα, επισημαίνεται ότι «αν ο πελάτης, που έχει επισημανθεί ως υπερήμερος, δεν πληρώσει ή διακανονίσει την ληξιπρόθεσμη οφειλή του εντός δέκα ημερών από την ενημέρωση του πελάτη για την εντολή απενεργοποίησης μετρητή φορτίου, ο Προμηθευτής δύναται να καταγγείλει τη Σύμβαση Προμήθειας υποβάλλοντας στον αρμόδιο Διαχειριστή δήλωση παύσης εκπροσώπησης, και ενημερώνει σχετικά τον Πελάτη.

Χρειάζεται να σημειωθεί ότι η δυνατότητα εντολής απενεργοποίησης μετρητή ισχύει μόνο για τους ενεργούς πελάτες με την «διεκδίκηση» των χρεών στους παλιούς πελάτες να περιορίζεται στην «επισήμανση» των καταναλωτών που στο «τέλος της ημέρας» δύναται, εφόσον συμπληρώσουν συνολικά τις 3 επισημάνσεις, να απωλέσουν το δικαίωμα αλλαγής προμηθευτή.

«Παγώνει» η διαδικασία στη δικαστική διαφορά

Επιπρόσθετα, ο προμηθευτής δεν μπορεί να προχωρήσει σε εντολή απενεργοποίησης του μετρητή ή καταγγελία της σύμβασης προμήθειας με την υποβολή παύσης εκπροσώπησης, λόγω υπερημερίας πελάτη ως προς την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών, στην περίπτωση κατά την οποία ο Πελάτης έχει «υποβάλει προς τον Προμηθευτή Έντυπο αμφισβήτησης λογαριασμού κατανάλωσης και έχει προσφύγει ενώπιον αρμόδιας αρχής ή δικαστηρίου εωσότου λάβει προσωρινή διαταγή ή αναστολή εκτέλεσης της απενεργοποίησης του μετρητή του ή παύσης εκπροσώπησης, αντίστοιχα.

Δικαίωμα άρνησης για τον προμηθευτή

Σε αντιδιαστολή, ο προμηθευτής και εφόσον εκκρεμεί η ως άνω διαφορά, ο Προμηθευτής μπορεί να αρνηθεί την ανανέωση της σύμβασης προμήθειας, γνωστοποιώντας εγγράφως στο πελάτη του την πρόθεσή του αυτή κατ’ ελάχιστον 30 ημέρες πριν από την λύση της σύμβασης. Στην περίπτωση αυτή η Σύμβαση λύεται στον προβλεπόμενο χρόνο, άλλως παρατείνεται αυτοδικαίως για 30 ημέρες. Αξίζει να σημειωθεί ότι το δικαίωμα άρνησης εκ μέρους του προμηθευτή στη σύναψη σύμβασης δεν περιορίζεται στην ειδική περίπτωση της δικαστικής διαφοράς αλλά δύναται να ισχύσει και κατά την κρίση του προμηθευτή.

Ως γνωστόν, η δυνατότητα αλλαγής προμηθευτή «παγώνει» κατόπιν των 3 επισημάνσεων από 3 διαφορετικούς προμηθευτές με τους τελευταίους ωστόσο να μπορούν αρνηθούν την σύναψη σύμβασης σε πελάτη ακόμη κι αν αυτός διατηρεί λιγότερες από 3 επισημάνσεις ή και μία. Συγκεκριμένα, η τροποποίηση του Κώδικα δίνει στον προμηθευτή τη δυνατότητα να μη συνάψει σύμβαση εάν ο αιτών έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές που προέρχονται είτε από προηγούμενη σύμβασή του με την ίδια εταιρεία είτε από οποιονδήποτε άλλο προμηθευτή.

Το ίδιο δικαίωμα υπάρχει εάν στο πληροφοριακό σύστημα υπάρχει έστω μία ενεργή εντολή επισήμανσής του ως υπερήμερου ή εάν έχουν υποβληθεί τουλάχιστον δύο εντολές απενεργοποίησης μετρητή λόγω ληξιπρόθεσμων χρεών κατά τους δώδεκα μήνες πριν από την αίτηση. Κατά αυτόν τον τρόπο, οι προμηθευτές δύναται να αξιολογούν τους υποψήφιους πελάτες αποφεύγοντας, κρίνοντας με τα διαθέσιμα στοιχεία που αποτυπώνει το σύστημα debt flagging, τυχόν πιστωτικές «παγίδες» που μπορεί να προκύψουν.

Οι αστερίσκοι της αγοράς

Από την πλευρά της η αγορά, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές που συνομίλησαν με το energypress, χαιρετίζει καταρχήν την θέση σε ισχύ της απόφασης με την δημοσίευση πλέον στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, σημειώνοντας ότι συνιστά ένα σημαντικό βήμα εκεί που δεν υπήρχε τίποτα για πολλά χρόνια, καταλήγοντας να συσσωρεύονται ληξιπρόθεσμες οφειλές της τάξης των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ, όπως προκύπτει από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ για το 2025.

Υπενθυμίζεται ότι από το συνολικό ποσό των 2,98 δις ευρώ, περίπου 1,45 δισ. ευρώ αφορούν πελάτες που εξακολουθούν να εκπροσωπούνται από την εταιρεία στην οποία χρωστούν, ενώ άλλα 1,53 δισ. ευρώ συνδέονται με παλαιούς πελάτες, οι οποίοι έχουν ήδη μετακινηθεί σε διαφορετικό προμηθευτή.

Η μεγαλύτερη συγκέντρωση εντοπίζεται στη Χαμηλή Τάση, όπου οι οφειλές φτάνουν τα 2,13 δισ. ευρώ. Στη Μέση Τάση ανέρχονται σε 632,8 εκατ. ευρώ και στην Υψηλή Τάση σε 214,4 εκατ. ευρώ. Συνολικά, περίπου 2,74 εκατ. παροχές εμφανίζουν ανεξόφλητες υποχρεώσεις, αριθμός που αντιστοιχεί σε σχεδόν τέσσερις στις δέκα παροχές.

Από εκεί και πέρα, οι ίδιες πηγές επισημαίνουν το «κενό» με την δυνατότητα αποκοπής για τους πρώην πελάτες που τελικά δεν συμπεριλήφθηκε στις νέες διατάξεις και πολύ περισσότερο την ανάγκη να υπάρξει ένας σαφής οδικός χάρτης για την εφαρμογή του νέου συστήματος, μιας και σχετικό χρονοδιάγραμμα ή λοιπά ορόσημα ως προς το «πώς» και το «πότε» δεν υπάρχουν μέσα στην απόφαση με τον ΔΕΔΔΗΕ να καλείται να αναπτύξει το σχετικό σύστημα που θα υποδέχεται και θα «εγγράφει» τόσο τις εντολές Επισήμανσης όσο και τις Εντολές Απενεργοποίησης.

Δείτε ολόκληρη την απόφαση σε μορφή pdf στα συνοδευτικά αρχεία.