Ο συνεχιζόμενος πόλεμος αυξάνει τη ζήτηση για μακροπρόθεσμα συμβόλαια φυσικού αερίου - Οι αγοραστές επιδιώκουν μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού

Η έκθεση της Ευρώπης σε ενεργειακές αναταράξεις που προκαλούνται από πολέμους ενισχύει τη ζήτηση για μακροπρόθεσμα συμβόλαια φυσικού αερίου, καθώς οι αγοραστές επιδιώκουν μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού.

Μιλώντας ενεργειακό συνέδριο ONS στο Στάβανγκερ, ο διευθύνων σύμβουλος της Equinor, Anders Opedal, υπογράμμισε ότι η ζήτηση για μακροπρόθεσμα συμβόλαια ήταν εμφανής ήδη πριν από την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο οποίος άρχισε να διαταράσσει τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές. Η σύγκρουση, όπως είπε, ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την ανάγκη για αξιόπιστη προμήθεια.

«Η αξιόπιστη ενέργεια εξακολουθεί να έχει μεγάλη ζήτηση», δήλωσε ο Opedal, φέρνοντας  ως παράδειγμα τη νέα μακροπρόθεσμη συμφωνία μεταξύ της Equinor και της γερμανικής ενεργειακής εταιρείας Uniper, η οποία υπεγράφη στο περιθώριο του συνεδρίου.

Η συμφωνία

Βάσει της συμφωνίας, η Equinor θα προμηθεύει την Uniper με 2,8 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως για 15 χρόνια, με έναρξη τον Ιανουάριο. Η συμφωνία παρέχει μια σημαντική νέα διέξοδο για το νορβηγικό φυσικό αέριο σε μια περίοδο κατά την οποία οι Ευρωπαίοι αγοραστές επανεξετάζουν την ισορροπία μεταξύ της έκθεσης στις αγορές spot και της προμήθειας μέσω συμβολαιοποιημένων ποσοτήτων.

Η μετατόπιση αυτή πραγματοποιείται σε ένα περιβάλλον εξαιρετικά υψηλής αβεβαιότητας στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές. Ο πόλεμος του Ιράν, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, ουσιαστικά έθεσε εκτός αγοράς περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG και πετρελαίου, προσθέτοντας μια ακόμη σημαντική πηγή διαταραχής σε μια ευρωπαϊκή αγορά που έχει ήδη μεταμορφωθεί από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Για την Equinor, το μεταβαλλόμενο ενεργειακό τοπίο της Ευρώπης αποτελεί ταυτόχρονα ευκαιρία και πρόκληση. Η εταιρεία αντιμετωπίζει την αναπόφευκτη γεωλογική μείωση της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, ακόμη και ενώ η ζήτηση για τις προμήθειές της παραμένει ισχυρή.

Ο ρόλος των κυρώσεων

Ο Opedal δήλωσε ότι η Equinor εργάζεται για να «αντιμετωπίσει» τη φυσική πτώση της παραγωγής, ανταποκρινόμενη παράλληλα στη συνεχιζόμενη ζήτηση των Ευρωπαίων καταναλωτών.

«Έχοντας υπόψη ότι η ΕΕ θα επιβάλει κυρώσεις στο ρωσικό φυσικό αέριο που εξακολουθεί να ρέει προς την κεντρική Ευρώπη, πρέπει να αντικαταστήσουμε τόσο τις μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με άνθρακα όσο και το ρωσικό φυσικό αέριο», είπε. «Αυτό δημιουργεί σαφή ζήτηση για εμάς».

Οι τιμές παραμένουν συνδεδεμένες με τους κόμβους

Η συμφωνία με την Uniper βασίζεται σε τιμολόγηση που αντανακλά τους όρους της αγοράς, αν και η Equinor δεν αποκάλυψε το ακριβές επίπεδο της τιμής.

Ο Kjetil Hove, εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Equinor για την εξερεύνηση και παραγωγή στη Νορβηγία, δήλωσε ότι τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια συνήθως συνδέονται με τους ευρωπαϊκούς κόμβους φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένου του ολλανδικού Title Transfer Facility, ή TTF.

«Συνήθως, για αυτές τις συμφωνίες, λαμβάνουμε έναν μέσο όρο των τιμών των κόμβων, όπως ο TTF, και συνήθως συνδέεται με αυτές τις τιμές», δήλωσε ο Hove στο Montel στο περιθώριο του συνεδρίου.

Η συμφωνία σημαίνει ότι η Equinor εγγυάται τις φυσικές ποσότητες, ενώ η τιμή καθορίζεται μέσω μιας συμφωνημένης σχέσης με τους δείκτες αναφοράς της αγοράς, ενδεχομένως με την προσθήκη ενός premium.

Μεταβλητότητα

Καθώς οι τιμές του φυσικού αερίου παραμένουν αυξημένες λόγω της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η μεταβλητότητα αυτή είναι πιθανό να επηρεάσει και την οικονομική βάση των νέων μακροπρόθεσμων συμφωνιών.

«Δεδομένου ότι οι τρέχουσες τιμές επηρεάζονται από αυτή τη μεταβλητότητα, θα δείτε οπωσδήποτε την τρέχουσα αβεβαιότητα να αντανακλάται σε αυτές τις μακροπρόθεσμες τιμές», δήλωσε ο Hove. «Εμείς εγγυόμαστε τις ποσότητες – οι τιμές καθορίζονται με βάση τους κόμβους και στη συνέχεια μπορεί να υπάρχει και μια προσαύξηση».

Το ευρωπαϊκό δίλημμα

Η δομή αυτή αναδεικνύει το δίλημμα που αντιμετωπίζουν οι Ευρωπαίοι αγοραστές. Τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια μπορούν να προσφέρουν ασφάλεια έναντι ελλείψεων και ακραίων αυξήσεων των τιμών, όμως οι αγοραστές μπορεί επίσης να διστάζουν να «κλειδώσουν» τιμές σε επίπεδα που ενδέχεται να αποδειχθούν ακριβά εάν οι γεωπολιτικές εντάσεις αποκλιμακωθούν και η παγκόσμια προσφορά φυσικού αερίου αυξηθεί.

Το δίλημμα αυτό έχει καταστεί ιδιαίτερα έντονο τις τελευταίες εβδομάδες. Το συμβόλαιο φυσικού αερίου TTF πρώτου μήνα διαπραγματεύεται πάνω από τα 60 ευρώ/MWh, αφού την Παρασκευή έκλεισε στα 65,87 ευρώ/MWh. Το κλείσιμο αυτό ήταν το υψηλότερο από τον Ιανουάριο του 2023, υπογραμμίζοντας πόσο έχουν απομακρυνθεί οι τιμές από τα συγκριτικά χαμηλά επίπεδα που επικρατούσαν σε περιόδους μεγαλύτερης σταθερότητας στην αγορά.

Η ίδια η Equinor είχε προβλέψει τον Ιούνιο ότι οι τιμές TTF θα μπορούσαν να διαμορφωθούν μεταξύ 20 και 32 ευρώ/MWh το 2027. Ο Hove τόνισε, ωστόσο, ότι τέτοιες εκτιμήσεις δεν θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως προβλέψεις για βραχυπρόθεσμες γεωπολιτικές εξελίξεις.

Η πρόβλεψη των μελλοντικών τιμών είναι «εξαιρετικά δύσκολη» υπό τις σημερινές συνθήκες.

Η διάκριση αυτή αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για παραγωγούς και καταναλωτές. Οι θεμελιώδεις προβλέψεις επιχειρούν να αποτυπώσουν τις υποκείμενες μεταβολές στην προσφορά, τη ζήτηση, τις υποδομές και την ενεργειακή πολιτική, ενώ οι γεωπολιτικές αναταράξεις μπορούν να προκαλέσουν απότομες μεταβολές στις τιμές που είναι αδύνατο να ενσωματωθούν αξιόπιστα σε μακροπρόθεσμα μοντέλα.

Για τους Ευρωπαίους αγοραστές φυσικού αερίου, το αποτέλεσμα είναι μια αγορά στην οποία η ασφάλεια εφοδιασμού έχει αποκτήσει το δικό της premium.

Νέος ρόλος για τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια

Το ανανεωμένο ενδιαφέρον για τις μακροπρόθεσμες συμφωνίες φυσικού αερίου σηματοδοτεί μια αξιοσημείωτη εξέλιξη στην ενεργειακή στρατηγική της Ευρώπης. Πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, πολλοί Ευρωπαίοι αγοραστές είχαν αυξήσει την εξάρτησή τους από τις ρευστές αγορές spot, επωφελούμενοι από την ευελιξία και τον ανταγωνισμό που προσέφερε η διαπραγμάτευση μέσω κόμβων.

Η επακόλουθη απώλεια ρωσικού φυσικού αερίου μέσω αγωγών, σε συνδυασμό με την ταχεία αύξηση των εισαγωγών LNG και τον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο, έχει αλλάξει αυτή την εξίσωση. Οι μακροπρόθεσμες συμφωνίες μπορούν να προσφέρουν στις εταιρείες κοινής ωφέλειας μεγαλύτερη βεβαιότητα ως προς τις φυσικές ποσότητες και να στηρίξουν τις επενδύσεις στην παραγωγή και τις υποδομές.

Η Νορβηγία έχει αναδειχθεί σε ιδιαίτερα σημαντικό προμηθευτή σε αυτή τη μετάβαση. Η Equinor έχει καταστεί βασικός πυλώνας του ευρωπαϊκού εφοδιασμού με φυσικό αέριο μετά τη μείωση των ρωσικών παραδόσεων, όμως η δυνατότητά της να διατηρήσει επ’ αόριστον την παραγωγή της περιορίζεται από την ωρίμανση των κοιτασμάτων της.

Αυτό καθιστά τη στρατηγική της εταιρείας μια κούρσα με τον χρόνο: να αναπτύξει νέους πόρους και να παρατείνει την παραγωγή, ενώ οι Ευρωπαίοι πελάτες αναζητούν ολοένα μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού.

Η αβεβαιότητα δεν περιορίζεται στο φυσικό αέριο. Ο Karl-Johnny Hersvik, διευθύνων σύμβουλος της νορβηγικής εταιρείας πετρελαίου και φυσικού αερίου Aker BP, δήλωσε στο συνέδριο ONS ότι έχει ουσιαστικά εγκαταλείψει τις προσπάθειες πρόβλεψης των τιμών των εμπορευμάτων υπό τις σημερινές συνθήκες.

«Έχω παραιτηθεί» από την πρόβλεψη των τιμών, δήλωσε ο Hersvik, αντανακλώντας τη δυσκολία πρόβλεψης των αγορών όταν αυτές κυριαρχούνται από γεωπολιτικές εξελίξεις.

Αντί γι’ αυτό, η εστίασή του βρίσκεται στο επίπεδο του break-even της εταιρείας, έναν δείκτη που παρέχει σαφέστερη εικόνα για την ανθεκτικότητα όταν οι τιμές καθίστανται δύσκολο να προβλεφθούν.