Τι προβλέπει το νέο 5ετές σχέδιο της Κίνας για πετρέλαιο, φυσικό αέριο και αποθήκευση – Πώς θα επηρεάσει την παγκόσμια αγορά

Για έναν ολοένα και πιο ασταθή κόσμο προετοιμάζεται η Κίνα, όπως διαφαίνεται από το νέο πενταετές σχέδιο της Κίνας για τον κλάδου του πετρελαίου και τους φυσικού αερίου. Η στρατηγική του Πεκίνου συνδυάζει την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής με μια μεγάλη ανάπτυξη υποδομών εισαγωγής και αποθήκευσης φυσικού αερίου, ενώ παράλληλα θέτει ως παράμετρο την κορύφωση της κατανάλωσης πετρελαίου.

Εκ πρώτης όψεως, οι προτεραιότητες αυτές μπορεί να μοιάζουν αντιφατικές. Στην πράξη, όμως, αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου στόχου: τη μείωση της ευπάθειας της Κίνας στις ξένες ενεργειακές προμήθειες, διατηρώντας παράλληλα την ενεργειακή ασφάλεια που απαιτεί η βιομηχανική της οικονομία.

Οι φιλόδοξοι στόχοι

Το σχέδιο, το οποίο δημοσιοποιήθηκε από την Εθνική Επιτροπή Ανάπτυξης και Μεταρρυθμίσεων (NDRC) και την Εθνική Διοίκηση Ενέργειας (NEA), θέτει φιλόδοξους στόχους για το 2030. Η Κίνα επιδιώκει να διαθέτει ετήσια δυναμικότητα τερματικών σταθμών LNG 200 εκατ. τόνων και δυναμικότητα αγωγών 114 δισ. κυβικών μέτρων. Παράλληλα, θέλει η δυναμικότητα αποθήκευσης φυσικού αερίου να υπερβαίνει το 13% της εθνικής κατανάλωσης.

Ταυτόχρονα, το Πεκίνο ζητά περαιτέρω αύξηση της εγχώριας παραγωγής πετρελαίου και θέτει ως στόχο την κορύφωση της κατανάλωσης πετρελαίου. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί ακόμη και μέσα στη φετινή χρονιά.

Με το σχέδιο αυτό η Κίνα διαμηνύει ότι όχι μόνο δεν εγκαταλείπει τα ορυκτά καύσιμα, αντιθέτως επιδιώκει να καταστήσει την εξάρτησή της από αυτά πιο διαχειρίσιμη και να διασφαλίσει ότι η εξάρτηση αυτή δεν θα μπορεί εύκολα να χρησιμοποιηθεί εναντίον της μέσω γεωπολιτικών αναταράξεων.

Τα αποθέματα ως στρατηγικό όπλο

Η προσέγγιση της Κίνας στην ενεργειακή ασφάλεια έχει ήδη δοκιμαστεί στην πράξη. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν προκάλεσε αναστάτωση σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του κόσμου. Περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχεται κανονικά από τα Στενά, με μεγάλο μέρος των φορτίων να κατευθύνεται προς τους καταναλωτές της Ασίας.

Ωστόσο, η διακοπή αυτή δεν προκάλεσε στην Κίνα μία ενεργειακή κρίση, ανάλογη με αυτή που θα μπορούσε κανείς να περιμένει από ένα τέτοιο σοκ.

Βασικός λόγος είναι οι πολυετείς επενδύσεις του Πεκίνου στα στρατηγικά και εμπορικά αποθέματα. Με τη συσσώρευση σημαντικών αποθεμάτων και την ανάπτυξη σχεδίων έκτακτης ανάγκης, η Κίνα έχει δημιουργήσει ένα «μαξιλάρι» ανάμεσα στις διεθνείς διαταραχές της προσφοράς και στους εγχώριους καταναλωτές.

Και η θέση αυτή αποτυπώνεται και στο νέο πενταετές σχέδιο. Τα αποθέματα αγοράζουν χρόνο και επιτρέπουν στην κυβέρνηση να απορροφά προσωρινές διαταραχές, να αποφεύγει τις αγορές πανικού και να διαθέτει μεγαλύτερη ευχέρεια αντίδρασης σε γεωπολιτικές κρίσεις.

Το νέο σχέδιο επεκτείνει αυτή τη φιλοσοφία και στο φυσικό αέριο.

Το φυσικό αέριο

Η Κίνα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές φυσικού αερίου, και ιδιαίτερα LNG, παράλληλα με την αύξηση της εγχώριας παραγωγής και των εναλλακτικών πηγών ενέργειας. Η αύξηση της δυναμικότητας των τερματικών σταθμών και των αγωγών θα προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ευελιξία ως προς την προέλευση του φυσικού αερίου και την ταχύτητα με την οποία αυτό μπορεί να διοχετευθεί στην εγχώρια αγορά.

Η αποθήκευση προσφέρει ένα δεύτερο επίπεδο προστασίας.

Σε μια κρίση, η δυνατότητα άντλησης φυσικού αερίου από αποθέματα μπορεί να είναι εξίσου σημαντική με την εξασφάλιση νέων φορτίων. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για το LNG, όπου ο ξαφνικός ανταγωνισμός για spot φορτία μπορεί να εκτοξεύσει τις τιμές σε ολόκληρη την Ασία και την Ευρώπη.

 Μεγαλύτερο αποτύπωμα στο LNG 

Ο στόχος της Κίνας για δυναμικότητα τερματικών LNG 200 εκατ. τόνων έως το 2030 δείχνει ότι το φυσικό αέριο θα παραμείνει σημαντικό μέρος του ενεργειακού της μείγματος για πολλά χρόνια.

Η επέκταση αυτή μπορεί να έχει αρκετές συνέπειες για την παγκόσμια αγορά LNG. 

Πρώτον, θα ενισχύσει την ικανότητα της Κίνας να απορροφά επιπλέον ποσότητες LNG. Η χώρα είναι ήδη ένας από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς LNG παγκοσμίως και περισσότερη δυναμικότητα υποδοχής θα της επιτρέψει να προμηθεύεται φυσικό αέριο από ένα ευρύτερο φάσμα παραγωγών.

Δεύτερον, οι νέες υποδομές ενδέχεται να αυξήσουν τον ανταγωνισμό για φορτία LNG με την Ευρώπη και άλλους Ασιάτες αγοραστές, ιδιαίτερα σε περιόδους περιορισμένης προσφοράς.

Η μεγαλύτερη δυναμικότητα, ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η Κίνα θα εισάγει συνεχώς στο μέγιστο δυνατό επίπεδο. Αντίθετα, της παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία. Σε περιόδους χαμηλών τιμών, οι κινεζικές εταιρείες μπορούν να αυξάνουν τις αγορές τους και να αναπληρώνουν τα αποθέματα. Σε περιόδους διαταραχών ή εκτίναξης των τιμών, η εγχώρια παραγωγή, τα αποθέματα και άλλες ενεργειακές πηγές μπορούν να περιορίζουν την ανάγκη για επείγουσες εισαγωγές.

Η αντίστοιχη αύξηση της δυναμικότητας αγωγών στα 114 δισ. κυβικά μέτρα έως το 2030 δείχνει επίσης την επιδίωξη διαφοροποίησης. Το φυσικό αέριο μέσω αγωγών μπορεί να προσφέρει μια σχετικά σταθερή πηγή εφοδιασμού, ενώ το LNG παρέχει πρόσβαση στην παγκόσμια αγορά μέσω θαλάσσης.

Το παράδοξο της κορύφωσης του πετρελαίου

Ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο του σχεδίου είναι η εκτίμηση για κορύφωση της κατανάλωσης πετρελαίου. Η κινεζική οικονομία υπήρξε επί δεκαετίες ένας από τους βασικούς κινητήρες της αύξησης της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου. Μια διαρθρωτική επιβράδυνση της κινεζικής κατανάλωσης θα είχε, επομένως, συνέπειες πολύ πέρα από τα σύνορα της χώρας.

Η μετάβαση επιταχύνεται ήδη από τον εξηλεκτρισμό. Τα ηλεκτρικά οχήματα, η αυξημένη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας στις μεταφορές και τη βιομηχανία και η επέκταση της παραγωγής χαμηλών εκπομπών περιορίζουν σταδιακά την ανάγκη για πετρέλαιο σε τμήματα της οικονομίας.

Παράλληλα, όμως, το Πεκίνο επιδιώκει την αύξηση της εγχώριας παραγωγής πετρελαίου.

Αυτό δεν είναι κατ’ ανάγκη αντιφατικό. Για την Κίνα, η μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου και η αύξηση της εγχώριας παραγωγής αντιμετωπίζουν διαφορετικές διαστάσεις του ίδιου προβλήματος: την εξάρτηση από τις εισαγωγές.

Εάν η ζήτηση κορυφωθεί ενώ η εγχώρια παραγωγή παραμείνει ισχυρή, η Κίνα μπορεί να μειώσει την ποσότητα αργού πετρελαίου που χρειάζεται να αγοράζει από το εξωτερικό. Ακόμη και αν το πετρέλαιο παραμείνει απαραίτητο σε κλάδους όπως η αεροπορία, τα πετροχημικά και η βαριά βιομηχανία, η χαμηλότερη ανάγκη για εισαγωγές προσφέρει στο Πεκίνο μεγαλύτερη ανθεκτικότητα.

Τι σημαίνει αυτό για τις παγκόσμιες αγορές

Στόχος τους 5ετούς σχεδίου είναι να καταστεί η χώρα λιγότερο ευάλωτη σε σοκ τιμών και προσφοράς, παραμένοντας ένας από τους σημαντικότερους παίκτες στις παγκόσμιες αγορές υδρογονανθράκων.

Στο πετρέλαιο, η επιβράδυνση της κινεζικής αύξησης της ζήτησης θα μπορούσε σταδιακά να αφαιρέσει μία από τις σημαντικότερες πηγές πρόσθετης κατανάλωσης. Αυτό ενδέχεται να ασκήσει πιέσεις στις τιμές, ιδιαίτερα εάν οι παγκόσμιοι παραγωγοί συνεχίσουν να αυξάνουν την προσφορά ταχύτερα από την αύξηση της ζήτησης.

Στο LNG, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Η διεύρυνση των υποδομών εισαγωγής της Κίνας θα μπορούσε να στηρίξει την παγκόσμια ζήτηση LNG και να ενθαρρύνει παραγωγούς στις ΗΠΑ, το Κατάρ και αλλού να επενδύσουν σε νέα δυναμικότητα. Ωστόσο, η ενίσχυση των κινεζικών αποθεμάτων και η διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας θα μπορούσαν επίσης να καταστήσουν τις αγορές της Κίνας πιο ευκαιριακές.

Αυτό θα μπορούσε να αυξήσει τη μεταβλητότητα των τιμών. Οι Κινέζοι αγοραστές θα έχουν τη δυνατότητα να εισέρχονται δυναμικά στην αγορά όταν οι τιμές είναι ελκυστικές και να περιορίζουν τις αγορές τους όταν η προσφορά στενεύει.

Για τους υπόλοιπους Ασιάτες εισαγωγείς, αυτό δημιουργεί τόσο κίνδυνο όσο και ευκαιρία. Η τεράστια αγοραστική δύναμη της Κίνας μπορεί να εντείνει τον ανταγωνισμό για φορτία LNG, αλλά η ενίσχυση των υποδομών και των αποθεμάτων της μπορεί επίσης να συμβάλει στη σταθεροποίηση των περιφερειακών αγορών, καθώς το Πεκίνο θα είναι σε θέση να απορροφά σοκ χωρίς να ανταγωνίζεται άμεσα για περιορισμένα spot φορτία.