HELIOS: Η «απόλυτη προτεραιότητα» μπαταριών αφορά ρητά μόνο τον ΑΔΜΗΕ – Το ΥΠΕΝ έχει ήδη τη νομοθετική εξουσία να δώσει αντίστοιχη λύση στον ΔΕΔΔΗΕ και πρέπει να την ασκήσει άμεσα

Ο Σύλλογος Φωτοβολταϊκών Πάρκων HELIOS σχολιάζει το Άρθρο 57 («Προώθηση Υβριδικών Σταθμών») του νόμου που ψηφίστηκε από την Ολομέλεια της Βουλής στις 31 Ιουλίου 2026 (157 υπέρ – 131 κατά), με τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Ε.ΥΔ.Α.Π. και της Ε.Υ.Α.Θ., ενίσχυση της Ρ.Α.Α.Ε.Υ., ρυθμίσεις για τον Ο.Δ.Υ.Θ. Α.Ε. και λοιπές διατάξεις». Το άρθρο τροποποιεί την παρ. 5 και προσθέτει νέες παρ. 5.δ και 5.ε στο άρθρο 11Γ του ν. 4685/2020, τροποποιεί την παρ. 6 του ίδιου άρθρου, και προσθέτει παρ. 9 στο άρθρο 11Δ και παρ. 7 στο άρθρο 25Α του ίδιου νόμου.

 

Μελετώντας προσεκτικά το ακριβές κείμενο του άρθρου, προκύπτουν τρία διακριτά επίπεδα ρύθμισης, με πολύ διαφορετικές συνέπειες για τους μικρούς παραγωγούς:

1. Το γενικό δικαίωμα κοινού αιτήματος (παρ. 5) αφορά και τα δύο δίκτυα (ΑΔΜΗΕ -ΔΕΔΔΗΕ). Η βασική δυνατότητα κατόχων φωτοβολταϊκών να υποβάλουν κοινό αίτημα για μπαταρία σε κοινό σημείο σύνδεσης εξακολουθεί να αναφέρεται ρητά σε «κοινό σημείο σύνδεσης με το Δίκτυο ή το Σύστημα» — δηλαδή καλύπτει, καταρχήν, τόσο τον ΔΕΔΔΗΕ (Δίκτυο Διανομής) όσο και τον ΑΔΜΗΕ (Σύστημα Μεταφοράς). Αυτό είναι θετικό: το δικαίωμα υποβολής αιτήματος δεν αποκλείει τους μικρούς παραγωγούς του ΔΕΔΔΗΕ.

2. Η νέα «απόλυτη προτεραιότητα» των 1.000 MW (παρ. 5.δ) αφορά αποκλειστικά τον ΑΔΜΗΕ. Η διάταξη που πραγματικά αλλάζει το παιχνίδι —αυτή που δίνει απόλυτη προτεραιότητα αξιολόγησης μέχρι τη χορήγηση 1.000 MW, και στη συνέχεια την εναλλάξ χορήγηση 1.000+1.000 MW μεταξύ collocated και επιλεγμένων έργων αντλησιοταμίευσης/standalone— αναφέρεται ρητά και αποκλειστικά στον «Διαχειριστή του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Ε.Σ.Μ.Η.Ε.)», δηλαδή τον ΑΔΜΗΕ. Ο ΔΕΔΔΗΕ δεν αναφέρεται πουθενά σε αυτή την παράγραφο. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ένα αίτημα μικρού παραγωγού συνδεδεμένου στον ΔΕΔΔΗΕ δεν εντάσσεται στη νέα ταχεία διαδικασία «απόλυτης προτεραιότητας» — παραμένει στη συνήθη σειρά αξιολόγησης, χωρίς κανένα από τα προνόμια που μόλις θεσπίστηκαν για τον ΑΔΜΗΕ.

3. Η εξουσιοδοτική παρ. 6 δείχνει ότι η λύση για τον ΔΕΔΔΗΕ υπάρχει ήδη στον νόμο — αλλά δεν έχει ασκηθεί. Η τροποποιημένη παρ. 6 του άρθρου 11Γ εξουσιοδοτεί ρητά τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας να καθορίσει, με μεταγενέστερη Υπουργική Απόφαση, «τον τρόπο επιμερισμού» της ισχύος «σε φωτοβολταϊκούς σταθμούς που συνδέονται στο Ε.Δ.Δ.Η.Ε. και σε φωτοβολταϊκούς σταθμούς που συνδέονται στο Ε.Σ.Μ.Η.Ε.», καθώς και «καταληκτική ημερομηνία υποβολής αιτημάτων προς τους Διαχειριστές» (στον πληθυντικό — δηλαδή αμφότερους). Αυτό σημαίνει ότι ο νομοθέτης έχει ήδη προβλέψει τη νομική βάση για ανάλογη ρύθμιση προτεραιότητας στον ΔΕΔΔΗΕ· απλώς η σχετική Υπουργική Απόφαση δεν έχει ακόμη εκδοθεί ούτε έχει ανακοινωθεί χρονοδιάγραμμα.

 

Η συντριπτική πλειονότητα των μικρών και μεσαίων φωτοβολταϊκών σταθμών-μελών του HELIOS είναι συνδεδεμένη στο δίκτυο διανομής, δηλαδή στον ΔΕΔΔΗΕ, όχι στον ΑΔΜΗΕ. Όσο η «απόλυτη προτεραιότητα» παραμένει αποκλειστικά ΑΔΜΗΕ-κεντρική, η νέα ρύθμιση —όσο θετική κι αν είναι για τα μεγάλα έργα μεταφοράς— δεν προσφέρει καμία ουσιαστική επιτάχυνση στους μικρούς παραγωγούς που θέλουν να προσθέσουν μπαταρία στο δικό τους σημείο σύνδεσης. Το ίδιο μοτίβο που ο HELIOS καταγγέλλει επανειλημμένα —σχεδιασμός πολιτικής προσαρμοσμένος στις ανάγκες των μεγάλων merchant επενδυτών, με τους μικρούς παραγωγούς στο περιθώριο— επαναλαμβάνεται και εδώ, παρότι η νομοθετική «πόρτα» για τη διόρθωσή του είναι ήδη ανοιχτή μέσω της παρ. 6.

Η παρ. 5.δ ορίζει ρητά ότι νέα αιτήματα που υποβάλλονται στον Διαχειριστή του Ε.Σ.Μ.Η.Ε. (ΑΔΜΗΕ) μετά την 31η Ιουλίου 2026 δεν εντάσσονται πλέον στην ευνοϊκή εναλλάξ διαδικασία των 1.000+1.000 MW, αλλά λαμβάνουν απλή σειρά προτεραιότητας βάσει του γενικού πλαισίου του 2022. Πρόκειται, δηλαδή, για μια πραγματική «κλειδωμένη πόρτα» με πρακτική λήξη ελάχιστες ημέρες μετά την κατάθεση του νομοσχεδίου (21 Ιουλίου). Ο HELIOS θεωρεί το χρονικό αυτό περιθώριο ανεπαρκές για κάθε παραγωγό — μικρό ή μεγάλο— που δεν είχε ήδη έτοιμο πλήρη φάκελο, και συντάσσεται με το αίτημα φορέων της αγοράς (μεταξύ άλλων του Πανελλήνιου Συλλόγου ΕΠΑΦΗ) για παράταση τουλάχιστον έως την 1η Νοεμβρίου 2026.

Η νέα παρ. 9 του άρθρου 11Δ δίνει επίσης απόλυτη προτεραιότητα, έναντι όλων των υπολοίπων αιτημάτων αποθήκευσης (άρθρα 11Γ και 11Δ), σε έργα αντλησιοταμίευσης μέχρι κάλυψης 2.000 MW — έργα με πολύ μεγαλύτερο ορίζοντα υλοποίησης σε σχέση με τις μπαταρίες. Ο HELIOS σημειώνει ότι αυτή η επιλογή δεσμεύει ηλεκτρικό «χώρο» για μακροπρόθεσμα έργα, ενώ το πρόβλημα της σημερινής περικοπής παραγωγής των φωτοβολταϊκών απαιτεί λύσεις υλοποιήσιμες άμεσα.

Ο Σύλλογος καλεί το ΥΠΕΝ:

Ο HELIOS παραμένει στη διάθεση του ΥΠΕΝ και του ΔΕΔΔΗΕ για τεχνική συνεισφορά στη διαμόρφωση μιας ρύθμισης που θα εξυπηρετεί εξίσου το δίκτυο μεταφοράς και το δίκτυο διανομής, ώστε η αποθήκευση ενέργειας να αποτελέσει πραγματικά εργαλείο και για τους μικρούς παραγωγούς, και όχι προνόμιο μόνο των μεγάλων χαρτοφυλακίων.