ΙΕΑ: Προειδοποίηση Μπιρόλ για την ενεργειακή ασφάλεια – Στο επίκεντρο Ορμούζ, LNG και οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου

Η κλιμάκωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τους κινδύνους για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΙΕΑ) να προειδοποιεί ότι, παρά τις μέχρι σήμερα αντοχές των αγορών, δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού.

Σε δήλωσή του, ο εκτελεστικός διευθυντής του ΙΕΑ, Φατίχ Μπιρόλ, επισημαίνει ότι οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, αλλά και οι απειλές για τη ναυσιπλοΐα στο Bab el-Mandeb, εντείνουν την αβεβαιότητα για τον εφοδιασμό των διεθνών αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Όπως αναφέρει, οι αγορές αργού εξακολουθούν προς το παρόν να στηρίζονται σε μια σειρά παραγόντων που περιορίζουν τις επιπτώσεις της κρίσης. Οι εξαγωγές από τις χώρες του Κόλπου συνεχίζονται μέσω εναλλακτικών διαδρομών, κυρίως χάρη στις προσπάθειες της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ενώ σημαντικές ποσότητες εξακολουθούν να διέρχονται και από τα Στενά του Ορμούζ. Αν και οι εξαγωγές έχουν υποχωρήσει σε σχέση με τα επίπεδα-ρεκόρ των τελευταίων ημερών του Ιουνίου, παραμένουν αισθητά υψηλότερες από εκείνες που είχαν καταγραφεί το διάστημα Μαρτίου-Ιουνίου.

Στην εξισορρόπηση της αγοράς συμβάλλει και η αύξηση της παραγωγής και των εξαγωγών από άλλες χώρες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βραζιλία, η Βενεζουέλα και το Καζακστάν. Παράλληλα, σύμφωνα με τον ΙΕΑ, η σημαντική μείωση των κινεζικών εισαγωγών αργού – κατά περίπου 50% σε σχέση με τα προπολεμικά επίπεδα – έχει περιορίσει την πίεση στη διεθνή αγορά.

Καθοριστικός ο ρόλος των στρατηγικών αποθεμάτων

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει ο ΙΕΑ και στην αξιοποίηση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Από την απόφαση των κρατών-μελών του Οργανισμού, στις 11 Μαρτίου, για διάθεση έως και 400 εκατ. βαρελιών στην αγορά, έχουν ήδη διοχετευθεί περίπου 290 εκατ. βαρέλια, ενώ εξακολουθούν να διατίθενται πρόσθετες ποσότητες.

Παράλληλα, οι χώρες-μέλη εξακολουθούν να διαθέτουν περισσότερα από 1 δισ. βαρέλια κρατικών στρατηγικών αποθεμάτων, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν εφόσον απαιτηθεί νέα παρέμβαση για τη σταθεροποίηση της αγοράς.

Πιο σφιχτή η αγορά καυσίμων

Ωστόσο, ο Φατίχ Μπιρόλ υπογραμμίζει ότι οι κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι, καθώς τα διαθέσιμα εμπορικά αποθέματα συνεχίζουν να υποχωρούν. Επιπλέον, η αύξηση της λειτουργίας των διυλιστηρίων και της παραγωγής προϊόντων δεν έχει ακολουθήσει τον ρυθμό αύξησης των προμηθειών αργού πετρελαίου.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι αγορές προϊόντων διύλισης, όπως το ντίζελ και η βενζίνη, να εμφανίζουν μεγαλύτερη στενότητα σε σχέση με την αγορά αργού, διατηρώντας ανοδικές πιέσεις στις τιμές των καυσίμων.

Προειδοποίηση για το LNG και τις ευρωπαϊκές αποθήκες

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει ο ΙΕΑ και στις επιπτώσεις στην αγορά φυσικού αερίου. Σύμφωνα με τον Οργανισμό, οι αυξημένες εξαγωγές LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά έχουν αναπληρώσει περίπου το 70% των ποσοτήτων που χάθηκαν λόγω των προβλημάτων στις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Παρ' όλα αυτά, ο Μπιρόλ προειδοποιεί ότι ενδεχόμενη καθυστέρηση στην πλήρη αποκατάσταση των εξαγωγών LNG από τις χώρες του Κόλπου θα διατηρήσει την αγορά σε συνθήκες στενότητας για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η εξέλιξη αυτή αφορά άμεσα και την Ευρώπη, καθώς συμπίπτει με την περίοδο πλήρωσης των υπόγειων αποθηκών φυσικού αερίου ενόψει του χειμώνα. Η διατήρηση περιορισμένης προσφοράς LNG αναμένεται να εντείνει τον ανταγωνισμό για φορτία και να διατηρήσει σε υψηλά επίπεδα τις τιμές του φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά.

Ο επικεφαλής του ΙΕΑ καταλήγει ότι η πλήρης και άνευ όρων επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποκλιμάκωση των κινδύνων και την αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας των διεθνών ενεργειακών αγορών. Μέχρι τότε, όπως επισημαίνει, η ενεργειακή ασφάλεια παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη, τόσο για το πετρέλαιο όσο και για το φυσικό αέριο.