Οι βουλγαρικές μπαταρίες σώζουν τις τιμές στο ελληνικό σύστημα ηλεκτρισμού εν μέσω καύσωνα - Στα 142 ευρώ ανά μεγαβατώρα η σημερινή χονδρεμπορική
Ο πρώτος ισχυρός καύσωνας του καλοκαιριού δοκιμάζει τις αντοχές του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος, με την κατανάλωση να αυξάνεται κατακόρυφα καθώς εκατομμύρια κλιματιστικά λειτουργούν αδιάκοπα. Ωστόσο, σε αντίθεση με ό,τι θα ανέμενε κανείς υπό αυτές τις συνθήκες, η χονδρεμπορική τιμή του ηλεκτρισμού παραμένει σε σχετικά ελεγχόμενα επίπεδα.
Για σήμερα, η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώνεται στα 142,21 ευρώ/MWh, με ελάχιστη τιμή 38,56 ευρώ/MWh και μέγιστη 223,64 ευρώ/MWh. Πρόκειται ασφαλώς για υψηλές τιμές, οι οποίες όμως θα μπορούσαν να είναι αισθητά υψηλότερες, εάν το ελληνικό σύστημα δεν είχε στη διάθεσή του μια κρίσιμη "βαλβίδα εκτόνωσης": τις αυξημένες εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας από τη Βουλγαρία.
Η συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας παραμένει ιδιαίτερα σημαντική, καλύπτοντας περίπου το 39% της συνολικής ζήτησης, ενώ σύμφωνα με τον προγραμματισμό του ΑΔΜΗΕ σημαντική συμβολή θα έχουν και τα υδροηλεκτρικά εργοστάσια, τα οποία προσφέρουν πολύτιμη ευελιξία κατά τις ώρες αιχμής.
Η ουσιαστική διαφορά, ωστόσο, σε σχέση με αντίστοιχες καταστάσεις προηγούμενων ετών βρίσκεται βόρεια των συνόρων.
Καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας η Βουλγαρία πραγματοποιεί εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς την Ελλάδα, καθώς η δική της αγορά είναι ελαφρώς φθηνότερη. Η μέση τιμή στη βουλγαρική αγορά διαμορφώνεται σήμερα στα 138,17 ευρώ/MWh, δηλαδή περίπου 4 ευρώ χαμηλότερα από την ελληνική. Έτσι, επιβεβαιώνεται η βασική αρχή της σύζευξης των ευρωπαϊκών αγορών, σύμφωνα με την οποία η ηλεκτρική ενέργεια ρέει από τη φθηνότερη προς την ακριβότερη αγορά.
Πίσω από αυτή την εικόνα βρίσκεται η θεαματική ανάπτυξη των συστημάτων αποθήκευσης στη Βουλγαρία. Η εγκατάσταση σημαντικής ισχύος μπαταριών επιτρέπει στη γειτονική χώρα να αποθηκεύει ενέργεια όταν υπάρχει περίσσευμα παραγωγής και να τη διοχετεύει στο δίκτυο κατά τις ώρες υψηλής ζήτησης, διατηρώντας μεγαλύτερη διαθεσιμότητα για εξαγωγές. Έτσι το γεγονός ότι η Βουλγαρία διαθέτει πλέον περίπου 3,5 GW εγκατεστημένων μπαταριών, αλλάζει τις ισορροπίες.
Τα στοιχεία της αγοράς δείχνουν ότι καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας η ροή είναι σταθερά από τη Βουλγαρία προς την Ελλάδα, ενώ κατά τις βραδινές ώρες η διασύνδεση φτάνει ακόμη και στα όρια της δυναμικότητάς της, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται στιγμιαίες συμφόρησεις και οι δύο αγορές να επιλύονται ξεχωριστά.
Ανατροπή της εικόνας σε λίγες ημέρες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η εικόνα αυτή αποτελεί πλήρη αντιστροφή όσων συνέβαιναν μόλις πριν από λίγες ημέρες.
Την προηγούμενη Παρασκευή οι ροές ήταν αντίστροφες, με την Ελλάδα να εξάγει ηλεκτρική ενέργεια προς τη Βουλγαρία, καθώς τότε η ελληνική αγορά ήταν φθηνότερη. Από το Σάββατο και μετά, όμως, η Βουλγαρία μετατράπηκε σε καθαρά εξαγωγική αγορά, τροφοδοτώντας συστηματικά την Ελλάδα, εξέλιξη που αποτυπώνει πόσο γρήγορα μπορούν να αλλάξουν οι ισορροπίες στη διασυνδεδεμένη ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού.
Τι θα συνέβαινε χωρίς τις εισαγωγές
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι χωρίς αυτές τις εισαγωγές η εικόνα θα ήταν πολύ διαφορετική. Το ελληνικό σύστημα θα έπρεπε να καλύψει μεγαλύτερο μέρος της αυξημένης ζήτησης είτε με ακριβότερες θερμικές μονάδες είτε με ακόμη μεγαλύτερη αξιοποίηση των υδροηλεκτρικών αποθεμάτων, οδηγώντας τη χονδρεμπορική αγορά σε αισθητά υψηλότερα επίπεδα.
Η συζευγμένη λειτουργία των αγορών επιτρέπει σήμερα στην Ελλάδα να αξιοποιεί τη χαμηλότερη τιμή της Βουλγαρίας, με αποτέλεσμα να απορροφά σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας ακριβώς τις ώρες που ο καύσωνας κορυφώνει τη ζήτηση. Στην πραγματικότητα τις τελευταίες ημέρες, οι βουλγαρικές μπαταρίες λειτουργούν ως μηχανισμός σταθεροποίησης για την ευρύτερη περιοχή, επιτρέποντας στη Βουλγαρία να εξάγει περίπου 1.500 MW προς την Ελλάδα στις ώρες αιχμής και να περιορίζει έτσι τις ανοδικές πιέσεις στις ελληνικές τιμές.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο τη στρατηγική σημασία της αποθήκευσης ενέργειας. Οι μεγάλες επενδύσεις που πραγματοποίησε η Βουλγαρία σε συστήματα μπαταριών δεν ενισχύουν μόνο τη δική της ενεργειακή ασφάλεια, αλλά επηρεάζουν πλέον καθοριστικά και τη λειτουργία της περιφερειακής αγοράς ηλεκτρισμού, προσφέροντας πολύτιμη στήριξη και στο ελληνικό σύστημα κατά τη διάρκεια ακραίων καιρικών φαινομένων.