Eurelectric: Βιομηχανία και ηλεκτρισμός, μια νέα συμμαχία που μπορεί να επαναφέρει την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα

Η Ευρώπη αναζητά εναγωνίως τη συνταγή που θα της επιτρέψει να διατηρήσει τη βιομηχανική της βάση απέναντι στον ολοένα εντεινόμενο ανταγωνισμό από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ασία. Την ώρα που το ενεργειακό κόστος παραμένει κρίσιμος παράγοντας για τις επενδυτικές αποφάσεις των επιχειρήσεων, η Eurelectric υποστηρίζει ότι η απάντηση βρίσκεται σε ένα πιο βαθύ και ολοκληρωμένο μοντέλο εξηλεκτρισμού, το οποίο δεν περιορίζεται στην αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων αλλά επεκτείνεται στον συνολικό επανασχεδιασμό της σχέσης μεταξύ βιομηχανίας και ηλεκτρικού συστήματος.

Στη νέα της μελέτη, που παρουσιάζεται σήμερα στο Power Summit στο Ελσίνκι, η ευρωπαϊκή ένωση της ηλεκτρικής βιομηχανίας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο εξηλεκτρισμός  μπορεί να αποτελέσει το ισχυρότερο συγκριτικό πλεονέκτημα της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια, υπό την προϋπόθεση ότι θα αναπτυχθεί μέσα από συνεργατικά σχήματα που θα συνδέουν παραγωγούς ενέργειας, βιομηχανίες, δίκτυα και επενδυτές.

Η μελέτη στηρίχθηκε στην αξιολόγηση δεκάδων πραγματικών έργων και επιχειρηματικών περιπτώσεων από ολόκληρη την Ευρώπη, επιχειρώντας να εντοπίσει τα κοινά χαρακτηριστικά των επενδύσεων που προχωρούν με επιτυχία αλλά και τους λόγους για τους οποίους πολλές άλλες καθυστερούν ή εγκαταλείπονται. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Χρειάζονται ταυτόχρονα κατάλληλες υποδομές, πρόσβαση σε χρηματοδότηση, προβλέψιμο κανονιστικό περιβάλλον και νέες μορφές συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών καταναλωτών ενέργειας.

Από τη μεμονωμένη επένδυση στο ενεργειακό οικοσύστημα

Η Eurelectric εισάγει την έννοια των ολοκληρωμένων βιομηχανικών συμπράξεων, οι οποίες δημιουργούν αμοιβαία οφέλη τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για το ηλεκτρικό σύστημα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, διαφορετικοί τύποι καταναλωτών ενέργειας λειτουργούν συμπληρωματικά. Μια βιομηχανική μονάδα μπορεί να εξασφαλίζει σταθερή ζήτηση για πράσινη ηλεκτρική ενέργεια μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων, ένα data center να στηρίζει νέες επενδύσεις σε ΑΠΕ με τη συνεχή κατανάλωσή του, ενώ άλλες δραστηριότητες να παρέχουν ευελιξία μεταφέροντας φορτία στις ώρες χαμηλών τιμών.

Η λογική αυτή δημιουργεί οικονομίες κλίμακας και επιτρέπει την καλύτερη αξιοποίηση των υποδομών, μειώνοντας ταυτόχρονα το συνολικό κόστος μετάβασης. Σύμφωνα με τη μελέτη, τέτοιες συνέργειες μπορούν να βασιστούν σε μηχανισμούς όπως τα PPAs, τα μοντέλα παροχής ενέργειας ή θερμότητας ως υπηρεσίας, καθώς και σε σχήματα συνδυασμένης δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης.

Δίκτυα και επενδύσεις στο επίκεντρο

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της έκθεσης είναι ότι οι επενδύσεις σε ηλεκτρικά δίκτυα αναδεικνύονται στον καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία του εξηλεκτρισμού.

Η ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η μεταφορά ολοένα μεγαλύτερου μέρους της βιομηχανικής κατανάλωσης προς τον ηλεκτρισμό αυξάνουν σημαντικά τις απαιτήσεις για νέα δίκτυα μεταφοράς και διανομής. Οι καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις και στην υλοποίηση των απαραίτητων έργων θεωρούνται σήμερα από τις επιχειρήσεις ως ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τη λήψη επενδυτικών αποφάσεων.

Για τον λόγο αυτό, η Eurelectric ζητεί από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να επιταχύνουν τις διαδικασίες ανάπτυξης δικτύων και να προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους επενδυτές. Όπως επισήμανε ο πρόεδρος της Eurelectric και επικεφαλής της Fortum, Markus Rauramo, η Ευρώπη χρειάζεται ταχύτερη ανάπτυξη υποδομών και σταθερό επενδυτικό περιβάλλον ώστε να μπορέσει να μετατρέψει τον εξηλεκτρισμό σε μοχλό οικονομικής ανάπτυξης.

Η νέα εποχή για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις ενεργοβόρες βιομηχανίες, οι οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με τη διπλή πρόκληση της απανθρακοποίησης και της διατήρησης της ανταγωνιστικότητάς τους.

Η χρήση ηλεκτρικών καμίνων, αντλιών θερμότητας βιομηχανικής κλίμακας, προηγμένων συστημάτων αποθήκευσης και ευφυών τεχνολογιών διαχείρισης ενέργειας θεωρείται ότι μπορεί να μειώσει σημαντικά το λειτουργικό κόστος σε βάθος χρόνου, ιδιαίτερα όσο αυξάνεται η παραγωγή ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές.

Παράλληλα, η ανάπτυξη νέων μεγάλων φορτίων, όπως τα data centers και οι υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργεί νέες ευκαιρίες για επενδύσεις σε καθαρή ηλεκτρική ενέργεια και ενισχύει τη βιωσιμότητα των σχετικών έργων.

Το στοίχημα της ευρωπαϊκής οικονομίας

Η συζήτηση για τον εξηλεκτρισμό αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επεξεργάζεται νέες πολιτικές για την ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας και την προσέλκυση επενδύσεων.

Η Eurelectric υποστηρίζει ότι η μετάβαση σε μια οικονομία που βασίζεται περισσότερο στον ηλεκτρισμό μπορεί να λειτουργήσει ως απάντηση τόσο στο υψηλό ενεργειακό κόστος όσο και στην ανάγκη περιορισμού των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Ωστόσο, για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος απαιτείται στενότερη συνεργασία μεταξύ ενεργειακού και βιομηχανικού σχεδιασμού.

Όπως τόνισε η αντιπρόεδρος της Eurelectric και διευθύνουσα σύμβουλος της ENGIE, Catherine MacGregor, η ηλεκτροποίηση μπορεί να μετατραπεί σε οικονομικά ελκυστική και αναπαραγώγιμη λύση μόνο όταν οι αγορές ηλεκτρισμού, οι υποδομές και τα επενδυτικά εργαλεία σχεδιάζονται συντονισμένα από την αρχή.

Το μήνυμα της έκθεσης είναι ότι η μάχη για τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης δεν θα κριθεί αποκλειστικά στο ύψος των επιδοτήσεων ή των δασμών, αλλά στην ικανότητα της ηπείρου να δημιουργήσει ένα νέο ενεργειακό μοντέλο όπου βιομηχανία, ηλεκτρισμός, δίκτυα και επενδύσεις θα λειτουργούν ως ένα ενιαίο οικοσύστημα ανάπτυξης.