Η Ελλάδα παίρνει θέση στο «στρατόπεδο» της πυρηνικής ενέργειας – Τα «σημάδια» που φέρνουν τα πυρηνικά στο προσκήνιο

Την πρόθεση της Ελλάδας να αποτελέσει μέρος της «πυρηνικής οικογένειας» διεμήνυσε για ακόμη μια φορά ο Πρωθυπουργός της χώρας Κυριάκος Μητσοτάκης από το Παρίσι με παράγοντες του κλάδου να κάνουν λόγο για «το πρώτο ξεκάθαρο βήμα».

Ειδικότερα, η «είδηση» έγκειται στην πρόθεση, όπως φαίνεται, της ελληνικής κυβέρνησης να εξετάσει διεξοδικά το σενάριο «πυρηνική ενέργεια» με την προσπάθεια να ξεκινά από την σύσταση διυπουργικής επιτροπής που θα επιφορτιστεί με την μελέτη του πράγματος με σκοπό να καταλήξει σε συστάσεις για να υπάρξουν και οι σχετικές αποφάσεις.

Η στροφή της Ευρώπης

Υπενθυμίζεται ότι η «εγρήγορση» της ελληνικής κυβέρνησης έρχεται σε συνέχεια της συνολικότερης αναθεώρησης περί της πυρηνικής ενέργειας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρχικά να συγκαταλέγει την τεχνολογία στην πράσινη ταξονομία για να ακολουθήσουν σε πολιτικό επίπεδο οι πρόσφατες δηλώσεις του Γερμανού Καγκελάριου Φρίντριχ Μέρτς περί «mea culpa» για την απόσυρση των μονάδων και εχθές η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαρακτηρίζοντας «στρατηγικό σφάλμα» την απόφαση της ΕΕ να περιορίσει την πυρηνική ενέργεια.

Σημειώνεται ότι η Πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε ευρωπαϊκό «πακέτο» ύψους 200 εκατ. ευρώ για την προώθηση επενδύσεων στην ανάπτυξη των μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων (Small Modular Reactors – SMR) με προοπτική να φτάσει σε επιχειρησιακό στάδιο στις αρχές της δεκαετίας του 2030».

Το πρώτο ξεκάθαρο βήμα

Σε αυτό το περιβάλλον, η συμμετοχή του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νικόλαο Τσάφο στη Σύνοδο Κορυφής για την πυρηνική ενέργεια πέρα από τον όποιο συμβολισμό στο πλαίσιο του ευρύτερου ευρωπαϊκού γεωπολιτικού «γίγνεσθαι», αποκρυσταλλώνει πλέον και την θέληση της ελληνικής Πολιτείας να μετρήσει «μετρήσιμα» βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Η σύσταση της διυπουργικής επιτροπής «συμμορφώνεται» με την διεθνή πρακτική που με την σειρά της θέτει ως σημείο εκκίνησης σε τέτοιες περιπτώσεις την μελέτη του αντικειμένου προκειμένου να προκύψει η συγκεκριμένη «φόρμουλα» που αντιστοιχεί στο παράδειγμα της Ελλάδας.

Αν και, όπως υπογραμμίζουν παράγοντες του κλάδου, οι προκλήσεις παραμένουν στο ακέραιο, χωρίς «τεκτονικές» αλλαγές στο τεχνολογικό κομμάτι που θα έφερναν στην «ημερήσια διάταξη» τους νέου μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (Small Modular Reactors), η επαναφορά των πυρηνικών στο ενεργειακό προσκήνιο καταγράφεται πλέον ως γεγονός με πλήθος χωρών να εξετάζουν και να σχεδιάζουν από ενέργειες έως επενδυτικά σχέδια.

Τα «σημάδια» της κινητικότητας

Ενδεικτικά, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, το 2024 μετρήθηκαν περίπου 30-40 αντιδραστήρες (διαφόρων τύπων) σε στάδιο αδειοδότησης, πράγμα που συνιστά αύξηση περί του 50% σε σχέση με το 2023. Η βασική εκτίμηση θέλει να καταγράφονται ανάλογα νούμερα και το 2025 με την τάση να συνεχίζεται.

Στην περίπτωση της Ευρώπης, το εν λόγω club χωρών με υπό ανάπτυξη project περιλαμβάνει το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ρουμανία, την Πολωνία, την Φινλανδία, την Γαλλία, την Ουκρανία καθώς και την Σερβία που τέλη Φεβρουάριου κατέληξε σε συμφωνία με την ρωσική εταιρεία Rosatom για την κατασκευή πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής.

Την ίδια στιγμή, οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (γνωστοί ως SMR) βρίσκονται στην αιχμή της συζήτησης με τις ΗΠΑ, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, να επενδύουν πακτωλό χρημάτων για την ωρίμανση της τεχνολογίας, ενώ ανάλογου «μεγέθους», τηρουμένων των αναλογιών, πρωτοβουλίες και σχέδια υλοποιούν έτερες πυρηνικές δυνάμεις όπως Ρωσία και Κίνα. Μάλιστα, η Κίνα, όπως σχολιάζουν παράγοντες του κλάδου, φέρεται να υπερέχει σε επίπεδο management και εφαρμογής χωρίς ανάλογα να συμβαίνει στο κομμάτι της τεχνολογίας όπου παραμένει «δυτική υπόθεση».

Σε κάθε περίπτωση, η κινητικότητα υπέρ της πυρηνικής ενέργειας εκφράζεται ποικιλοτρόπως με σχετικά «δείγματα γραφής» να καταγράφονται από την ακαδημαϊκή κοινότητα μέχρι τους συμμετέχοντες στην αγορά.

Ναυτιλία και Big Tech οι άμεσα ενδιαφερόμενοι

Αναλυτικότερα, το μεγαλύτερο επενδυτικό ενδιαφέρον εντοπίζεται στους κλάδους της ναυτιλίας, υπό το βάρος και των δεσμεύσεων για «net zero» μέχρι το 2050 με τα πυρηνοκίνητα πλοία να δύναται να αποτελέσουν «όχημα» για την άμβλυνση του ανθρακικού αποτυπώματος, καθώς και στην περίπτωση των data center με όλες τις Big Tech εταιρείες, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, να προτίθενται να χρηματοδοτήσουν ή και να αγοράσουν τέτοια έργα για να εξυπηρετήσουν τις ενεργειακές τους ανάγκες.

Σημειώνεται ότι τα κέντρα δεδομένων έχουν υψηλές ενεργειακές ανάγκες σε προφίλ φορτίου βάσης, δηλαδή σταθερή και αδιάλειπτη ενεργειακή τροφοδοσία, πράγμα που μπορούν να εξυπηρετήσουν με επάρκεια και αποτελεσματικά πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής. Μια ακόμη απόδειξη ότι η πυρηνική τεχνολογία και ενέργεια έχει πλέον πάρει θέση στο «πράσινο άρμα» της ενεργειακής μετάβασης αποτελεί η εν εξελίξει προσπάθεια στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού υπό τον τίτλο «coal to nuclear», για την μετατροπή λιγνιτικών μονάδων σε πυρηνικούς σταθμούς.

Η εν λόγω προσέγγιση αποσκοπεί στον περιορισμό του κόστους κατασκευής ενός πυρηνικού σταθμού, αξιοποιώντας, στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό, τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις του λιγνιτικού σταθμού. Σημειώνεται ότι τέτοια project ήδη τρέχουν και στην Πολωνία με την έμφαση να δίνεται στους μεγάλους λιγνιτικούς σταθμούς που διαθέτει η χώρα και θα πρέπει πλέον να πάρουν μια νέα θέση στο υπό μετάβαση εθνικό ενεργειακό μίγμα.

Η πρωτοβουλία της Athlos Energy

Σε κάθε περίπτωση, ο «δρόμος», όπως σχολιάζουν αρμόδιες πηγές, ο δρόμος μέχρι να υπάρξουν απτά αποτελέσματα στο κεφάλαιο «πυρηνική ενέργεια» για την Ελλάδα είναι μακρύς και περνάει υποχρεωτικά μέσα από μια μεθοδευμένη ολιστική μελέτη του πράγματος.

Σε αυτή την κατεύθυνση, η εταιρεία Athlos Energy, όπως έχει γράψει σε προηγούμενο σχετικό ρεπορτάζ η «Ν», έχει πάρει μια σχετική πρωτοβουλία, σχεδιάζοντας μέχρι το καλοκαίρι να ολοκληρώσει μια πρώτη χαρτογράφηση του πράγματος στη βάση προκαταρκτικών μελετών.

Αυτές φιλοδοξούν να απαντήσουν και να φωτίσουν ζητήματα όπως «ποια θα είναι η επίπτωση στο ΑΕΠ», «πόσες θέσεις εργασίας θα δημιουργηθούν», «από που θα παίρνουμε πυρηνικό καύσιμο», «πόσο πυρηνικό καύσιμο χρειαζόμαστε», «που θα μπορούσε να κατασκευαστεί ένας πυρηνικός αντιδραστήρας στην Ελλάδα» κλπ.

Τα επόμενα βασικά βήματα

Σε εθνικό επίπεδο, η σύσταση της διυπουργικής επιτροπής θα πρέπει να συνοδευτεί, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, με την  θεσμική συγκρότηση ενός ενιαίου εθνικού κέντρου συντονισμού, την ένταξη της πυρηνικής ενέργειας, έστω σεναριακά στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, την δημιουργία ενός αξιόπιστου πλαισίου διαχείρισης πυρηνικών αποβλήτων, την σύναψη διακρατικών συμφωνιών-συνέργειες με χώρες πυρηνικής τεχνογνωσίας προς εξασφάλιση πρόσβασης σε ώριμη τεχνολογία, αδειοδοτημένα σχέδια και τεχνική υποστήριξη. Τέλος, εξίσου σημαντικός πυλώνας για να μακροημερεύσει ο όποιος σχεδιασμός είναι η οικοδόμηση κοινωνικής αποδοχής, όταν μάλιστα πρόκειται για σχέδια που απλώνονται σημαντικά στο χρόνο.

(αναδημοσίευεται από την Ναυτεμπορική)