Από τις ΑΠΕ και την αποθήκευση, στην πυρηνική ενέργεια: οι 5 κύριες τάσεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας το 2026, από την Rystad Energy

Σε σημείο καμπής θα βρεθεί ο τομέας της ενέργειας παγκοσμίως κατά τη φετινή χρονιά, με την αύξηση της ζήτησης, την επιβράδυνση στις ΑΠΕ σε συνδυασμό με τη ραγδαία ανάπτυξη της αποθήκευσης, αλλά και το ζωηρό ενδιαφέρον για τα πυρηνικά, να ξεχωρίζουν ως στοιχεία της αγοράς, σύμφωνα με της Rystad Energy.

Σε σχετική ανάλυση, η Rystad παρουσιάζει τα 5 βασικά θέματα που θα απασχολήσουν τον κλάδο το 2026.

Επιβραδύνεται η ανάπτυξη νέας ισχύος ΑΠΕ

Πρώτο στοιχείο αποτελεί η αναμενόμενη επιβράδυνση στην αύξηση της παραγωγικής ικανότητας των ΑΠΕ για πρώτη φορά έπειτα από την τεχνολογική έκρηξη στις αρχές του 2000. η αύξηση της ισχύος σημείωσε νέο ρεκόρ πέρυσι, με την ενεργοποίηση 703 GW. Αυτό οφείλεται κυρίως στη νέα ισχύ φωτοβολταϊκών που τέθηκαν σε λειτουργία στην Κίνα, που προσέγγισε τα 300 GW.

Οι αλλαγές στις πολιτικές αναμένονται να έχουν έμμεσο αντίκτυπο έως το 2026, καθώς προβλέπεται ότι θα τεθούν σε λειτουργία λιγότερα έργα στην Κίνα, επηρεάζοντας τα παγκόσμια στοιχεία. Συγκεκριμένα, φέτος το Πεκίνο προβλέπεται να θέσει σε λειτουργία 235 GW φωτοβολταϊκής ενέργειας και 98 GW αιολικής ενέργειας. Αυτό θα μειώσει την παγκόσμια πρόσθετη δυναμικότητα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές από 703 GW το 2025, σε 650 GW το 2026.

Οι ΑΠΕ θα ξεπεράσουν τον άνθρακα

Παρά την επιβράδυνση της εγκατάστασης νέας ισχύος, η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ θα συνεχίσει να αυξάνεται ραγδαία. Υδροηλεκτρικά, φωτοβολταϊκά, αιολικά, γεωθερμία και άλλες ανανεώσιμες πηγές παρήγαγαν σχεδόν 10.742 TWh πέρυσι. Το 2026 η παραγωγή εκτιμάται ότι θα φτάσει τις 11.900 TWh, υπερβαίνοντας τον άνθρακα ως τη μεγαλύτερη πηγή παραγωγής.

Δεδομένου ότι σχεδόν όλη η νέα ζήτηση καλύπτεται από ανανεώσιμες πηγές, η παραγωγή ενέργειας από άνθρακα έχει σταθεροποιηθεί, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό ορόσημο στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Εκθετική άνοδος για τις εγκαταστάσεις μπαταριών

Με τις ΑΠΕ να αναλαμβάνουν ηγετικό ρόλο, η αποθήκευση ενέργειας καθίσταται απαραίτητη, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκύπτουν από την στοχαστικότητα της «πράσινης» παραγωγής. Έτσι, φέτος αναμένεται σημαντική ανάπτυξη του κλάδου, ιδίως των μπαταριών.

Σημειώνεται ότι, το 2025 η εγκατεστημένη ισχύς των μπαταριών αυξήθηκε κατά 99 GW αθροίζοντας συνολικά τα 241 GW. Φέτος, η αύξηση προβλέπεται να είναι ακόμα μεγαλύτερη, στα 122 GW, με τη σωρευτική ισχύ να ανέρχεται στα 363 GW, κάτι που αντιστοιχεί σε αύξηση 50%. Η ραγδαία άνοδος οφείλεται στη συνεχή μείωση του κόστους στις μπαταρίες. Ενδεικτικά, το κόστος εγκατάστασης για 4ωρες μονάδες λιθίου μεγάλης κλίμακας έχει υποχωρήσει από περισσότερα από 300 δολάρια/kWh πριν από μερικά χρόνια, σε 200 δολάρια/kWh στην Ευρώπη και σε μόλις 150 δολάρια/kWh στην Κίνα.

Αναγέννηση των πυρηνικών

Όπως εντοπίζει η Rystad Energy, η πυρηνική ενέργεια βιώνει μια αναγέννηση το 2026, λόγω των ανησυχιών για την ενεργειακή ασφάλεια, την απανθρακοποίηση και τους περιορισμούς των ΑΠΕ και της αποθήκευσης.

Φέτος αναμένεται να προστεθούν σχεδόν 14 GW νέας ισχύος, στην μεγαλύτερη καθαρή προσθήκη των τελευταίων σχεδόν 30 ετών. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών θα αφορά την Κίνα, ενώ στις ΗΠΑ ενδέχεται να επανεκκινήσει ο πρώτος σταθμός.

Σημειώνεται επίσης ότι, το momentum στρέφεται στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs) συγκεντρώνοντας μεγάλες επενδύσεις και PPAs κατά τη διάρκεια του 2025. Ωστόσο, παρά τη δυναμική ορισμένων έργων, θεωρείται απίθανο να ληφθεί τελική επενδυτική απόφαση για νέο SMR κατά τη διάρκεια του 2026.

Επιταχύνεται η αύξηση ζήτησης

Η παγκόσμια αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας το 2026 θα υπερβεί εκείνη του περασμένου έτους, καθώς η κατανάλωση από τον εμπορικό τομέα και τις μεταφορές στις ώριμες αγορές επιταχύνεται, ενώ και η αύξηση της βιομηχανικής ζήτησης στις αναπτυσσόμενες αγορές παραμένει ισχυρή.

Αναλυτικότερα, τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η παγκόσμια ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας έφτασε τις 29.300 TWh, αντιπροσωπεύοντας ετήσιο ρυθμό αύξησης 3,6%. Φέτος, προβλέπεται να φτάσει κοντά στις 30.400 TWh, προσθέτοντας 1.100 TWh νέας ζήτησης. Ο βιομηχανικός τομέας αναμένεται να συνεισφέρει με τη μεγαλύτερη αύξηση, προσθέτοντας περίπου 470 TWh, κυρίως λόγω της αυξανόμενης βιομηχανικής δραστηριότητας στην Ασία.

Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από τον επιχειρηματικό τομέα αναμένεται να ξεπεράσει τις 6.900 TWh το 2026, αντιπροσωπεύοντας ετήσια αύξηση 5,1% ή 337 TWh. Το ένα τρίτο της πρόσθετης ζήτησης θα προέλθει από νέα data centers που θα τεθούν σε λειτουργία σε όλο τον κόσμο. Μόνο στις ΗΠΑ, η ζήτηση από τα κέντρα δεδομένων θα αυξηθεί από 270 TWh το 2025, σε 343 TWh το 2026.

Τέλος, η ζήτηση από τον κλάδο των μεταφορών προβλέπεται να φθάσει τις 665 TWh. Ακόμη και αν αυτό το ποσοστό παραμένει μέτριο σε σύγκριση με τη συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, ο τομέας θα ξεπεράσει τους άλλους τομείς με ετήσια αύξηση 10,8 %.