Κάθετος Διάδρομος: Κοκτέιλ από υψηλές ταρίφες, χαμηλή ζήτηση από Ουκρανία και πιο ελκυστικές τιμές στη Βουλγαρία έφερε το μηδενικό ενδιαφέρον στις χθεσινές δημοπρασίες- Τι «βλέπουν» οι traders

Ενα «κοκτέιλ» παραγόντων, από τις ταρίφες διαμετακόμισης που παραμένουν υψηλές παρά τις μειώσεις, μέχρι τη χαμηλή για την εποχή ζήτηση από την Ουκρανία, αλλά και το γεγονός ότι οι τιμές στη γειτονική Βουλγαρία τη καθιστούν πιο ελκυστική για τους traders, βρίσκονται πίσω από το μηδενικό ενδιαφέρον στις χθεσινές δημοπρασίες του Κάθετου Διαδρόμου.

Κοντά σ’ αυτά θα πρέπει κάνεις να συνυπολογίσει και τα ρυθμιστικά εμπόδια που συνεχίζουν να θέτουν κάποιες από τις εμπλεκόμενες χώρες, όπως η Ρουμάνια, αλλά και το γεγονός ότι μια σειρά από άλλες οδεύσεις, κυρίως μέσω Πολωνίας και Λιθουανίας, παραμένουν ανταγωνιστικότερες του Vertical Corridor.

Κάπως έτσι το χθεσινό crash test, των τριών ταυτόχρονων δημοπρασιών για τη δέσμευση δυναμικότητας μέσω συνολικά τριών πυλών εισόδου, από τη Ρεβυθούσα («Route 1»), αυτή για αμερικανικό LNG από το FSRU Αλεξανδρούπολης («Route 2»), και εκείνη για αζέρικο αέριο μέσω του TAP στη Κομοτηνή («Route 3»), στέφθηκε από αποτυχία, παραπέμποντας στις ατελέσφορες προσπάθειες του περασμένου Μαίου, του Αυγούστου και του Σεπτεμβρίου.

Και μπορεί το χαμηλό ενδιαφέρον να ήταν αναμενόμενο για τα δύο νέα προϊόντα που προστέθηκαν χθες, δηλαδή τα «Route 2» και «Route 3», αφού, όπως γράφει και το Montelnews «επικοινωνήθηκαν ελάχιστα από τις εμπλεκόμενες αρχές προς τους δυνητικούς χρήστες» (https://montelnews.com/see/news/b457c083-ce85-463c-b454-082b7a3e122a/no-bids-in-balkans-ukraine-gas-auction-amid-weak-demand), ουδείς ωστόσο περίμενε να υπάρξει μηδενική ανταπόκριση και για το τερματικό της Ρεβυθούσας («Route 1»).

Στη τελευταία δημοπρασία αυτή για το Δεκέμβριο, είχε δεσμευθεί το 60% της προσφερόμενης δυναμικότητας των περίπου 23 GWh την ημέρα, με τη ΔΕΠΑ να «καπαρώνει» το 90% αυτών των ποσοτήτων προκειμένου να εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις από τη Δήλωση Προθέσεων (Letter Of intent) με την ουκρανική κρατική Naftogaz για την περίοδο του φετινού χειμώνα, Δεκέμβριος 2025- Μάρτιος 2026. Χθες για την ίδια ποσότητα δεν εμφανίστηκε κανείς, γεγονός που ίσως να συνδέεται και με τη μείωση των αναγκών της Naftogaz για τον Ιανουάριο.

Αλλωστε, όπως μεταφέρει trader που μίλησε χθες στο Montelnews, ακριβώς επειδή η Ουκρανία έχει ήδη εισάγει (σσ: σε μεγάλο βαθμό από γειτονικές χώρες) τουλάχιστον 1,8 δισ κυβικά μέτρα για την περίοδο Οκτωβρίου έως τα μέσα Δεκεμβρίου, έχει λιγότερες ανάγκες για τον Ιανουάριο, (https://montelnews.com/see/news/b457c083-ce85-463c-b454-082b7a3e122a/no-bids-in-balkans-ukraine-gas-auction-amid-weak-demand).

Σε κάθε περίπτωση και ενώ η αμερικανική πλευρά πιέζει την Ελλάδα να κινηθεί ταχύτερα ώστε να αυξήσει την ικανότητα υποδοχής υγροποιημένου αερίου στον Κάθετο Διάδρομο, χθες οι χρήστες του γύρισαν τη πλάτη, διαψεύδοντας τις προσδοκίες των εμπλεκομένων που είχαν υπερδιπλασιάσει τη προσφερόμενη δυναμικότητα η οποία μέσω και των τριών πυλών εισόδου ανέρχονταν στα 51 GWh την ημέρα.

Οι πιο ελκυστικές τιμές της Βουλγαρίας

Συνέβαλε και ένας ακόμη παράγοντας, το γεγονός ότι τα επίπεδα τιμών στις αγορές αερίου ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία από τη μια και την Ουκρανία από την άλλη διαμορφώθηκαν σε τέτοια επίπεδα, ώστε να καθίσταται πιο συμφέρουσα η πώληση στη βουλγαρική αγορά.. 

«Η ζήτηση, μαζί και οι τιμές, έχουν υποχωρήσει στην Ουκρανία και έχει γίνει πιο ελκυστικό να πουλήσει κανείς στη Βουλγαρία», εξηγεί trader, προσθέτοντας ότι οι τιμές στην ουκρανική αγορά δεν είναι τόσο ψηλές ώστε να αντισταθμίζουν τις υψηλές ακόμη χρεώσεις διαμετακόμισης του Κάθετου Διαδρόμου.

«Επομένως, αν μπορεί κανείς να αποκομίσει κέρδος 4 €/MWh πουλώντας από την Ελλάδα στην Ουκρανία, αλλά τα κόστη μεταφοράς είναι 7 €/MWh, τότε προφανώς δεν έχει νόημα να δεσμεύσει χωρητικότητα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Η αποτυχία των τριών δημοπρασιών που συνέπεσε με τη χθεσινή επίσκεψη της πρέσβειρας των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκιλφόιλ στο ΥΠΕΝ και τη συνάντηση της με τον υπουργό Στ. Παπασταύρου - με αντικείμενο φυσικά την ενίσχυση της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου - δείχνει ότι το στοίχημα δεν είναι καθόλου αυτονόητο.

Τα υψηλά κόστη και πώς καλύπτει τις ανάγκες της η Ουκρανία

Στην ίδια γραμμή με τις επιφυλάξεις που έχουν διατυπώσει πρόσφατα επιχειρηματίες, όπως ο Αλέξανδρος Εξάρχου (https://energypress.gr/news/basikos-paiktis-stin-ypokatastasi-toy-rosikoy-aerioy-me-lng-filodoxei-na-ginei-o-aktor-teli) και ο Δημήτρης Κοπελούζος (https://energypress.gr/news/kopeloyzos-ena-epipleon-fsru-horaei-stin-ellada-kai-ayto-ypo-oroys-ta-pente-proapaitoymena-gia), οι ειδικοί εξηγούν ότι η ασταθής αυτή εικόνα από μήνα σε μήνα της διαδρομής είναι αναμενόμενη, όταν η κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Ουκρανίας είναι πιο φθηνή μέσω άλλων διαδρομών, περιορίζοντας τη ζήτηση μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.

Τις δυσκολίες του στοιχήματος να μετατραπεί ο Κάθετος Διάδρομος και η Ελλάδα σε κεντρική πύλη για τις εξαγωγές αμερικανικού LNG στη ΝΑ Ευρώπη αναδεικνύουν τα ίδια τα επίσημα στοιχεία και μια σειρά από ουκρανικά δημοσιεύματα που καταγράφουν κατά σειρά όγκων, τις πηγές προέλευσης του φυσικού αερίου για τη κάλυψη των αναγκών της χώρας.

• Οι μεγαλύτεροι όγκοι προέρχονται από τις υπόγειες αποθήκες της Oυκρανίας. Κατά ένα μέρος η κάλυψη των αναγκών της χώρας για το φετινό χειμώνα προέρχεται από τις ποσότητες 13 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων (bcm) που έχει εισάγει μέσω γειτονικών χωρών (Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία) και έχει συσσωρεύσει στις υπόγειες αποθήκες της. Το ίδιο έχει κάνει και με περίπου 400 εκατομμύρια κυβικά μέτρα LNG των ΗΠΑ που έχει αγοράσει μέσω Λιθουανίας και Πολωνίας.
• Ακολουθούν οι εισαγωγές μέσω αγωγών από χώρες της ΕΕ. Έχει αυξήσει τις εισαγωγές καταρχήν μέσω Ουγγαρίας (πρώτη σε μερίδιο), μετά μέσω Σλοβακίας και εν συνεχεία μέσω της Πολωνίας.
• Επεται το αμερικανικό LNG μέσω ευρωπαίων εταίρων. Εδώ πρωταγωνιστεί ο πολωνικός ενεργειακός όμιλος Orlen με 300 εκατομμύρια κυβικά μέτρα αμερικανικού LNG που θα παραδοθούν σε τρία φορτία (αναμένονται στις αρχές του 2026).
• Η διαδρομή («Route 1») μέσω Ελλάδας βρίσκεται στη τέταρτη θέση. Στη κατηγορία αυτή εμπίπτει η υφιστάμενη συμφωνία της ΔΕΠΑ με τη Naftogas που παίρνει μπροστά από τον Ιανουάριο του 2026, με τις εξαγωγές να υλοποιεί η «Atlantic-See LNG Trade SA», το κοινό σχήμα των AKTOR (60%) και ΔΕΠΑ Εμπορίας (40%) και με στόχο να καλύψει τις αυξημένες φετινές ανάγκες της Ουκρανίας μέχρι και τον Απρίλιο.

Το στοίχημα τώρα μετατίθεται για τις επόμενες δημοπρασίες, αυτές για τον Φεβρουάριο -  μένει να φανεί αν θα υπάρξουν παρεμβάσεις στα τρία προϊόντα Route - όπου και θα «ζυγισθεί» εκ νέου η ανταγωνιστικότητα του Κάθετου Διαδρόμου έναντι των άλλων οδών διέλευση

Το πρόβλημα ωστόσο είναι ότι έπειτα από 8 πλέον δημοπρασίες για το «Route1» (είναι νωρίς για να κριθεί η δυναμική των δύο νέων προιόντων), ο Κάθετος Διάδρομος συνεχίζει να παρουσιάζει μια εικόνα «ασανσέρ», όπως δείχνουν τα συχνά σκαμπανεβάσματα.

Στη μια δημοπρασία παρατηρείται μεγάλο ενδιαφέρον (για το Δεκέμβριο) αλλά στην επόμενη αυτό εκμηδενίζεται (για τον Ιανουάριο), χωρίς η διαδρομή να έχει ακόμη πείσει ότι μπορεί να αποτελέσει μια αξιόπιστη οδό μεταφοράς μη ρωσικού αερίου από το Νότο προς το Βορρά, όπως ζητούν οι ΗΠΑ, με την κα Γκιλφόιλ να σημειώνει χθες πως «είναι έτοιμες να στηρίξουν τον ρόλο της Ελλάδας ως πύλης για διαφοροποιημένες και ασφαλείς ενεργειακές διαδρομές προς την Ευρώπη».