Κι όμως! Ευκαιρίες για πρόσθετα έσοδα δημιουργούν οι αρνητικές τιμές στην ηλεκτρική αγορά – Στρατηγικές βελτιστοποίησης αναζητούν οι "παίκτες" του συστήματος

Την σημασία αλλά και την βαρύτητα της ευελιξίας στη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος επιβεβαιώνει και αντικατοπτρίζει η ύπαρξη αρνητικών τιμών στην αγορά με τους συμμετέχοντες να αναγνωρίζουν, ταυτόχρονα, την ανάγκη κατάρτισης στρατηγικών που δύνανται να μετατρέψουν το πρόβλημα σε ευκαιρία.

Τα παραπάνω υπογράμμισαν, μεταξύ άλλων, στελέχη της αγοράς που συμμετείχαν σε πρόσφατη εκδήλωση του Greek Energy Forum με τίτλο «Ξεκλειδώνοντας την ευελιξία: Το μέλλον των αγορών ενέργειας στην Ελλάδα και την Νοτιοανατολική Ευρώπη». Η συζήτηση στρογγυλής τραπέζης περιλάμβανε τον Απόστολο Πάνο, Επικεφαλής Εμπορικό Διευθυντή της Principia, τον Bruno Brunetti, Επικεφαλής του τμήματος Εσόδων ΑΠΕ της Διεύθυνσης Ενεργειακής Μετάβασης του S&P Global Commodity Insights και τον Δημήτρη Χατζηγιάννη, Επικεφαλής του Τμήματος Εφαρμοσμένου R&D και Ενεργειακής Διαχείρισης του ΗΡΩΝΑ.

«Οι αρνητικές τιμές συνιστούν απλώς ένα οικονομικό σήμα, χωρίς απαραίτητα να αποτελούν κάτι αρνητικό για την αγορά και πολύ περισσότερο χωρίς να είναι ο "ελέφαντας στο δωμάτιο" αναφέρθηκε χαρακτηριστικά με το σύνολο των τοποθετήσεων να προσανατολίζονται σε ανάλογη κατεύθυνση.

Ειδικότερα, όπως επισημάνθηκε, η αυξανόμενη διείσδυση των ΑΠΕ στο ηλεκτρικό σύστημα με ότι αυτό συνεπάγεται σε μηδενικές και αρνητικές τιμές και περικοπές «πράσινης» υπερπαραγωγής επιβάλει την βελτιστοποίηση των διαθέσιμων στρατηγικών εκ μέρους των συμμετεχόντων, αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα, τις σημαντικά πιο σύνθετες προκλήσεις που συνοδεύουν την δραστηριοποίηση στην αγορά ενέργειας.

Η εν λόγω στρατηγική περιλαμβάνει από το προφανές που είναι η διείσδυση των μπαταριών μέχρι πρακτικές και μοντελοποιήσεις που επιτρέπουν την αξιολόγηση σε πραγματικό χρόνο της αγοράς ώστε αναλόγως να πραγματοποιείται και να βελτιστοποιείται η διαχείριση του διαθέσιμου χαρτοφυλακίου, βλέπε περίπτωση αρνητικών ή και μηδενικών τιμών. 

Υπό αυτό πρίσμα, το σύνολο των συμμετεχόντων, με την περίπτωση των ΦοΣΕ να ξεχωρίζει ιδιαίτερα, επεξεργάζονται στρατηγικές που τους επιτρέπουν να αντλούν ευκαιρίες και οφέλη από καταστάσεις που φαινομενικά δύνανται διαθέτουν αρνητικό πρόσημο, όπως μπορεί να συμβεί στην περίπτωση των αρνητικών τιμών.

Αν και η εν λόγω προσέγγιση τείνει συν τω χρόνω να διαδοθεί στο σύνολο της αγοράς, εντούτοις, περισσότερες πιθανότητες αλλά και δυνατότητες πραγμάτωσης αυτής εντοπίζονται στην περίπτωση μεγάλων χαρτοφυλακίων και ΦοΣΕ που δύναται, λόγω μεγέθους, να καταστρώσουν στρατηγικές συμμετοχής που στο τέλος της ημέρας αφήνουν θετικό πρόσημο.

Επί παραδείγματι, η «παραδοσιακή» στρατηγική σε συνθήκες αρνητικών τιμών υπαγορεύει την έξοδο από την αγορά προς αποφυγήν πρόσθετου κόστους για τον παραγωγό. Ωστόσο, η εν λόγω αρχή δύναται να αλλάξει αν σε επίπεδο χαρτοφυλακίου αν συνεκτιμηθεί το έτερος όφελος που δύναται να προκύψει για ένα portfolio από την προσφορά υπηρεσιών εξισορρόπησης.

Τα παραπάνω αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε συνθήκες που πλέον η λειτουργία της αγοράς, μετά και την εισαγωγή των 15λεπτων προϊόντων, έχει έρθει εγγύτερα στον πραγματικό χρόνο, υποχρεώνοντας τους συμμετέχοντες σε μεγαλύτερο βαθμό ευελιξίας προκειμένου να μπορούν να υλοποιήσουν μια επιτυχημένη στρατηγική συμμετοχής στην αγορά.

Σε κάθε περίπτωση, όπως επισήμαναν οι ομιλητές του πάνελ, οι αρνητικές τιμές στην αγορά δεν αποτελούν τον «ελέφαντα στο δωμάτιο» όσο ο κακοσχεδιασμός που έχει φέρει το ηλεκτρικό σύστημα να μετράει τεράστια πλεονάσματα ενέργειας χωρίς να μπορεί να τα διαχειριστεί με ένα πιο αποτελεσματικό τρόπο που σε τελευταία ανάλυση το μικρότερο κόστος της πράσινης ενέργειας να φτάνει μέχρι τον τελικό καταναλωτή. Το πρόβλημα αναμένεται να επιδεινωθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια, συνυπολογίζοντας τα έργα ΑΠΕ που αναμένεται να πάρουν μια θέση στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, πολλαπλασιάζοντας την «πράσινη» ηλεκτροπαραγωγή, πράγμα που με την σειρά του διαμορφώνει συνθήκες αμφισβήτησης της βιωσιμότητας των επενδύσεων ΑΠΕ εν συνόλω.

Υπό αυτό το πρίσμα, όπως αναφέρθηκε, η προσοχή της αγοράς θα πρέπει να προσανατολιστεί σε περισσότερο δομικά ζητήματα που ενδέχεται προοδευτικά να απειλήσουν την βιωσιμότητά της, παρά στο κομμάτι των αρνητικών τιμών που έρχονται περισσότερο ως εργαλείο αυτορύθμισης της αγοράς παρά ως πρόβλημα αυτό καθ’ αυτό που χρήζει κάποιας άμεσης αντιμετώπισης.