Αναθεώρηση του Ταμείου Ανάκαμψης: Το μαχαίρι στις μπαταρίες του τρίτου διαγωνισμού και τι συζητείται για τον Πρίνο - Το SPV για τα offshore και πόσο χαμηλώνει ο πήχης στα «Εξοικονομώ»

 

Σε αυτό θα αποτυπώνονται οι τροποποιήσεις και μεταβολές σε έργα που δεν προλαβαίνουν να παραδοθούν μέχρι τον Αύγουστο του 2026, οπότε και λήγει η ισχύς του Ταμείου, και σύμφωνα με τις πληροφορίες στη λίστα θα ενταχθούν και σημαντικά ενεργειακά projects, από τα «Εξοικονομώ», μέχρι τις μπαταρίες των διαγωνισμών της ΡΑΑΕΥ, όπου όλα δείχνουν ότι θα πέσει «ψαλίδι».

 

Τα καμπανάκια από τη Κομισιόν για τις καθυστερήσεις άρχισαν να ηχούν στις αρχές Οκτωβρίου, οι κοινοτικοί φαίνεται να έχουν βγάλει «κόκκινη κάρτα» σε αρκετές επενδύσεις και δράσεις που βρίσκονται εκτός χρονοδιαγραμμάτων, και το κεντρικό κυβερνητικό μήνυμα προς όλα τα υπουργεία είναι πως «όποιο έργο έχει ρίσκο έγκαιρης υλοποίησης, θα αντικαθίσταται αυτόματα με άλλο που κουβαλά μικρότερο κίνδυνο..».

 

Στη περίπτωση των μπαταριών, η γραμμή, όπως μεταφέρεται αρμοδίως, είναι ότι το αναθεωρημένο σχέδιο που θα υποβληθεί στις Βρυξέλλες ως τα τέλη του μήνα, θα συμπεριλαμβάνει μόνο όσα έργα αποθήκευσης, είναι σε θέση να αποδείξουν ότι μπορούν να παραλάβουν εγκαίρως τον εξοπλισμό και να τηρήσουν τους χρόνους υλοποίησης μέχρι τον Αύγουστο του 2026.

 

Στο ερώτημα ως προς το τι θα γίνει με τα υπόλοιπα, η απάντηση που δίνεται είναι ότι αναζητείται τρόπος για να συνεχιστούν οι επενδύσεις μέσω άλλων ευρωπαϊκών ταμείων, δίχως να είναι σαφές ποια θα είναι αυτά, ούτε οι όροι με τους οποίους θα συνεχιστεί η χρηματοδότηση.

 

Στο συγκεκριμένο κεφάλαιο, το βλέμμα των ανθρώπων του Ταμείου λέγεται ότι στρέφεται στα έργα του τρίτου διαγωνισμού, όπου έχουν προκριθεί για να λάβουν επενδυτική και λειτουργική ενίσχυση συνολικά εννέα έργα, από οκτώ εταιρείες, αθροιστικής ισχύος 188,9 MW. Η επιδότηση για το CAPEX είχε καθοριστεί στα 200.000 ευρώ/Μεγαβάτ, άρα συνολικά προκύπτει ένα ποσό πέριξ τα 40 εκατ ευρώ.

 

Τα γνωστά προβλήματα που ταλαιπωρούν τις επενδύσεις σε μπαταρίες, δηλαδή οι αργές αδειοδοτικές διαδικασίες μέχρι να εγκριθούν οι όροι σύνδεσης, οι «γκρίζες ζώνες» που συνδέονται με την τραπεζική χρηματοδότηση και γενικότερα οι μη ρεαλιστικοί χρόνοι υλοποίησης, καθιστούν εξαιρετικά επισφαλή τη πρόβλεψη του διαγωνισμού τα έργα να είναι έτοιμα προς λειτουργία έως τις 30 Απριλίου 2026.

 

 

Αν και τίποτα δεν έχει ακόμη κλειδώσει, τα παραπάνω μπορεί να σημαίνουν ότι η ενίσχυση θα καλύψει π.χ. λιγότερες γεωτρήσεις απ' όσες αρχικά προβλέπεται να γίνουν μέχρι το προσεχές καλοκαίρι, και για να μην χαθούν πόροι, θα προσδιοριστεί κάποια άλλη εργασία στο Πρίνο, που θα χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο μέχρι του ορίου των 150 εκατ. ευρώ.

 

Το πιο κρίσιμο πάντως για να πάρουν μπροστά οι γεωτρήσεις είναι το πότε θα εκδοθεί από το ΥΠΕΝ η άδεια περιβαλλοντικών όρων, για την οποία η διαβούλευση ολοκληρώθηκε το Μάιο. Ταυτόχρονα, η ΕΔΕΥΕΠ έχει αποστείλει το φάκελο για την άδεια αποθήκευσης στη DG Clima, εκείνη έχει ζητήσει διευκρινήσεις και μόλις σταλούν, θα ανάψει το σχετικό πράσινο φως.

 

Τα χρονοδιαγράμματα πάντως είναι οριακά καθώς από τη λήψη της άδειας περιβαλλοντικών όρων μέχρι τη προετοιμασία των γεωτρήσεων εκτιμάται ότι χρειάζονται τουλάχιστον 9 μήνες. Τα πρόσφατα καμπανάκια της Κομισιόν δεν ήταν τυχαία, και όπως αναγνωρίζει κυβερνητικός παράγοντας, αν χαθούν μερικοί ακόμη μήνες, θα τεθεί εν αμφιβόλω η ίδια η υλοποίηση του έργου στο πλαίσιο του RRF…

 

 

Τα θαλάσσια αιολικά που βρίσκονται εδώ και σχεδόν ένα χρόνο σε «βαθύ ψυγείο», παραμένουν μπλοκαρισμένα στο ΥΠΕΞ και εκκρεμεί η ΚΥΑ με τις επιλέξιμες περιοχές,  υπόκεινται κι αυτά σε ορόσημα (30/6/2026), καθώς παρ’ ότι δεν χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, εντούτοις αποτελούν μια από τις μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του REPower EU.

 

Αν και όλα τα σενάρια για τη τύχη των offshore είναι ανοικτά, εντούτοις ακριβώς επειδή αφορούν μια μεταρρύθμιση, το πλαίσιο του Ταμείου ορίζει πως όταν μια δράση δεν μπορεί να προχωρήσει για αντικειμενικούς λόγους, τότε μπορεί να αντικατασταθεί από μια άλλη παρεμφερή, που να αφορά για παράδειγμα τον θαλάσσιο χώρο.

 

Στο ερώτημα, ποια θα μπορούσε να είναι αυτή η παρεμφερής δράση, αρμόδιες πήγες παραπέμπουν στo σενάριο ενεργοποίησης του SPV για μετρήσεις ανέμου και βυθού, προκειμένου να προετοιμαστεί το έδαφος μέχρι να ωριμάσουν οι διεθνείς συνθήκες στην αγορά και κρίνει το ελληνικό κράτος ότι ήρθε η ώρα να προκηρύξει τους πρώτους διαγωνισμούς.

Ενόψει επομένως της αναθεώρησης του σχεδίου, μια σκέψη που εξετάζεται σε επίπεδο RRF είναι η πρόταση που βρίσκεται ήδη σε γνώση του ΥΠΕΝ : Καταρχήν να ανακοινωθεί το Εθνικό Πρόγραμμα με τις δυνητικές περιοχές που θα φιλοξενήσουν τα offshore πάρκα, και να εκδοθεί η σχετική ΚΥΑ (χωρίς αυτό να δεσμεύει χρονικά το κράτος ως προς το πότε θα προκηρύξει τον πρώτο διαγωνισμό), και ταυτόχρονα να ξεκινήσουν από την εταιρεία ειδικού σκοπού (SPV) που έχει αναλάβει να συστήσει η ΕΔΕΥΕΠ, οι ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες, οι οποίες θα δείξουν ποιες είναι οι πιο ελκυστικές περιοχές πανελλαδικά.

 

Το μοντέλο αυτό του κεντρικού σχεδιασμού, δηλαδή της διενέργειας από έναν κρατικό φορέα των απαραίτητων ερευνών στις ελληνικές θάλασσες, είχε επιλέγει πριν από μια διετία, προκειμένου να μετριαστεί το «ρίσκο» και το κόστος για τους επενδυτές (θα πάρουν έτοιμα τα δεδομένα στα χέρια τους) και να επιταχυνθούν οι σχετικές διαδικασίες.

 

Τα παραπάνω είναι προς σκέψη και έχουν τεθεί στο τραπέζι, όπως λένε οι πληροφορίες κατά τις επαφές του Ταμείου Ανάκαμψης με το ΥΠΕΝ.

 

 

Εκεί που έρχεται αναθεώρηση του αρχικού στόχου προς τα κάτω είναι στα «Εξοικονομώ» 2021-2023 και στον πήχη που είχε τεθεί για 105.000 ανακαινίσεις έως τον Αύγουστο του 2026.

 

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, απ' όλα τα μέχρι σήμερα «Εξοικονομώ» (2021 και 2023) έχουν ολοκληρωθεί 50-60.000 παρεμβάσεις κατά κύριο λόγο από νοικοκυριά, και επειδή ο στόχος των 105.000 θεωρείται επισφαλής, εξετάζεται να μειωθεί στα 90.000.

 

Καθυστερήσεις στην έκδοση των απαιτούμενων υπουργικών αποφάσεων, μαζί με τη γραφειοκρατία των ίδιων των προγραμμάτων, τον συχνά επικοινωνιακού χαρακτήρα σχεδιασμό τους και τα εμπόδια των τραπεζών, οδηγούν όπως όλα δείχνουν σε ένα χαμηλότερο αλλά πιο εφικτό στόχο.

 

Το νούμερο φαίνεται να έχει προκύψει έπειτα από συζητήσεις μεταξύ του ΥΠΕΝ, του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΤΕΕ που διαχειρίζεται μεταξύ άλλων την πλατφόρμα υποβολής των αιτήσεων. Στη πράξη αυτό σημαίνει ότι μέσα στο επόμενο δεκάμηνο θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί επιπλέον 30-40.000 ανακαινίσεις.

 

Στο πρόγραμμα, στο οποίο ενδιαφέρον εξέφρασαν 54.000, αλλά οι ωφελούμενοι δεν μπορούν να ξεπεράσουν τους 15.000, δόθηκε πρόσφατα παράταση για την ολοκλήρωση του έως την 31η Μαίου 2026.

 

Ωστόσο, με βάση τον ίδιο τον οδηγό του προγράμματος, οι ωφελούμενοι έχουν προθεσμία υλοποίησης των εργασιών και υποβολής του φακέλου ολοκλήρωσης 8 μήνες από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης υπαγωγής τους. Και επειδή μέχρι και σήμερα δεν έχει ακόμη εκδοθεί η υπουργική απόφαση για την έγκριση των αιτήσεων, το πιθανότερο είναι ότι ακόμη και μετά την παράτασή του, δύσκολα θα επιτευχθεί το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής του.