Η γαλλική ενεργειακή πολιτική σε αδιέξοδο μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού - Τι σημαίνει για την υπόλοιπη Ευρώπη

Η Γαλλία βιώνει μία ακόμα περίοδο έντονη αβεβαιότητας, μετά και την παραίτηση ενός ακόμα πρωθυπουργού, με τη χώρα να «πλέει» σε αχαρτογράφητα νερά.

Μεταξύ άλλων, πολλών σημαντικών επιπτώσεων σε κάθε τομέα, οι τελευταίες  εξελίξεις επιτείνουν την αβεβαιότητα για την ενεργειακή πολιτική Γαλλίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της

Ο Ρολάν Λεσκίρ, ο οποίος διορίστηκε την Κυριακή επικεφαλής των ενεργειακών υποθέσεων, σε μία κυβέρνηση που κράτησε λιγότερο από μία ημέρα, θα παραμείνει στη θέση του μέχρι να οριστεί διάδοχος, ανακοίνωσε το υπουργείο Οικονομίας. Ωστόσο, τα περιθώρια χειρισμών του είναι εξαιρετικά περιορισμένα.

Η ξαφνική παραίτηση του πρωθυπουργού, έρχεται μετά από επιθέσεις από όλο το πολιτικό φάσμα σχετικά με το νέο υπουργικό συμβούλιο του Λεκορνί, το οποίο οι επικριτές είπαν δεν κόμισε καμία ανανέωση και απλώς ανακύκλωσε τους απερχόμενους υπουργούς και συμμάχους που βρίσκονται κοντά στον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.

«Η σύνθεση της κυβέρνησης δεν ήταν ομαλή και οδήγησε στην αφύπνιση ορισμένων κομματικών ορέξεων», σχολίασε ο Λεκορνί, μετά την ανακοίνωση της απόφασή του να παραιτηθεί.

Το ενεργειακό στοίχημα

Οι πράσινες ομάδες είχαν χαιρετίσει τον διορισμό του Λεσκίρ στον τομέα της ενέργειας, λέγοντας ότι κατανοεί τον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τις προκλήσεις του.

«Ήταν ένα από τα μέρη που υπέγραψε τη συμφωνία για την ηλιακή ενέργεια το 2024, η οποία ζητούσε επιτάχυνση της ανάπτυξης της ηλιακής ενέργειας», δήλωσε στο Montel ο David Greau, επικεφαλής της πράσινης ομάδας Enerplan.

Ο Jules Nyssen, επικεφαλής του ομίλου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας SER, δήλωσε ότι ο Λεσκίρ «γνωρίζει καλά τα προβλήματά μας», αλλά ο τομέας αναμένει έναν σαφή ενεργειακό οδικό χάρτη.

Ο υπουργός, το μέλλον του οποίου είναι εξαιρετικά αβέβαιο (όπως και ολόκληρης της Γαλλίας βέβαια) έχει προηγούμενη εμπειρία στον τομέα, καθώς διετέλεσε υπουργός Βιομηχανίας μεταξύ 2022 και 2024 και για σύντομο χρονικό διάστημα υπεύθυνος για το χαρτοφυλάκιο ενέργειας το 2024.

Σε κοινοβουλευτική ακρόαση πέρυσι, προειδοποίησε ότι η επίτευξη συναίνεσης στην κάτω βουλή σχετικά με το ενεργειακό μείγμα της Γαλλίας «δεν φαίνεται εφικτή» και είπε ότι ένα «βέλτιστο» ενεργειακό μείγμα θα περιλαμβάνει τόσο τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όσο και την πυρηνική ενέργεια.

Πολιτική αβεβαιότητα

Η χώρα έχει ήδη δύο χρόνια καθυστέρηση στην υιοθέτηση ενός υποχρεωτικού νόμου για την ενέργεια και το κλίμα και του 10ετούς ενεργειακού οδικού χάρτη (PPE) λόγω έλλειψης σαφούς πλειοψηφίας στην κάτω βουλή της Εθνοσυνέλευσης από την επανεκλογή του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν το 2022.

Παράγοντες της αγοράς αναφέρουν ότι η πολιτική αναταραχή ενέχει τον κίνδυνο να καθυστερήσει περαιτέρω την έκδοση του οδικού χάρτη. Χαρακτήρισαν μάλιστα, το σχέδιο κρίσιμο για την έναρξη διαγωνισμών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την παροχή νομικού πλαισίου για το σχέδιο του Μακρόν για την κατασκευή 14 νέων πυρηνικών αντιδραστήρων, καθώς ο τρέχων οδικός χάρτης εξακολουθεί να προβλέπει το κλείσιμο 12 μονάδων.

 Από την επανεκλογή του το 2022, ο Μακρόν έχει διορίσει πέντε πρωθυπουργούς, συμπεριλαμβανομένων τριών μετά τη διάλυση της κάτω βουλής τον Ιούνιο του 2024, η οποία δεν κατάφερε να δημιουργήσει σαφή πλειοψηφία.

Η πολιτική αβεβαιότητα περιπλέκει τις προσπάθειες για τον καθορισμό σαφούς πολιτικής κατεύθυνσης σχετικά με την ηλιακή ανάπτυξη, τον σχεδιασμό του δικτύου και την ευρύτερη ενεργειακή στρατηγική της χώρας, λένε οι πράσινες ομάδες και οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας.

«Όπως όλοι οι οικονομικοί τομείς, χρειαζόμαστε ορατότητα», δήλωσε στο Montel ο David Greau, τονίζοντας την ανάγκη του τομέα για σταθερά πολιτικά μηνύματα για την προσέλκυση επενδύσεων.

Τι ακολουθεί;

Δεν είναι ακόμη σαφές εάν ο Μακρόν θα διορίσει νέο πρωθυπουργό ή θα διαλύσει το κοινοβούλιο, επιτείνοντας την ανησυχία για τη χώρα.

Η αβεβαιότητα «θα αφήσει διαρκή σημάδια στην αξιοπιστία της Γαλλίας», δήλωσε ο Ζυλ Νίσεν, επικεφαλής του γαλλικού λόμπι ανανεώσιμων πηγών ενέργειας SER. «Όλοι όσοι έχουν μια μακροπρόθεσμη άποψη (και αυτό ισχύει για τους ενεργειακούς παράγοντες) μπορούν μόνο να υποφέρουν σε μεγάλο βαθμό από την αστάθεια που βιώνουμε αυτή τη στιγμή».

Ο Λεκορνί βρισκόταν στο αξίωμα για περίπου ένα μήνα και η σύντομη θητεία του υπογραμμίζει την ευθραυστότητα της τρέχουσας πολιτικής κατάστασης.

Η παραίτησή του αφήνει την ενεργειακή πολιτική της Γαλλίας σε αδιέξοδο, σε μια στιγμή που ο τομέας αναμένει έναν από καιρό καθυστερημένο ενεργειακό οδικό χάρτη και μια σαφέστερη νομοθεσία.

Με τον Λεσκίρ να παραμένει προσωρινά στη θέση του και να εκκρεμούν νέοι διορισμοί, οι ομάδες του κλάδου ζητούν άμεση διευκρίνιση για να αποφευχθούν περαιτέρω καθυστερήσεις στις μεταρρυθμίσεις και τις επενδυτικές αποφάσεις.

Τι σημαίνει για την Ευρώπη

Η Γαλλία είναι ένας από τους βασικούς εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ, χάρη στον πυρηνικό της στόλο και την υδροενέργεια. 

H πολιτική αστάθεια μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις ή και αναβολές σε επενδύσεις σε υποδομές (συντήρηση, ανανέωση αντιδραστήρων, νέες μονάδες). Αυτό με τη σειρά του μπορεί να μειώσει τη δυνατότητα εξαγωγής, εντείνοντας τις πιέσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη και μεγαλύτερη εξάρτηση της ΕΕ από πιο ακριβές πηγές. 

Η έλλειψη πολιτικής σταθερότητας δυσχεραίνει τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων μεγάλου χρονικού ορίζοντα: για υποδομές, ανανεώσιμες πηγές, αποθήκευση ενέργειας, διασυνδέσεις δικτύου, και τη ρύθμιση του πλαισίου αγοράς. 

Με την πολιτική κρίση, η εμπιστοσύνη επενδυτών και αγορών υποφέρει. Αυτό μπορεί να εκτοξεύσει επιτόκια δανεισμού, ιδιαίτερα εταιρείες όπως η EDF (η κρατική επιχείρηση ενέργειας), που έχει ήδη σημαντικό χρέος και έξοδα. 

Επενδύσεις σε νέα έργα, επισκευές, και τεχνολογίες καθαρής ενέργειας μπορούν να καθυστερήσουν ή να γίνουν πιο ακριβές. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το κλίμα και την ενεργειακή μετάβαση.

Αλλαγές στην πολιτική κατεύθυνση 

Η Γαλλία έχει ήδη κλιμακώσει τον πυρηνικό της στόλο ως βασικό πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας και ανεξαρτησίας. 

Αν υπάρξει κυβέρνηση με πιο συντηρητικές τάσεις, μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω η στροφή προς πυρηνικά, περιορίζοντας τις επενδύσεις σε ΑΠΕ. 

Η Γαλλία έχει έναν ιδιαίτερο ρόλο στον καθορισμό πολιτικών της ΕΕ για κλίμα και ενέργεια — Green Deal, κανονισμοί για εκπομπές, διασυνδέσεις, χρηματοδοτικά εργαλεία. 

Η Πολιτική αστάθεια μπορεί να επιφέρει καθυστερήσεις σε συμφωνίες, ενδέχεται η Γαλλία να μην είναι σε θέση να αναλάβει ηγετικές πρωτοβουλίες όσο πριν, ή να διαπραγματεύεται με λιγότερη συνέπεια. 

Διασυνδέσεις και ενεργειακή ασφάλεια

Η ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια εξαρτάται όλο και περισσότερο από διασυνδεδεμένα δίκτυα, κοινές αγορές ηλεκτρισμού, LNG, διαφοροποίηση πηγών φυσικού αερίου και υβριδικά συστήματα. 

Αν η Γαλλία καθυστερεί ή αναστείλει τη δρομολόγηση τέτοιων έργων λόγω πολιτικών αντιπαραθέσεων (π.χ. καθυστερήσεις στον PPE, εσωτερικούς πολιτικούς ελιγμούς), αυτό θα επηρεάσει και γειτονικές χώρες και την ΕΕ συνολικά.

Προειδοποιήσεις

Πρόσφατα, η Διευθύνουσα Σύμβουλος της Engie, Κάθριν ΜακΓκρέγκορ, ζήτησε «σταθερότητα» στην ενεργειακή πολιτική, προσθέτοντας ότι η «παραπληροφόρηση» σχετικά με το κόστος των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την οποία προωθούν δεξιοί πολιτικοί, είχε «τορπιλίσει» τη δημοσίευση του οδικού χάρτη.

Ο οδικός χάρτης ήταν απαραίτητος για την υποστήριξη των επενδύσεων στην πυρηνική ενέργεια μακροπρόθεσμα, ανέφερε τον Ιούνιο το πυρηνικό λόμπι SFEN.