Στελέχη της Valorem μιλούν στο energypress: Ευκαιρίες αλλά και κρίσιμα εμπόδια στην ελληνική αγορά των ΑΠΕ – «Κλειδί» η ευελιξία στην αξιοποίηση ΟΠΣ και στην ανάπτυξη των έργων σύνδεσης

Τα ζητήματα της διαφάνειας που εκκινούν από την αδειοδοτική διαδικασία μέχρι την πρόσβαση στο δίκτυο ξεχωρίζουν ως βασικά προβλήματα της ελληνικής αγοράς των ΑΠΕ με «κενό» να εντοπίζεται στο κομμάτι της ευελιξίας.  

Τα παραπάνω συνιστούν μερικές από τις παρατηρήσεις, επισημάνσεις και σχόλια που διατύπωσαν σε συνέντευξή τους στο energypress, ο Gwenael JESTIN, Επικεφαλής Διεθνούς Ανάπτυξης του Ομίλου Valorem και ο Θωμάς Σταύρου, Country Manager για την Ελλάδα, υπογραμμίζοντας, ταυτόχρονα, την πρόθεση της εταιρείας να ενισχύσει περαιτέρω την παρουσία της στη χώρα, ασπαζόμενη το μοντέλο ανάπτυξης που θέλει τον επενδυτή να αναπτύσσει έργα και να τα λειτουργεί, προσφέροντας προστιθέμενη αξία στην τοπική οικονομία, εν αντιθέσει με το άλλο μοντέλο που κατασκευάζει και πουλάει.

Η φιλοσοφία της Valorem, μετρώντας ενεργή παρουσία σε Γαλλία, Φινλανδία, Πολωνία, Ελλάδα, Ρουμανία, Σουηδία και εσχάτως Εσθονία και με pipeline έργων περί τα 7.5 GW, εστιάζει στην ανάπτυξη έργων σε συνεργασία με την τοπική κοινωνία.

Από την πλευρά τους τα στελέχη της Valorem ξεχώρισαν την ανάγκη ενίσχυσης των δικτύων εκ των βασικών προκλήσεων για την επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης σε συνδυασμό με την ανάγκη μεγαλύτερης ευελιξίας στο μέτωπο των επενδυτών.

Ακολουθεί ολόκληρη η συνέντευξη στο energypress:

Η ενεργειακή μετάβαση βρίσκεται σταθερά στην ενεργειακή επικαιρότητα με την συζήτηση να εστιάζει στο κόστος αυτής της μετάβασης, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος  για την ανάπτυξη των αναγκαίων δικτύων μεταφοράς και διανομής καθώς και λοιπές υποδομές. Ποιες προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες ξεχωρίζετε σε αυτή την πορεία;

Αρχικά, το κρισιμότερο όλων, το «κλειδί» θα λέγαμε, είναι η ελεύθερη ροή ενέργειας στην ευρωπαϊκή επικράτεια, πράγμα που δεν αφορά μονάχα την Ελλάδα. Τα οφέλη της πράσινης μετάβασης, δεδομένης της κλιματικής αλλαγής, είναι αναμφισβήτητα, ωστόσο χρειάζεται να δούμε πιο προσεκτικά το κομμάτι των δικτύων, ή αλλιώς μια «ραχοκοκαλιά» ηλεκτρικών συστημάτων και διασυνδέσεων που αφενός θα διασφαλίζουν την σταθερότητα και ασφάλεια του δικτύου και αφετέρου θα επιτρέπουν την μεγαλύτερη διείσδυση έργων ΑΠΕ προς επίτευξη χαμηλότερου ενεργειακού κόστους. Εδώ οι λεγόμενες «δυνάμεις της αγοράς» μπορούν να διαδραματίσουν σημαίνοντα ρόλο, πράγμα που βλέπουμε ήδη σε μια σειρά χώρες της Ευρώπης με ιδιωτικές εταιρείες, πέραν των Διαχειριστών, να συμμετέχουν στην ανάπτυξη των δικτύων. Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνουμε σημαντική σύντμηση των χρόνων κατά την υλοποίηση των έργων σε βαθμό που μπορεί να περιορίζονται μέχρι και στο μισό σε σχέση με το «παραδοσιακό» μοντέλο τα έργα να γίνονται από τον Διαχειριστή. Η επέκταση των δικτύων και σαφώς η καλύτερη και ασφαλέστερη λειτουργία τους θα ανοίξει τον δρόμο για την προώθηση του εξηλεκτρισμού σε άλλους τομείς, όπως είναι η ηλεκτροκίνηση που μέχρι στιγμής, καταγράφονται βήματα, ωστόσο με μεγάλη βραδύτητα σε σχέση με τους στόχους που έχουν τεθεί. Σε κάθε περίπτωση, ηλεκτροκίνηση και δίκτυο πάνε μαζί.

Μετράμε ήδη μερικά χρόνια παρουσίας και δραστηριοποίησης στην ελληνική αγορά. Θα ήθελα λοιπόν να σας ρωτήσω τι βλέπετε για την ελληνική αγορά και ποια είναι τα σχέδια σας;

Διαθέτουμε ένα σημαντικό pipeline έργων δίνοντας έμφαση στα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά. Επιπρόσθετα αναλαμβάνουμε έργα repowering, αξιοποιώντας μια σημαντική τεχνογνωσία που έχουμε αποκομίσει από αντίστοιχα έργα σε άλλες αγορές και ιδίως στη Γαλλία. Επιτρέψτε μου να σημειώσω ότι δεν πρόκειται για μια απλή αντικατάσταση εξοπλισμού αλλά απαιτεί μια ολοκληρωμένη μελέτη προκειμένου να γίνει με τον βέλτιστο δυνατό τρόπο, διασφαλίζοντας την υψηλότερη δυνατή απόδοση για το πάρκο. Κατά την γνώμη μας, πρόκειται για μια αγορά που θα «ανθίσει» τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα και είμαστε σε θέση να ανταποκριθούμε με επάρκεια.

Επιτρέψτε μου μια εμβόλιμη ερώτηση για το κομμάτι της τεχνολογίας, μιας και αναφερθήκατε. Στο τομέα των αιολικών συμβαίνει κάτι ανάλογο με τα φωτοβολταϊκά όπου οι κινέζικες εταιρείες κυριαρχούν ή διατηρούν τα πρωτεία οι ευρωπαϊκές εταιρείες;

Τα βήματα που έχουν γίνει στο τεχνολογικό κομμάτι είναι σημαντικά με την Κίνα πράγματι να υπερέχει σημαντικά έναντι των ευρωπαϊκών εταιρειών. Μπορεί όχι τόσο σε θέματα τεχνολογίας όσο σε όρους ποσοτήτων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν θα έρθει η στιγμή τα επόμενα χρόνια, να πάρει τα πρωτεία και στο τεχνολογικό κομμάτι. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες Vestas και Nordex παραμένουν στο παιχνίδι ωστόσο, αν κάτι έχει αλλάξει σε σχέση με μερικά χρόνια πριν, είναι ότι στο top 10 αυτές κατατάσσονται στην 8^η και 9^η θέση πίσω από κινέζικες εταιρείες. Αρκεί να αναφέρουμε ότι οι παραγγελίες της Κίνας ξεπερνούν σχεδόν τα χαρτοφυλάκια των υπολοίπων με ιδιαίτερη έμφαση στις μεγάλες ανεμογεννήτριες που οι όγκοι παραμένουν ασυναγώνιστοι. Κατά αναλογία με τα φωτοβολταϊκά, η Κίνα επιτυγχάνει ανταγωνιστικότερο κόστος λόγω φθηνότερης πρώτης ύλης (βλέπε ατσάλι) έναντι των ευρωπαϊκών εταιρειών, γεγονός που συντείνει περαιτέρω στην «αλλαγή σκυτάλης», και χωρίς να υπάρχουν «κενά» στο τεχνολογικό σκέλος. Υπό αυτό το πρίσμα και προς αντιστροφή της τάσης που θέλει την Κίνα να κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στην αιολική βιομηχανία κατασκευής εξοπλισμού, η ΕΕ θα πρέπει να λάβει μέτρα στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας που θα αντισταθμίζουν το ανταγωνιστικό μειονέκτημα των ευρωπαϊκών εταιρειών.

Για να επιστρέψουμε στην ελληνική αγορά τι βλέπετε για την «επόμενη μέρα»;

Η Ελλάδα και δη η ελληνική αγορά των ΑΠΕ διατηρεί την ελκυστικότητά της με σημαντικές ευκαιρίες για επενδύσεις. Ωστόσο, αυτό δεν μπορεί να γίνει δίχως να υπάρξει μεγαλύτερη ευελιξία με έμφαση στο αδειοδοτικό κομμάτι.

Σήμερα ένας επενδυτής που σχεδιάζει επενδύσεις σε έργα ΑΠΕ θα πρέπει να διαλέξει ανάμεσα σε αιολικό ή φωτοβολταϊκό ή μπαταρία, δίχως με «χαρτί» που λέει ο λόγος να έχει την ευελιξία να προχωρήσει σε ένα υβριδικό θα λέγαμε έργο που θα τηρεί τα προβλεπόμενα, αφήνοντας την ευελιξία στον επενδυτή να επιλέξει ποιες τεχνολογίες θα συνθέσουν το εν λόγω έργο. Κατά την άποψή μας και σύμφωνα με την εμπειρία που έχουμε αποκομίσει από άλλες χώρες, μια ενδεδειγμένη λύση θα ήταν να υπάρχει μια άδεια παραγωγής δεδομένης και προκαθορισμένης ισχύος που ωστόσο θα αφήνει περιθώριο για τις προς αξιοποίηση τεχνολογίες.

Παραδείγματος χάριν, εγώ μπορώ να διαθέτω μια άδεια παραγωγής συνολικής ισχύος 27 MW και αναλόγως μια οριστική προσφορά σύνδεσης που ωστόσο θα μπορώ να την αξιοποιήσω τόσο για την σύνδεση ενός φωτοβολταϊκού όσο και ενός αιολικού χωρίς σε καμία περίπτωση να εγχέω περισσότερη από την συμφωνημένη ισχύ στο δίκτυο. Αυτό συμβαίνει σήμερα στην Πολωνία. Μια τέτοια λύση έχει ιδιαίτερη αξία λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά συχνά δεν παράγουν την ίδια ώρα. Με τον τρόπο αυτό μπορείς να βελτιστοποιήσεις την σύνδεση των έργων στο δίκτυο και ταυτόχρονα να αυξήσεις τις πράσινες MWh που ρέουν στο δίκτυο.

Μετά και τα γεγονότα στην Ιβηρική και ασχέτως αν οφείλεται ή όχι στις ΑΠΕ με βάση όσα λέγονται, το θέμα της σταθερότητας του δικτύου είναι εκ των ουκ άνευ, λαμβάνοντας υπόψη την στοχαστικότητα της παραγωγής των ΑΠΕ. Τι εκτιμάτε ότι θα πρέπει να γίνει;

Εδώ χρειάζεται να εστιάσουμε στο προφίλ παραγωγής που να προσομοιάζει στο φορτίο βάσης πράγμα που καταλήγει προς όφελος τόσο του δικτύου όσο και του ίδιου του παραγωγού. Κατά συνέπεια αυτό που είναι σημαντικό είναι να έχεις πολλαπλές πηγές ενέργειας για να σταθεροποιήσεις το δίκτυο και όχι μόνο να παράγεις πράσινες μεγαβατώρες. Επιπρόσθετα, είναι ζήτημα ρυθμιστικού πλαισίου. Είναι θέμα πως η κυβέρνηση ρυθμίζει το νομοθετικό πλαίσιο. Χρειαζόμαστε ένα πιστοποιητικό παραγωγής ενέργειας και όχι πιστοποιητικό παραγωγής από φωτοβολταϊκά ή για αιολικά. Χρειάζεται να υπάρχει ένα certificate for renewable energy production. Το μέλλον είναι ο συνδυασμός των πράσινων τεχνολογιών, όπως προαναφέραμε, φέρνοντας στο τραπέζι συνέργειες στην παραγωγή και διαχείριση ενέργειας.

Ποια είναι η εκτίμησή σας για την προοπτική των μπαταριών στην ελληνική αγορά;

Καταρχήν, ως εταιρεία παρακολουθούμε τις εξελίξεις και αναζητούμε ευκαιρίες για διεύρυνση του χαρτοφυλακίου μας στο κομμάτι της αποθήκευσης. Είναι σαφές πως δεν συνιστούν πανάκεια για το σύστημα δίχως σχεδιασμό σε όσα ήδη αναφέραμε, ωστόσο μπορούν να αποσυμφορήσουν το σύστημα και να βοηθήσουν. Ανάλογα χρειάζονται και άλλες μορφές αποθήκευσης όπως είναι η αντλησιοταμίευση που μάλιστα μπορεί να προσδώσει σημαντικά οφέλη στο κομμάτι της αυτονομίας για την Ευρώπη συνολικότερα. Σε κάθε περίπτωση, επιτρέψτε μου να επαναλάβω αυτό που ανέφερα πριν και αφορά την διαχείριση του δικτύου και της ανάπτυξής του με τρόπο ώστε να προωθεί τις συνέργειες των τεχνολογιών, καθώς διαφορετικά, το όλο εγχείρημα θα αποβεί κολοβό.

Αν είχατε την δυνατότητα να διατυπώσετε μια πρόταση προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ποια θα ήταν αυτή;

Με τέσσερις λέξεις θα πω «χρειάζεται διαφάνεια στην αγορά» προκειμένου να καρπίσουν αξιόλογες επενδυτικές προσπάθειες που στο κάτω κάτω αφήνουν σημαντικό θετικό αποτύπωμα στην εγχώρια οικονομία. Με άλλα λόγια απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση που θα καθιστά εκ των προτέρων γνωστούς τους κανόνες του παιχνιδιού και θα επιτρέπει εξίσου πρόσβαση σε μεγάλους και μικρούς παίκτες της αγοράς, πράγμα που με την σειρά του προάγει τον ανταγωνισμό και επιτυγχάνει μικρότερες τιμές που φτάνουν σε τελευταία ανάλυση στον καταναλωτή. Επομένως, νομίζω ότι η διαφάνεια σε όλο το φάσμα της «εφοδιαστικής αλυσίδας» θα πρέπει να αποτελέσει βασική προτεραιότητα της πολιτικής ηγεσίας και της κυβέρνησης εν συνόλω.