Παραγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου στην Ευρώπη - Τα νέα projects, οι δημοπρασίες και η Τράπεζα Υδρογόνου

Προσφάτως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε 15 επιλέξιμα έργα παραγωγής ανανεώσιμου υδρογόνου, τα οποία θα χρηματοδοτηθούν δημόσια σε ολόκληρο τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο. 

Όπως προβλέπεται από την συγκεκριμένη απόφαση, τα έργα που βρίσκονται σε πέντε χώρες (Ισπανία, Φινλανδία, Γερμανία, Ολλανδία, Νορβηγία) θα παράγουν συνολικά σχεδόν 2,2 εκατομμύρια τόνους ανανεώσιμου υδρογόνου σε διάστημα δέκα ετών, αποφεύγοντας εκπομπές άνω των 15 εκατομμυρίων τόνων CO2 . 

Τα έργα θα λάβουν συνολική χρηματοδότηση ύψους 992 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Καινοτομίας της ΕΕ. Σημειώνεται ότι τα κεφάλαια για αυτό προέρχονται από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS).

Δημοπρασίες της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου

Όπως εξηγεί το wodnesprawy.pl τα δέκα πέντε αυτά έργα επιλέχθηκαν κατά τη διάρκεια της δεύτερης δημοπρασίας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου (EHB), η οποία έλαβε συνολικά 61 προσφορές. 

Αξιολογήθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Εκτελεστικό Οργανισμό για το Κλίμα, τις Υποδομές και το Περιβάλλον (CINEA) βάσει κριτηρίων επιλεξιμότητας και όλες οι προσφορές που πέρασαν την αξιολόγηση κατατάχθηκαν σύμφωνα με την τιμή προσφοράς τους και τα 15 έργα επιλέχθηκαν με βάση αυτή τη βάση.

Η δεύτερη δημοπρασία στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου επιβεβαίωσε τη δέσμευση των κρατών μελών για την οικοδόμηση μιας ισχυρής αγοράς ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου στην Ευρώπη και υπογράμμισε τη σημασία της για την επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας με ανταγωνιστικό και οικονομικά αποδοτικό τρόπο.

Η πρώτη δημοπρασία

Υπενθυμίζεται ότι η πρώτη δημοπρασία της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου ξεκίνησε στις 23 Νοεμβρίου και ολοκληρώθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 2024. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, 17 ευρωπαϊκές χώρες υπέβαλαν 132 προσφορές, οι οποίες τελικά αύξησαν τον προϋπολογισμό των 800 εκατομμυρίων ευρώ κατά περισσότερο από 15 φορές. Κατά τη διαδικασία επαλήθευσης, έως και 119 αιτήσεις κρίθηκαν επιλέξιμες και αποδεκτές και κατατάχθηκαν σύμφωνα με την τιμή προσφοράς τους, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την αξιολόγηση από τον CINEA. Οι αποτιμήσεις στις προετοιμασμένες προσφορές κυμαίνονταν από 0,37 έως 4,5 ευρώ ανά κιλό παραγόμενου ανανεώσιμου υδρογόνου.

Αύξηση του μεριδίου

Οι δημοπρασίες της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου συμβάλλουν στην αύξηση του μεριδίου του ανανεώσιμου υδρογόνου στο ενεργειακό μείγμα, το οποίο με τη σειρά του συμβάλλει στην αντικατάσταση του φυσικού αερίου, του άνθρακα και του πετρελαίου σε τομείς όπου η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές είναι δύσκολη, καθώς και στους τομείς των μεταφορών. Η παραγωγή περισσότερου ανανεώσιμου υδρογόνου θα μειώσει την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων στην ήπειρο, θα αυξήσει την ενεργειακή ανεξαρτησία της ΕΕ και θα έχει θετικό αντίκτυπο στην ασφάλεια, τις θέσεις εργασίας και την απαλλαγή της βιομηχανίας από τις εκπομπές άνθρακα.

Από τα επιλεγμένα έργα, τα 12 ασχολούνται με την παραγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου με σταθερή στήριξη που κυμαίνεται από 0,20 € έως 0,60 € ανά κιλό. Για πρώτη φορά, η δημοπρασία παρείχε ειδικό προϋπολογισμό για παραγωγούς υδρογόνου με υπεράκτιους πελάτες. Το υδρογόνο που παράγεται από το έργο χρησιμοποιείται από τους δικαιούχους για τη λειτουργία ή τη χρήση εργασιών ανεφοδιασμού καυσίμων. Αυτό οδήγησε στην επιλογή τριών προσφορών, οι οποίες έλαβαν επιχορηγήσεις ύψους 96,7 εκατομμυρίων ευρώ. Τα έργα θα απαιτήσουν μεταξύ 0,45 € και 1,88 € ανά κιλό. Κάθε επιχορήγηση για τα 15 επιλεγμένα έργα κυμαίνεται από 8 εκατομμύρια € έως 246 εκατομμύρια € για μια περίοδο έως και 10 ετών.

Οι συντάκτες των επιλεγμένων έργων θα κληθούν να καταρτίσουν συμφωνία επιχορήγησης από τον Ευρωπαϊκό Εκτελεστικό Οργανισμό για το Κλίμα, τις Υποδομές και το Περιβάλλον. Τα έγγραφα θα υπογραφούν έως τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο του 2025.

Η τρίτη δημοπρασία

Όπως ανακοινώθηκε στη Συμφωνία Καθαρής Βιομηχανίας , η τρίτη δημοπρασία της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου έχει προγραμματιστεί για το τέλος του 2025. Ο προϋπολογισμός της θα μπορούσε να φτάσει το 1 δισεκατομμύριο ευρώ.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ανακοινώθηκε, σύντομα θα δρομολογήσει έναν μηχανισμό υδρογόνου εντός της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου. Αυτή η διαδικτυακή πλατφόρμα θα συνδέει αγοραστές και πωλητές και θα επιτρέπει στους συμμετέχοντες στην αγορά να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να βρίσκουν πιθανούς εμπορικούς εταίρους.

Παραγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου με εθνική χρηματοδότηση

Ορισμένες χώρες, όπως η Ισπανία, η Λιθουανία και η Αυστρία, θα διαθέσουν 836 εκατομμύρια ευρώ σε χρηματοδότηση για έργα μέσω της λειτουργίας «Δημοπρασίες ως Υπηρεσία» (Auctions-as-a-Service) , με σκοπό την αύξηση της παραγωγής υδρογόνου. Μέσω αυτού του μέτρου, τα κράτη μέλη μπορούν να εντοπίσουν και να χρηματοδοτήσουν επιλέξιμα έργα στην επικράτειά τους, εάν πληρούν τα κριτήρια της δημοπρασίας, αλλά έχουν εξαντλήσει τα κεφάλαια.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενθαρρύνει τη χρήση του μέτρου «Δημοπρασία ως Υπηρεσία», ανοιχτό σε όλα τα κράτη μέλη, το οποίο τους επιτρέπει να χρησιμοποιούν την πλατφόρμα δημοπρασιών σε επίπεδο ΕΕ και να χορηγούν εθνική χρηματοδότηση σε πρόσθετα έργα που καλύπτονται από την απλουστευμένη διαδικασία.

Ευρωπαϊκή Τράπεζα Υδρογόνου

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Υδρογόνου διευκολύνει την εγχώρια παραγωγή και εισαγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου, το οποίο χαρακτηρίζεται ως ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης (RFNBO). Αυτό σημαίνει ότι παράγεται με χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και πληροί τα κριτήρια βιωσιμότητας της ΕΕ. Με αυτόν τον τρόπο, υποστηρίζει τον στόχο της ΕΕ από το σχέδιο REPowerEU για παραγωγή 10 εκατομμυρίων τόνων εγχώριου ανανεώσιμου υδρογόνου έως το 2030. Στόχος της είναι να απελευθερώσει ιδιωτικές επενδύσεις στην ΕΕ και σε τρίτες χώρες αντιμετωπίζοντας τις επενδυτικές προκλήσεις, γεφυρώνοντας το χρηματοδοτικό κενό και συνδέοντας τους μελλοντικούς προμηθευτές ανανεώσιμου υδρογόνου με τους καταναλωτές

Το εμπόδιο της γραφειοκρατίας

Ωστόσο ο δ Διευθύνων Σύμβουλος της Hydrogen Europe, Γιώργος Χατζημαρκάκης, κατηγόρησε πρόσφατα τη Γενική Διεύθυνση Ενέργειας (DG ENER) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι υπονομεύει την ηγετική της θέση και παραγκωνίζει το υδρογόνο υπέρ μιας στρατηγικής απαλλαγής από τον άνθρακα αποκλειστικά από την ηλεκτρική ενέργεια.

Μετά το 39ο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Ρυθμιστικών Αρχών Φυσικού Αερίου (Φόρουμ της Μαδρίτης) τον περασμένο μήνα, ο Χατζημαρκάκης περιέγραψε την κατάσταση ως «θεσμική κρίση», προειδοποιώντας ότι οι τρέχουσες καθυστερήσεις και η κανονιστική αναποφασιστικότητα κινδυνεύουν να εκτροχιάσουν τις κλιματικές φιλοδοξίες της Ευρώπης.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος τόνισε τη συνεχιζόμενη καθυστέρηση της Επιτροπής στην έγκριση του κατ' εξουσιοδότηση νόμου για τα καύσιμα χαμηλών εκπομπών άνθρακα, μέρος της δέσμης μέτρων για το φυσικό αέριο και το υδρογόνο, ο οποίος έχει πλέον παραταθεί πέραν των αρχικών προθεσμιών που ορίζονται στη Συμφωνία για την Καθαρή Βιομηχανία (CID) και στο Σχέδιο Δράσης για τον Καθαρό Χάλυβα.

«Παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις για μια τεχνολογικά ουδέτερη και ρεαλιστική Κατ' Εξουσιοδότηση Πράξη, δεν προέκυψε κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα στα συμπεράσματα του Φόρουμ», δήλωσε ο Χατζημαρκάκης.