Αμερικανο-ρωσική συνεργασία σε ενέργεια και μέταλλα – Το μεγάλο παζάρι για business μετά το τέλος του πολέμου

Στη δημιουργία συνεργιών στον ρωσικό ενεργειακό τομέα προσανατολίζεται η Ουάσιγκτον στο πλαίσιο του οικονομικού δέλεαρ που παρέχει προς τη Μόσχα, καθώς παράλληλα πιέζει για μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

Σύμφωνα με πηγές τις οποίες επικαλείται το Bloomberg, τα κοινά έργα στην Αρκτική, καθώς και το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο και τα ορυκτά σπάνιων γαιών, είναι μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται στο πλαίσιο μιας εταιρικής σχέσης που θα προσφέρουν οι ΗΠΑ ως μέρος ενός συμφώνου ειρήνης.

Ρωσικές πηγές αναφέρουν επίσης, ότι η Μόσχα  ενθαρρύνεται από τη συζήτηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για οικονομικές συμφωνίες που θα μπορούσαν να ακολουθήσουν μια ειρηνευτική συμφωνία και ήδη καταρτίζει έναν κατάλογο έργων και περιουσιακών στοιχείων που αξιωματούχοι ελπίζουν ότι θα ενδιαφέρουν τις ΗΠΑ. 

Οι ιδέες συλλέγονται από τον Kirill Dmitriev, απεσταλμένο του Προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν για τις οικονομικές σχέσεις, ο οποίος έχει γίνει ο βασικός δίαυλος επικοινωνίας με τον Λευκό Οίκο.

Το παζάρι στο παρασκήνιο

Οι ίδιες πηγές τονίζουν πάντως, ότι οι πλευρές δεν συζητούν ακόμα απευθείας σχέδια αυτή τη στιγμή. Οποιαδήποτε προσπάθεια αναζωπύρωσης των οικονομικών δεσμών θα αντιμετώπιζε τεράστια εμπόδια, από τις χιλιάδες κυρώσεις που εξακολουθούν να ισχύουν στη Ρωσία από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους της Ομάδας των Επτά έως τη μακροχρόνια απροθυμία του Κρεμλίνου να επιτρέψει σε ξένους επενδυτές τον έλεγχο σε στρατηγικούς τομείς όπως η ενέργεια.

Η εστίαση σε πιθανές επιχειρηματικές συμφωνίες, ειδικά στον ενεργειακό τομέα, υπογραμμίζει τη συναλλακτική προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ στην εξωτερική πολιτική. Εάν πραγματοποιηθούν οι συμφωνίες, θα μπορούσαν επίσης να αφήσουν τις αμερικανικές εταιρείες με σημαντικό ρόλο στη ροή φυσικού αερίου, πετρελαίου και ηλεκτρικής ενέργειας από τη Ρωσία και την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης.

Η επενδυτική συμφωνία με φόντο το Κίεβο

Η προσπάθεια ακολουθεί την πίεση του Τραμπ για μια συνολική επενδυτική συμφωνία με την Ουκρανία που θα έδινε στις ΗΠΑ σημαντικό ρόλο σε έργα εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων ορυκτών της χώρας και ανοικοδόμησης της υποδομής της.

Οι ΗΠΑ πιέζουν για μια ταχύτερη ειρηνευτική συμφωνία και έχουν απειλήσει να αποχωρήσουν από τις διαπραγματεύσεις εάν τα μέρη δεν συμφωνήσουν να σταματήσουν τις εχθροπραξίες. Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το σχέδιο που διέρρευσε την περασμένη εβδομάδα, η Ουάσιγκτον θα απαιτήσει από τη Ρωσία να αποδεχθεί το δικαίωμα της Ουκρανίας να αναπτύξει το δικό της επαρκώς εξοπλισμένο στρατό και αμυντική βιομηχανία ως μέρος μιας ειρηνευτικής συμφωνίας, ενώ η Ουκρανία θα πρέπει να παραχωρήσει κάποια από τα εδάφη της.

Ο απεσταλμένος των ΗΠΑ Steve Witkoff συναντήθηκε με τον Πούτιν στη Μόσχα την Παρασκευή για συνομιλίες που το Κρεμλίνο χαρακτήρισε εποικοδομητικές. Ο Ντμίτριεφ συμμετείχε στη συνάντηση, σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Όλα είναι.. business

 «Ο τρόπος με τον οποίο ο Τραμπ αρέσκεται να πλαισιώνει την πολιτική βρίσκεται σε σημεία αναφοράς που μπορεί να κατανοήσει σαν επιχείρηση και προς το παρόν οι Ρώσοι είναι στην ευχάριστη θέση να το ακολουθήσουν», σχολιάζει στο Bloomberg, η Έμιλι Φέρις, ανώτερη ερευνήτρια στο τμήμα Διεθνών Σπουδών Ασφάλειας στο Royal United Services Institute στο Λονδίνο.

Οι ΗΠΑ πρότειναν την άρση των κυρώσεων στη Μόσχα ως μέρος οποιασδήποτε ειρηνευτικής συμφωνίας, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν την κατάσταση, αν και αυτό θα απαιτούσε επίσης συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς πολλοί από τους πιο αυστηρούς περιορισμούς έχουν επιβληθεί από το μπλοκ. Οι ίδιοι αναφέρουν ότι ο Λευκός Οίκος θεωρεί ότι τα οικονομικά κίνητρα θα αποτελέσουν ένα ισχυρό μέσο πίεσης προς τον Πούτιν στην προσπάθεια για ειρήνη.

"Δεν επιβεβαιώνουμε ούτε αρνούμαστε λεπτομέρειες των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων. Όταν ο Πρόεδρος έχει κάτι να ανακοινώσει, θα το ανακοινώσουμε", δήλωσε ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τζέιμς Χιούιτ.

Υπενθυμίζεται ότι στις 20 Απριλίου ο Τραμπ είχε γράψει στο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι εάν η Ρωσία και η Ουκρανία καταλήξουν σε συμφωνία, «ΑΜΦΟΤΕΡΕΣ ΘΑ ΑΡΧΙΣΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΜΕΓΑΛΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ».

Ελπίδες για νέα deals

Ορισμένοι Ρώσοι αξιωματούχοι ελπίζουν ότι μπορούν να δημιουργήσουν μια οικονομική εταιρική σχέση με τις ΗΠΑ, ακόμη και αν καταρρεύσουν οι συνομιλίες για τον τερματισμό των μαχών στην Ουκρανία, δήλωσε ένας από τους ανθρώπους κοντά στο Κρεμλίνο.

 «Το εμπόριο της Ρωσίας με την Κίνα είναι επί του παρόντος περίπου 70 φορές μεγαλύτερο από το εμπόριο της με τις ΗΠΑ, έτσι φυσικά περιορίζει τις διαθέσιμες επιλογές», δήλωσε η Maria Snegovaya, ανώτερη συνεργάτης στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών με έδρα την Ουάσινγκτον. Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να υιοθετήσει μια πιο ευέλικτη προσέγγιση για την επιβολή των κυρώσεων, επιτρέποντας δυνητικά στις αμερικανικές ενεργειακές εταιρείες να εξασφαλίσουν σημαντικά μερίδια σε ρωσικά ενεργειακά εγχειρήματα, συμπεριλαμβανομένης της Αρκτικής, είπε.

Ο ρόλος της Ζαπορίζια

Πληροφορίες αναφέρουν ότι μια αμερικανική πρόταση θα έβλεπε τον αμερικανικό έλεγχο του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής Ζαπορίζια της Ουκρανίας, ο οποίος βρίσκεται τώρα υπό ρωσική κατοχή, με την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας να αποστέλλεται και στις δύο χώρες. Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι μια τέτοια επιλογή στο μεγαλύτερο πυρηνικό εργοστάσιο της Ευρώπης θα συνοδευόταν από πολλά προβλήματα.

"Εάν οι ΗΠΑ εισέλθουν σε μια μορφή διαχείρισης αυτού του σταθμού, θα μπορούν να το κάνουν μόνο με τη βοήθεια του τεχνικού μας προσωπικού. Αμέσως προκύπτουν ερωτήματα σχετικά με την πρόσβαση στο νερό, τις υποδομές και την ασφάλεια", δήλωσε ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Θα ήταν πιο αποδεκτό εάν η Ουκρανία και οι ΗΠΑ έλεγχαν το εργοστάσιο, αν και αυτή η επιλογή δεν υπάρχει στο τραπέζι, σύμφωνα με τον ίδιο.

Οι ρωσικές εξαγωγές ενέργειας

Οι ΗΠΑ έχουν επίσης συζητήσει τρόπους με τους οποίους η συμμετοχή Αμερικανών επενδυτών, είτε στην παραγωγή είτε στα μέσα μεταφοράς, θα μπορούσε να βοηθήσει στην αποκατάσταση ορισμένων από τις εξαγωγές ενέργειας της Ρωσίας στην Ευρώπη. Η ήπειρος ήταν η μεγαλύτερη αγορά της Μόσχας πριν από την πλήρη εισβολή του Κρεμλίνου στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, αλλά έκτοτε μείωσε την εξάρτησή της από τις ρωσικές προμήθειες.

Οι ΗΠΑ έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να συνεργαστούν με τη Ρωσία σε έργα στην Αρκτική και να συνεργαστούν με τον ενεργειακό κολοσσό Gazprom PJSC , αν και αυτές οι επαφές δεν ήταν σε επίσημο επίπεδο, ανέφερε το Bloomberg τον Μάρτιο. Έχει επίσης διερευνήσει ανεπίσημα τη δυνατότητα συνεργασίας με τη Ρωσία για την επανέναρξη των παραδόσεων φυσικού αερίου στην Ευρώπη που διέκοψε η Ουκρανία φέτος, ανέφεραν δύο άτομα. Αυτό είναι ιδιαίτερα περίπλοκο καθώς πολλά κράτη διαφοροποίησαν τις προμήθειες από τη Ρωσία μετά την εισβολή στην Ουκρανία και η ΕΕ επεξεργάζεται έναν οδικό χάρτη για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών ορυκτών καυσίμων.

Εσωτερικές συζητήσεις

Η ιδέα να επιτραπεί στις αμερικανικές εταιρείες να αποκτήσουν πρόσβαση σε ρωσικά ενεργειακά ή μεταφορικά στοιχεία έχει συζητηθεί εσωτερικά στη Μόσχα, δήλωσε ανώτατο στέλεχος μιας κρατικής οντότητας που συνεργάζεται με την Gazprom και τη Rosneft PJSC . Η πώληση μεριδίων σε ενεργειακά έργα ή εταιρείες στους Αμερικανούς, ιδανικά σε αυτούς που βρίσκονται κοντά στον Τραμπ, θα μπορούσε να είναι στρατηγικά χρήσιμη, καθώς μπορεί να διευκολύνει τις διαδικασίες πωλήσεων και διασυνοριακών πληρωμών, είπε, προσθέτοντας ότι εκφράζει προσωπική άποψη.

Δεν είναι σαφές ποιες αμερικανικές εταιρείες θα μπορούσαν να εμπλακούν σε επενδύσεις στον ρωσικό ενεργειακό τομέα και οι προηγούμενες σχέσεις ήταν ανώμαλες. Οι ίδιες οι ΗΠΑ ανταγωνίζονται επίσης τη Ρωσία για την ευρωπαϊκή αγορά LNG.

Οι ΗΠΑ δεν ήταν ανάμεσα στους 10 μεγαλύτερους άμεσους ξένους επενδυτές της Ρωσίας πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, ενώ μετά τη ρωσική εισβολή υπήρξαν μεγάλες απώλειες. Η Exxon Mobil Corp τελικά έχασε το έργο πετρελαίου και φυσικού αερίου Sakhalin-1, καθώς ο Πούτιν υπέγραψε διάταγμα για τη μεταφορά των δραστηριοτήτων σε μια ρωσική οντότητα.

Τα κρίσιμα ορυκτά

Ο Πούτιν έχει προσφέρει επίσης τα κοιτάσματα σπάνιων γαιών της Ρωσίας, μετά τις επανειλημμένες δημόσιες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος του Τραμπ για τα κρίσιμα ορυκτά.

Το κοίτασμα Tomtor στη Γιακουτία στην Άπω Ανατολή της Ρωσίας είναι ένας πιθανός υποψήφιος για συνεργασία με τις ΗΠΑ, δήλωσε ένας από τους ανθρώπους κοντά στη ρωσική κυβέρνηση. Το κοίτασμα, ένα από τα μεγαλύτερα του κόσμου, ιδίως στο νιόβιο, ανήκει σε πρώην διευθυντές του Ομίλου ICT από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και η ανάπτυξη διακόπηκε καθώς οι κυρώσεις εμπόδισαν την πρόσβαση στις απαραίτητες τεχνολογίες.

Η αμερικανική εμπλοκή στο έργο μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση του ζητήματος καθώς ορισμένες κυρώσεις θα μπορούσαν να χαλαρώσουν, σύμφωνα με άτομο που γνωρίζει την κατάσταση.

Αβεβαιότητα

Βεβαίως, ακόμη και αν επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, θα υπάρχει μεγάλη πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα σχετικά με τις προοπτικές για μακροπρόθεσμες επενδύσεις στη Ρωσία.

«Πολλές αμερικανικές εταιρείες έχασαν πολλά στη Ρωσία από το 2014», δήλωσε ο Alexander Gabuev, διευθυντής του Carnegie Russia Eurasia Center. «Οποιαδήποτε σημαντική εισροή επενδυτών από τις ΗΠΑ είναι ουτοπία».