Ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας: Η EESC προτείνει ένα μεικτό μοντέλο, κρατικών παρεμβάσεων και ιδιωτικοποιήσεων

Στη γνωμοδότησή της που εκδόθηκε τον Ιανουάριο, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (EESC) εξετάζει το μέλλον της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τάσσεται υπέρ ενός συνδυασμένου μοντέλου κρατικών μέτρων και μηχανισμών της αγοράς.

Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να μεταρρυθμιστεί κατά τρόπο ώστε να κάνει περισσότερα από το να ανταποκρίνεται απλώς στους στόχους κλιματικής ουδετερότητας για το 2050. Είναι ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί η ασφάλεια του εφοδιασμού, οι σταθερές και προσιτές τιμές και το δικαίωμα στην ενέργεια προκειμένου να προστατευθούν οι ευάλωτες ομάδες, τονίζει η Επιτροπή.

Πιο συγκεκριμένα, η EESC τάσσεται υπέρ ενός μοντέλου κρατικής ρύθμισης, όπου αυτό είναι απαραίτητο, και ιδιωτικής επιχειρηματικότητας, όπου αυτό είναι δυνατό, και συνιστά τη δημιουργία ενός ηλεκτρονικού φορέα (E-Facility). Αυτή θα μπορούσε να έχει τη μορφή μιας εταιρείας που θα ιδρύεται από την κυβέρνηση και θα ενεργεί ως market maker στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και έτσι θα επιτυγχάνονται οι στόχοι της κλιματικής ουδετερότητας, της ασφάλειας του εφοδιασμού και των σταθερών και προσιτών τιμών.

Η πρόταση για τη μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τον διασυνοριακό σχεδιασμό υποδομών εξετάζει περαιτέρω προτάσεις για νέα οργάνωση της αγοράς. Αυτό προϋποθέτει παράγοντες όπως, η προσφορά και η ζήτηση, περισσότεροι ιδιωτικοί παραγωγοί και μεγαλύτερη αποθηκευτική ικανότητα, καθώς και ελκυστικές τοπικές και περιφερειακές ευέλικτες αγορές.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η μεταρρύθμιση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να πραγματοποιηθεί σε τρία στάδια, ανά δεκαετία, δηλαδή από τώρα έως το 2030, έπειτα το διάστημα 2030-2040 και τέλος μέχρι το 2050. Στόχος είναι μέσω του E-Facility να εξασφαλιστεί η βελτιστοποίηση της προσφοράς, ώστε να εξασφαλίζεται από το 2050 και έπειτα η βιώσιμη και μακροπρόθεσμη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας με μηδενικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου σε σταθερές και προβλέψιμες τιμές.

Σε αυτό το πλαίσιο, η EESC επαναλαμβάνει το μήνυμα που έχει συχνά κοινοποιήσει ότι η μικρής κλίμακας παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να ενθαρρυνθεί για να διατηρηθούν οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας προσιτές για τους καταναλωτές και να αυξηθούν οι επιλογές ευελιξίας του δικτύου.

Επιπλέον, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι με την αναμενόμενη αύξηση των τιμών της ενέργειας και των τιμολογίων μεταφοράς και διανομής, το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας στην πορεία προς το 2030 και μετά, θα απαιτήσει από τις κυβερνήσεις να επανεξετάσουν την πολιτική τους για τη φορολόγηση της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας στους καταναλωτές.