Αλλαγή παραδείγματος στην ενεργειακή πολιτική – Υπέρμετρη ρύθμιση, τελμάτωση σε χρόνια προβλήματα, νέες προκλήσεις

Με αφορμή την ολοκλήρωση του τρέχοντος έτους και ενόψει της νέας χρονιάς, με τις προσδοκίες και προκλήσεις που αυτή εμπεριέχει για όλους μας, υπάρχουν συγκεκριμένα συμπεράσματα τα οποία μπορούν να αντληθούν από της εμπειρία του τρέχοντος αλλά και των προηγούμενων ετών, η ανάδειξη των οποίων υπηρετεί και τη δυνατότητα ανίχνευσης των όσων θα έρθουν μελλοντικά στον κλάδο της προμήθειας ενέργειας.

Αλλαγή παραδείγματος

Παρ’ ό,τι συμπληρώνουμε περίπου 2 χρόνια από το τέλος της ενεργειακής κρίσης που εκδηλώθηκε αρχικά ως προϊόν της post covid-19 εποχής και στη συνέχεια ως απόρροια του πολέμου στην Ουκρανία, η περίφημη επιστροφή στην κανονικότητα για την οποία αρθρογραφήσαμε, μιλήσαμε και επιχειρηματολογήσαμε σε δημόσια φόρα πολλάκις την τρέχουσα αλλά και την προηγούμενη χρονιά, δεν έχει λάβει χώρα και τελικώς δεν φαίνεται ότι θα λάβει. Μάλλον μπορούμε να μιλάμε σταδιακά για μια σημαντική αλλαγή παραδείγματος, κυρίως στον τρόπο με τον οποίο χαράσσεται και ασκείται η πολιτική στο χώρο της ενέργειας. Το φαινόμενο αυτό δεν είναι βεβαίως αυστηρά ελληνικό. Φαίνεται πως το αφήγημα της ενεργειακής πολιτικής σε ευρωπαϊκό επίπεδο σταδιακά αποδυναμώνεται, δεδομένου ότι το κόστος της πράσινης μετάβασης και των σχετικών δεσμεύσεων - που μάλλον δεν επεξηγήθηκε ποτέ επαρκώς στο ευρύ κοινό - αρχίζει πλέον να γίνεται αισθητό, με αποτέλεσμα κυρίαρχοι όροι στην ενεργειακή ατζέντα να είναι πλέον η “δίκαια” και “προσιτή” μετάβαση, αντικαθιστώντας τις παραδοσιακές προσεγγίσεις που προέτασσαν τον ανταγωνισμό ως βασικό εργαλείο βελτιστοποίησης της λειτουργίας των αγορών.

Υπέρμετρη ρύθμιση, τελμάτωση, νέες προκλήσεις

Σε αυτό το πλαίσιο και στη χώρα μας βλέπουμε την σταδιακή επικράτηση της υπέρμετρης ρύθμισης και του άμεσου κρατικού παρεμβατισμού, με ad hoc μέτρα τα οποία εστιάζουν συνεχώς στις τιμές στις οποίες εκτίθενται οι τελικοί καταναλωτές. Δεν είναι υπερβολή η διαπίστωση ότι ζούμε σε μια εποχή πανσπερμίας ρυθμίσεων οι οποίες επηρεάζουν έμμεσα ή άμεσα τα τιμολόγια, ιδίως ηλεκτρικής ενέργειας και δεν έχει κανείς παρά να κοιτάξει από το 2022 και μετά για να το διαπιστώσει – ειδικό τιμολόγιο, χρωματική κωδικοποίηση, ad hoc επιδοτήσεις, μηχανισμοί φορολόγησης υπερεσόδων, όλα τα παραδείγματα αυτά συνιστούν ένα παράλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο το οποίο ήρθε για να μείνει. 

Το φαινόμενο της συνεχούς ρύθμισης αποτελεί μια αρνητική εξέλιξη η οποία υπηρετεί θεμιτές πολιτικο-κοινωνικές στοχεύσεις που δεν είναι άλλες από την διασφάλιση προσιτών τιμών ενέργειας για τον τελικό καταναλωτή. Ο συνδυασμός του όμως με την ταυτόχρονη τελμάτωση χρονιζόντων θεμάτων τα οποία ταλανίζουν τον κλάδο της προμήθειας και την σταδιακή ανάδειξη επιπλέον προκλήσεων, είναι που συνθέτουν μια εικόνα εξαιρετικά προβληματική για τον κλάδο. Είναι γνωστό τοις πάσι ότι φέτος κλείνουμε τέσσερα ολόκληρα χρόνια από την κομβική Απόφαση του ΣτΕ που κατήργησε της διατάξεις του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας για την αλλαγή προμηθευτή στις περιπτώσεις ύπαρξης ληξιπρόθεσμων οφειλών και ακόμη το θέμα αυτό παραμένει σε εκκρεμότητα καθώς οι δρομολογημένες κανονιστικές αποφάσεις δεν έχουν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή, πολλώ δε μάλλον να παράξουν κάποια πρώτα απτά αποτελέσματα. Αποτελεί πιθανόν συλλογική αποτυχία το γεγονός ότι χρειάστηκε να περάσει τέτοιο χρονικό διάστημα μέχρι να επιτύχουμε μια λύση στο θέμα αυτό, το σίγουρο όμως είναι ότι το ζήτημα των σωρευμένων ανεξόφλητων οφειλών στον κλάδο συνεχίζει να μεταφέρει οικονομικά βάρη από πελάτες με πλημμελή συναλλακτική συμπεριφορά, σε πελάτες που είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.

Απώλειες δικτύου

Αντίστοιχα ως κλάδος, δεν έχουμε καταφέρει να τιθασεύσουμε τις απώλειες δικτύου στις οποίες εκτιθέμεθα τόσο εμείς ως προμηθευτές ενέργειας, όσο και οι τελικοί καταναλωτές μας. Τουναντίον, κινούμαστε σταθερά στην αντίθετη κατεύθυνση έναντι σχεδόν του συνόλου της Ε.Ε. με τις συνολικές απώλειες δικτύου της χώρας μετά την οριστική εκκαθάριση και την εφαρμογή συντελεστή κανονικοποίησης επί αυτών να φτάνουν στο δυσθεώρητο ποσοστό του 17,5% στο επίπεδο της Χαμηλής Τάσης για το α’ εξάμηνο του 2022. Τα κόστη που συνεπάγονται οι οριστικές αυτές εκκαθαρίσεις ανέρχονται κυριολεκτικά σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, το βάρος των οποίων καλούνται να επωμισθούν αποκλειστικά οι προμηθευτές. Δεν είναι δυνατόν όμως το συγκεκριμένο modus operandi να είναι αυτό που φιλοδοξούμε να έχουμε και στο μέλλον της αγοράς μας. Ούτε είναι δυνατόν η διαχείριση του φαινομένου αυτού να παράγει ουδέτερο αποτύπωμα προς τους διαχειριστές τόσο του συστήματος, όσο και του δικτύου, που είναι εν τέλει καθ’ ολοκληρίαν υπεύθυνοι για την διαχείριση των υποδομών που παράγουν αυτές τις απώλειες. Είναι ίσως απαραίτητο να επικοινωνήσουμε με μεγαλύτερη σαφήνεια προς κάθε κατεύθυνση ότι ο ρόλος των διαχειριστών μας δεν εξαντλείται στην ανάπτυξη των αντίστοιχων υποδομών τους αλλά έχουν ταυτόχρονα και έναν εξαιρετικά σημαντικό άμεσο ή και υποστηρικτικό ρόλο στην λειτουργία των αγορών μας. Οφείλουμε πιθανόν να πιέσουμε περισσότερο, είναι όμως και χρέος της πολιτείας να αντιληφθεί ότι η συνεχής προτεραιοποίηση των υποδομών έναντι των αγορών δεν αποτελεί πανάκεια και δεν θα έπρεπε καν να αποτελεί δίπολο, καθώς ο ρόλος των διαχειριστών στην λειτουργία των αγορών μας παράγει σαφέστατα οικονομικά αποτελέσματα.

Με αυτή την κληρονομιά και αυτές τις προκλήσεις μπροστά μας, θα επιμείνουμε και τη νέα χρονιά στο να προτείνουμε λύσεις που θα αποσκοπούν στην βελτίωση του συνολικού τρόπου λειτουργίας του κλάδου μας. Ως συμμετέχοντες στην αγορά θα δυναμώσουμε την παρουσία μας και τη φωνή μας στα κέντρα λήψεως των αποφάσεων αλλά κυρίως θα προσπαθήσουμε να στρέψουμε την προσοχή των πολιτικών αποφάσεων από την συμπτωματολογία, στα ουσιώδη προβλήματα που αντιμετωπίζουμε όλοι μας. 

Συνδιαμορφωτές και πρωταγωνιστές

Ταυτόχρονα φυσικά, σε ό,τι αφορά τον οργανισμό της nrg, θέλω να τονίσω ότι θα συνεχίσουμε να είμαστε παρόντες στις εξελίξεις, ενδυναμώνοντας τον οργανισμό μας και διευρύνοντας το αποτύπωμά του τόσο στον παραδοσιακό χώρο της προμήθειας ενέργειας, όσο και στην ηλεκτροκίνηση και στην παροχή ενεργειακών λύσεων, όλη δηλαδή την παλέτα των εμπορικών μας δραστηριοτήτων που συνθέτουν αυτό που εμείς προσδιορίζουμε ως  «ολοκληρωμένο πάροχο» ενέργειας. Θα συνεχίσουμε να είμαστε εξωστρεφείς, να επενδύουμε και να μεγαλώνουμε, να αναπτύσσουμε νέα προϊόντα, να απευθυνόμαστε σε περισσότερους πελάτες και να παρέχουμε ολοκληρωμένες λύσεις στους τομείς της προμήθειας ενέργειας, στην βιώσιμη κινητικότητα και τις έξυπνες και πράσινες επιλογές για παραγωγή και κατανάλωση ενέργειας σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Η επόμενη μέρα στην αγορά μας αφορά και όποιες και αν είναι οι προκλήσεις φιλοδοξούμε να αποτελούμε συν διαμορφωτές και πρωταγωνιστές σε αυτή, πάντα με τα εχέγγυα του Ομίλου Motor Oil και εντός της συνολικής στρατηγικής που αναπτύσσει ο Όμιλος για την μελλοντική παρουσία του στον χώρο της ενέργειας.

Ο κ. Αναστάσιος Λωσταράκος είναι Γενικός Διευθυντής της NRG και Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΕΣΠΕΝ.

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα που ετοιμάζει το energypress για τις προκλήσεις και τις προοπτικές της νέας χρονιάς.