Οι πρώτες 100 ημέρες του νέου Επιτρόπου Ενέργειας – Τι υποσχέθηκε κατά την ακρόαση στο Κοινοβούλιο - Ψηλά στην ατζέντα η μείωση των τιμών

Μέτρα για τη μείωση των τιμών της ενέργειας και για τον τερματισμό των εισαγωγών ρωσικών ορυκτών καυσίμων καθώς το μπλοκ επιδιώκει τη μετάβασή του σε μια βιώσιμη οικονομία, υποσχέθηκε ο υποψήφιος Επίτροπος Ενέργειας  Νταν Γιόργκενσεν, κατά την ακρόασή του στην αρμόδια επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Μιλώντας στους νομοθέτες ο πρώην υπουργός Κλίματος και Ενέργειας της Δανίας υπογράμμισε ότι η ΕΕ θα πρέπει να αναπτύξει περισσότερες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να ενισχύσει την αποδοτικότητα για χαμηλότερο κόστος, βήματα που θα διασφάλιζαν επίσης την ενεργειακή ασφάλεια και ένα πιο καθαρό μέλλον.

«Εάν εγκριθώ ως επίτροπος, θα θέσω ως πρώτη προτεραιότητα τη μείωση των τιμών της ενέργειας για τη βιομηχανία μας, για τους ανθρώπους μας», τόνισε.

Οι πρώτες 100 ημέρες

Ο υποψήφιος Επίτροπος είπε ότι εντός των πρώτων 100 ημερών στην εξουσία η επιτροπή θα παρουσιάσει μια καθαρή βιομηχανική συμφωνία για να διασφαλίσει ότι οι κατασκευαστές της περιοχής θα παραμείνουν ανταγωνιστικοί κατά τη διάρκεια της μετάβασης. Η πρωτοβουλία θα περιλαμβάνει ένα σχέδιο για οικονομικά προσιτή ενέργεια και θα ακολουθήσει ξεχωριστά σχέδια για καθαρές επενδύσεις και ηλεκτροδότηση.

Διευκρίνισε μάλιστα ότι η Ευρώπη πρέπει να χρησιμοποιήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης των δικτύων της, της ενίσχυσης της ψηφιοποίησης, της αντιμετώπισης ζητημάτων της εφοδιαστικής αλυσίδας, της μείωσης της γραφειοκρατίας, της διευκόλυνσης και της ενίσχυσης νέων τεχνολογιών αποθήκευσης ενέργειας και δέσμευσης άνθρακα.

Η πυρηνική ενέργεια

Μάλιστα σε μια προσπάθεια να διασκεδάσει τις ανησυχίες ότι θα διατηρήσει την αντιπυρηνική του στάση στη χάραξη της πολιτικής της ΕΕ, ο Γιόργκενσεν είπε ότι τα πυρηνικά αποτελούν μέρος της διαδικασίας απαλλαγής του ενεργειακού συστήματος από τον άνθρακα. 

Πρόσθεσε παράλληλα ότι τις πρώτες 100 ημέρες τις θητείας του θα δοθεί στη δημοσιότητα ένας οδικός χάρτης για τον τερματισμό των ρωσικών εισαγωγών ενέργειας. Η ΕΕ, η οποία βασιζόταν στη Gazprom ως κύρια πηγή προμήθειας φυσικού αερίου, είδε τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία να μειώνονται απότομα εν μέσω του πολέμου που εξαπέλυσε το Κρεμλίνο στην Ουκρανία. 

Ωστόσο, το μερίδιο της Μόσχας στις εισαγωγές LNG της ΕΕ αυξήθηκε στο 20% το πρώτο εξάμηνο του έτους, σε σύγκριση με 14% ένα χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με έκθεση από τον Οργανισμό Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας.

Τα εμπόδια

Ωστόσο, όλα αυτά απαιτούν χρήματα. Και αυτό είναι ένα πράγμα που ο  Νταν Γιόργκενσεν,  δεν μπορεί να υποσχεθεί, ακόμη και όταν οι υψηλοί λογαριασμοί ενέργειας διαβρώνουν την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και προκαλούν δυσαρέσκεια. 

«Οι τιμές της ενέργειας βρίσκονται στο επίκεντρο», δήλωσε στο Politico η Σίγκριντ Φρίς, Δανή ευρωβουλευτής της κεντρώας ομάδας Renew Europe, η οποία συμμετέχει σε μία από τις επιτροπές που ανέκρινα τον υποψήφιο επικεφαλής ενέργειας. «Αλλά από πού θα προέλθουν τα χρήματα για μεταρρυθμίσεις θα είναι ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα».

Η αποστολή  του Νταν Γιόργκενσεν, περιπλέκεται ακόμα περισσότερο από μια διπλή οδηγία για να αποκοπεί τελικά η ΕΕ από όλη τη ρωσική ενέργεια, η οποία παραμένει φθηνότερη από τις εναλλακτικές της. Αυτό δημιουργεί ένα δίλημμα: όσο πιο πετυχημένη είναι η ανεξαρτητοποίηση από τη Ρωσία, τόσο πιο δύσκολη θα είναι η μείωση των τιμών.

Έτσι, ενώ οι ανάγκες μείωσης των τιμών της ΕΕ μπορεί να είναι επείγουσες, ο δρόμος για να φτάσει κανείς εκεί θα είναι μακρύς και στρωμένος με πικρά επιχειρήματα.

«Γίνεται όλη αυτή η συζήτηση για την προσιτή ενέργεια, το προσιτό φυσικό αέριο, αλλά στο τέλος της ημέρας, δεν είμαι πραγματικά σίγουρος ότι μπορούμε να πατήσουμε έναν διακόπτη και να συμβεί αυτό», δήλωσε ο Antoine Vagneur-Jones, ανώτερος αναλυτής στο BloombergNEF ειδικευμένος στις αλυσίδες εφοδιασμού. 

Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν βασίζει τη νέα της θητεία σε ένα σημαντικό επιχείρημα: Ό,τι είναι καλό για τον πλανήτη θα είναι καλό και για την οικονομία της ΕΕ. 

Επιμένει μάλιστα, ότι ο καλύτερος τρόπος για να μειωθούν οι λογαριασμοί ενέργειας και να παραμείνει η ΕΕ ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο, θα πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω οι ΑΠΕ και να αλλάξει η υποδομή και η οικονομία της ΕΕ για να τις φιλοξενήσει. 

Ενεργειακή μετάβαση

«Εάν θέλουμε να περάσουμε από την ενεργειακή μετάβαση παραμένοντας ανταγωνιστικοί και θέλουμε να έχουμε την υποστήριξη κανονικών πολιτών που περνούν από αυτή τη μετάβαση, πρέπει να βεβαιωθούμε ότι η βιομηχανία και οι καταναλωτές μπορούν να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους», δήλωσε ο Τομ Μπέρεντσεν, Ολλανδός Ευρωβουλευτής από το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ο οποίος υπέγραψε στο παρελθόν έκθεση για την ενίσχυση της βιομηχανίας της ΕΕ.

Ο Μπέρεντσεν επιθυμεί μια τεράστια αύξηση του έργου της ΕΕ για τη σύνδεση ενεργειακών δικτύων μεταξύ των χωρών.

Ο Vagneur-Jones, ο αναλυτής του BloombergNEF, υποστήριξε ότι, ενώ η επιτάχυνση της διάθεσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα μπορούσε να προσφέρει κάποια αναγκαία ελάφρυνση των τιμών, «γενικά μιλώντας, η δομή του φαίνεται αρκετά σκληρή», είπε. «Πολλοί παραγωγοί χάλυβα, βαριά βιομηχανία, όταν τους μιλάς για τις προοπτικές τους για την Ευρώπη, απλώς ανησυχούν γιατί δεν βλέπουν πραγματικά κανένα σενάριο όπου οι τιμές της ενέργειας πέφτουν στα επίπεδα που είναι στις ΗΠΑ».

Ανησυχίες της βιομηχανίας

Για τους κατασκευαστές που εκπέμπουν άνθρακα, η ηλεκτρική ενέργεια από αιολική και ηλιακή ενέργεια έχει αποδειχθεί μέχρι στιγμής αναποτελεσματική στην αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων. Αντίθετα, αυτές οι επιχειρήσεις εξερευνούν το «πράσινο υδρογόνο» — ένα αέριο που παράγεται με χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Υπάρχει ελπίδα ότι το εναλλακτικό καύσιμο θα μπορούσε να βοηθήσει εκεί όπου ο άνεμος και η ηλιακή ενέργεια έχουν αποτύχει.

Ο Νταν Γιόργκενσεν, θα έχει θεμελιώδη ρόλο να παίξει στην ανάπτυξη της πράσινης βιομηχανίας υδρογόνου, δήλωσε ο Raphael Hanoteaux, ειδικός ενεργειακής πολιτικής στο think tank E3G.

«Όταν εξετάζουμε την απανθρακοποίηση της βαριάς βιομηχανίας, μιλάμε κυρίως για πράσινο υδρογόνο —τουλάχιστον στη στρατηγική της Επιτροπής— και η τιμή του πράσινου υδρογόνου είναι ακόμα αρκετά υψηλή και οι ποσότητες μέχρι στιγμής είναι πολύ χαμηλότερες από ό,τι πιστεύαμε», εξήγησε στο Politico.

Το να βοηθήσουμε τη βιομηχανία να στραφεί στα εναλλακτικά καύσιμα ή στην πράσινη ηλεκτρική ενέργεια, θα είναι μια βασική πρόκληση για τα επόμενα χρόνια και, πρόσθεσε ο Hanoteaux, «αν δεν γίνει σωστά, αυτό θα έχει επίσης τεράστιο αντίκτυπο στις τιμές».

Και πάλι, ωστόσο, η ανάπτυξη πράσινου υδρογόνου θα απαιτήσει χρήματα που ο Γιόργκενσεν, δεν μπορεί να υποσχεθεί. 

Πυρηνικοί πόλεμοι

Για τους υποστηρικτές της, η πυρηνική ενέργεια είναι μια άλλη επιλογή εξοικονόμησης κόστους για την Ευρώπη.

Έχοντας πιέσει προηγουμένως να εμποδίσει τις πυρηνικές τεχνολογίες από τα πράσινα προγράμματα της ΕΕ , επικαλούμενος προβλήματα αποβλήτων και ασφάλειας, ο Γιόργκενσεν, αντιμετωπίζει μια δύσκολη μάχη για να πείσει τους ευρωβουλευτές ότι θα ακολουθήσει τη γραμμή των Βρυξελλών.

«Η αντιπυρηνική ηγεσία των πράσινων χαρτοφυλακίων δεν άρεσε στα πυρηνικά κράτη», είπε ένας διπλωμάτης της ΕΕ..

Ίσως η μεγαλύτερη πυρηνική πρόκλησή του είναι να κατευνάσει μια βαθιά διχασμένη ΕΕ σχετικά με το σχέδιο της φον ντερ Λάιεν να επικεντρωθεί στην επέκταση των λεγόμενων μίνι πυρηνικών, των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων που μπορούν, θεωρητικά, να κατασκευαστούν με χαμηλότερο κόστος πιο γρήγορα.

«Ορισμένες χώρες θα συνεχίσουν να κατασκευάζουν πυρηνικά και κάποιες θα επενδύσουν σε μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες», είπε ο διπλωμάτης. «Αλλά πολλές χώρες δεν θέλουν να επενδύονται ευρωπαϊκά χρήματα σε αυτά τα περιουσιακά στοιχεία».

Διώχνοντας το Κρεμλίνο

Τέλος, υπάρχει το πρόβλημα της Ρωσίας. Εάν επιβεβαιωθεί ως Επίτροπος Ενέργειας, ο Γιόργκενσεν, δεσμεύεται να «προτείνει έναν οδικό χάρτη για τη σταδιακή κατάργηση των ρωσικών ενεργειακών προμηθειών μια για πάντα».

Αυτή η προσπάθεια θα στόχευε αναπόφευκτα το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) της Μόσχας, μια από τις τελευταίες εναπομείνασες πηγές ρωσικής ενέργειας που εξακολουθεί να εισέρχεται στο μπλοκ - μια πηγή διαμάχης για πολλά μέλη. Αλλά το LNG της Μόσχας παραμένει οικονομικά ελκυστικό για πολλά μέλη της ΕΕ που δεν θέλουν να το εγκαταλείψουν. 

«Είναι όλα πολύ καλά και οι καλοί επίτροποι λένε ότι θέλουμε να μειωθούν οι τιμές του LNG, αλλά δεν μπορούν να κάνουν πολλά, καθώς  κανένα χαρτί δεν θα αλλάξει τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς», δήλωσε ο Tom Marzec-Manser, επικεφαλής ανάλυσης φυσικού αερίου στην ICIS.

«Υπάρχει μια σταθερή ροή ρωσικού LNG που εξακολουθεί να εισέρχεται, σε μεγάλο βαθμό στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων συμβάσεων με αγοραστές από την Ανατολική Ευρώπη», είπε. «Αν πρόκειται να το αφαιρέσετε από το μείγμα σας, θα πρέπει να το αντικαταστήσετε ανταγωνιζόμενοι για προμήθειες αλλού και αυτό θα είναι πιο δαπανηρό. Η μείωση της προσφοράς από τη Ρωσία ενώ λέτε ότι θα κάνετε τις τιμές φθηνότερες δεν έχει λογική».

Επόμενα βήματα: εκλογή της Επιτροπής στην ολομέλεια του Κοινοβουλίου

Αφού ολοκληρωθούν όλες οι ακροάσεις των υποψηφίων επιτρόπων, η εκλεγείσα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen θα παρουσιάσει ολόκληρο το Σώμα των Επιτρόπων και το πρόγραμμα της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην ολομέλεια του Κοινοβουλίου, σε συζήτηση με τους ευρωβουλευτές. Κάθε πολιτική ομάδα ή τουλάχιστον το ένα εικοστό των μελών του ΕΚ μπορεί να καταθέσει πρόταση ψηφίσματος.

Η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή χρειάζεται να λάβει την έγκριση του Κοινοβουλίου στο σύνολό της, σε ονομαστική ψηφοφορία με απλή πλειοψηφία επί των ψηφισάντων. Η ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί κατά τη σύνοδο ολομέλειας της 25ης - 28ης Νοεμβρίου στο Στρασβούργο.

Μόλις το Κοινοβούλιο δώσει το πράσινο φως, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αναμένεται να αποφασίσει με ειδική πλειοψηφία τον διορισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.