Τελεσίγραφο ΔΕΣΜΗΕ προς προμηθευτές, για τα χρωστούμενα των ΥΚΩ

Σε θρυαλλίδα για την απελευθέρωση της λιανικής ηλεκτρισμού, εξελίσσεται η κόντρα μεταξύ ιδιωτικών παρόχων και ΔΕΗ. Στον «πόλεμο» που βρίσκεται σε εξέλιξη, μπορεί οι εναλλακτικές εταιρείες να μετρούν ως κέρδος τους περίπου 50 χιλιάδες πελάτες που έχουν ήδη αποσπάσει από τη ΔΕΗ, ωστόσο μια νέα εξέλιξη απειλεί να τινάξει στον αέρα την απελευθέρωση και να οδηγήσει εκ νέου σε μονοπώληση της αγοράς. Συγκεκριμένα ο ΔΕΣΜΗΕ έχει ζητήσει με επιστολή του από τις ιδιωτικές εταιρείες την εξόφληση μέχρι το τέλος του μήνα ποσού που αναλογεί στις λεγόμενες Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) του 2010. Για το μεγαλύτερο ανταγωνιστή της ΔΕΗ, το ποσό που θα πρέπει να καταβληθεί φτάνει τα 11 εκατομμύρια ευρώ, ενώ λίγο μικρότερο είναι το ποσό για τη δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία retail στον ηλεκτρισμό.

Οι ιδιώτες ωστόσο, αμφισβητούν την υποχρέωση να καταβάλουν τις ΥΚΩ και έχουν προσφύγει στην Ε.Ε. καταγγέλλοντας τη μεθοδολογία, τις διαδικασίες και τον τρόπο επιμερισμού των χρεώσεων. Οι εταιρείες γνωρίζουν την ύπαρξη δύο επιστολών, η πρώτη από τον πρώην Ευρωπαίο Επίτροπο Ενέργειας Α. Πίλμπαγκς και η δεύτερη από τον διευθυντή της Κομισιόν Χ. Χίλμπρεχτ, που είναι κόλαφος εναντίον της Ελλάδας για το θέμα. Ειδικότερα στην επιστολή με ημερομηνία 7 Ιουλίου του 2009 η Επιτροπή θεωρεί ότι οι ΥΚΩ όπως ορίστηκαν από το Ελληνικό κράτος είναι παράνομες καθώς δεν κοινοποιήθηκαν και δεν εγκρίθηκαν από την Κομισιόν, διαδικασία που προβλέπεται.

Εκτός όμως από την περυσινή επιστολή, ασφαλείς πληροφορίες αναφέρουν ότι υπάρχει και δεύτερη επιστολή με την υπογραφή του αρμόδιου διευθυντή ενέργειας της Κομισιόν Χ. Χίλμπρεχτ, που εστάλη τον Ιούνιο προειδοποιεί με παραπομπή της χώρας στο Ευρωπαϊκό δικαστήριο σε δύο μήνες, δηλαδή τον Οκτώβριο.

Εντός των συνόρων η πίεση ασκείται προς την αντίθετη πλευρά: επιστολή του ΔΕΣΜΗΕ προς ιδιώτη προμηθευτή με ημερομηνία 6 Αυγούστου ζητεί την εξόφληση των ΥΚΩ μέχρι τις 27 Αυγούστου. Όπως αναφέρει η εταιρεία σε διαφορετική περίπτωση θα καταγγείλει τη σύμβαση προμήθειας. Σε μια τέτοια περίπτωση οι περίπου 30 χιλιάδες πελάτες της εταιρείας αλλά και οι περίπου 500 άμεσα ή έμμεσα απασχολούμενοι θα βρεθούν βρίσκονται στον αέρα, καθώς οι βασικοί μέτοχοι της εταιρείας έχουν αποφασίσει να μην δεχθούν να καταβάλουν τις ΥΚΩ. Όπως λένε χαρακτηριστικά, «ελάτε να μας κλείσετε και να αναλάβετε το κόστος της μονοπώλησης της αγοράς, εμείς δεν αυτοκτονούμε»

Barrier to entry

Εκτός όμως από τις ΥΚΩ, οι ιδιώτες αντιμετώπισαν το τελευταίο διάστημα «αθέμιτες» όπως υποστηρίζουν πρακτικές από την πλευρά της ΔΕΗ, με προφανή στόχο να γίνει πιο δύσκολη το έργο των εναλλακτικών παρόχων. Τι ακριβώς έχει συμβεί; Το 2009 επιβλήθηκαν σημαντικές αυξήσεις στις χρεώσεις δικτύου που ίσχυσαν για τους πελάτες των ιδιωτικών εταιρειών, όχι όμως και για τους πελάτες της ΔΕΗ. Πρόκειται για αυξήσεις της τάξης του 8 έως 51% για τη χρήση δικτύων μέσης και 10 έως 30% για τη χρήση του συστήματος. Οι αυξήσεις αυτές δε μετακυλήθηκαν στους πελάτες της ΔΕΗ, καθώς μειώθηκε το κόστος της ενέργειας, παράνομα όπως λένε οι ιδιωτικές εταιρείες καθώς τα τιμολόγια της ΔΕΗ είναι ρυθμιζόμενα από το κράτος. Το ίδιο συνέβη και τον Ιούνιο όταν επιβλήθηκαν νέες αυξήσεις και μάλιστα αναδρομικά για το 2010. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η Κομισιόν έχει ζητήσει πρόσθετα στοιχεία για το θέμα γεγονός που προϊδεάζει για νέα παρέμβαση, ίσως και με τη μορφή ασφαλιστικών μέτρων.

Τι υποστηρίζουν οι ιδιώτες

Οι ιδιώτες τονίζουν – επιχειρηματολογία που φέρεται να συμμερίζεται και η Κομισιόν – ότι το ύψος των ΥΚΩ καθορίζεται από την ίδια τη ΔΕΗ χωρίς μέχρι σήμερα η ΡΑΕ να έχει αμφισβητήσει τον υπολογισμό της ΔΕΗ. Επίσης λένε ότι αφού οι χρεώσεις ΥΚΩ αφορούν στα νησιά, θα έπρεπε να επιτρέπεται η πρόσβαση ιδιωτικών εταιρειών στους πελάτες των περιοχών αυτών και όχι οι ΥΚΩ να εισπράττονται μόνο από τη ΔΕΗ. Ένα ακόμη σημείο τριβής αφορά στο γεγονός ότι οι χρεώσεις δεν επιμερίζονται σε όλους τους καταναλωτές, αλλά επιβάλλονται κυρίως στις κατηγορίες τιμολογίων όπου υπάρχει ανταγωνισμός. Τέλος οι ιδιώτες ενίστανται και για το γεγονός ότι οι πελάτες τους χρεώνονται με ΦΠΑ 23%, όταν η ΔΕΗ επιβάλει στους δικούς της τελικούς καταναλωτές ΦΠΑ 11%.

Διαμάχη και για τα ΑΔΙ

Βάσει της νομοθεσίας, οι πάροχοι της λιανικής είναι υποχρεωμένοι να αγοράσουν τα Αποδεικτικά Διαθεσιμότητας Ισχύος, για τις συμβάσεις που έχει υπογράψει ο ΔΕΣΜΗΕ με παραγωγούς. Τα ΑΔΙ πληρώνονται για να καλύψουν τα έξοδα των μονάδων που ήταν διαθέσιμε στον ημερήσιο προγραμματισμό, προκειμένου να υπάρχει επάρκεια ισχύος στην αγορά. Πρόκειται δηλαδή για ένα είδος αμοιβής των παραγωγών από τους retailers, οι οποίοι και πούλησαν στους τελικούς καταναλωτές την ενέργεια που πουλήθηκε. Το πρόβλημα στην περίπτωση των ΑΔΙ, είναι ότι οι εταιρείες της λιανικής ζητούν από το ΔΕΣΜΗΕ να παρουσιάσει τις συμβάσεις που έχει υπογράψει με τους παραγωγούς, προκειμένου να καταβάλουν τις αντίστοιχες υποχρεώσεις τους. Πρόσφατα μάλιστα δικαστική απόφαση για υπόθεση του 2006 δικαίωσε ιδιωτική εταιρεία που δεν πλήρωσε τα ΑΔΙ με το σκεπτικό ότι ο διαχειριστής δεν είχε τότε υπογράψει συμβάσεις συμμετοχής στο Μεταβατικό Μηχανισμό Διασφάλισης Επαρκούς Ισχύος. Οι εταιρείες λένε ότι είναι διατεθειμένες να πληρώσουν τα ΑΔΙ, εφόσον παρουσιαστούν οι συμβάσεις με τους παραγωγούς, κάτι που όμως ακόμη δεν έχει γίνει, με αποτέλεσμα ποσό που φτάνει έως και τα 8 εκατ. ευρώ ανά προμηθευτή, να βρίσκεται σε εκκρεμότητα.

(Χάρης Φλουδόπουλος - ΚΕΦΑΛΑΙΟ)