Ξεκινά με «προίκα» 22 εκατ. ευρω από το Ταμείο Απανθρακοποίησης το SPV των ΕΔΕΥΕΠ - ΑΔΜΗΕ- Στην τελική ευθεία το shareholders' agreement

Ζήτημα εβδομάδων πρέπει να θεωρείται η υπογραφή του shareholders' agreement ανάμεσα στην ΕΔΕΥΕΠ και τον ΑΔΜΗΕ για τη σύσταση της εταιρείας ειδικού σκοπού που θα κάνει τις ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες στις περιοχές του πρώτου «κύματος» υπεράκτιων αιολικών.

Η προετοιμασία για τη «συμφωνία μετόχων» του SPV έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό, προκειμένου να κερδηθεί χρόνος και με την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου του ΥΠΕΝ που τοποθετείται ίσως και εντός εβδομάδας, να πέσουν άμεσα οι υπογραφές από ΕΔΕΥΕΠ και ΑΔΜΗΕ, αφού οι χρόνοι πιέζουν. 

Το SPV ξεκινά με δύο μετόχους, με σύνθεση 50%-50% και με μια πρώτη «προίκα», που σύμφωνα με τις πληροφορίες, θα είναι 22 εκατ ευρώ. Ενα μπάτζετ, που καλείται να καλύψει τόσο τη μίσθωση του σκάφους που θα αναλάβει τις μελέτες για τις έξι περιοχές offshore πάρκων, συνολικής ισχύος 1,9 GW, τα οποία πρέπει να έχουν δρομολογηθεί μέχρι το 2030, όσο και για όλο το operational cost. Δηλαδή τις προσλήψεις του απαιτούμενου προσωπικού, μαζί με το στήσιμο όλου του μηχανισμού.

Οι πόροι θα προέλθουν από το ειδικό Ταμείο Απανθρακοποίησης (Decarbonization Fund), τη σύσταση του οποίου ανακοίνωσε προ ημερών ο Πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης στο πλαίσιο του 9ου «Our Ocean Conference». Τα έσοδά του θα προέρχονται από το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) και πιθανώς να φτάσουν και στα 2 δισ. ευρώ, όπως είχε πει ο Πρωθυπουργός, ανάλογα με την τιμή του δικαιώματος εκπομπών άνθρακα.

Αμέσως μόλις καταστεί λειτουργικό το SPV, θα προκηρύξει τον διαγωνισμό για την εξιδεικευμένη εταιρεία που θα αναλάβει τις βυθομετρικές και ανεμολογικές μελέτες, εκτιμώμενης διάρκειας δύο ετών, δηλαδή μέχρι τα τέλη του 2026.

Τα πάντα πρέπει να γίνουν με διαδικασίες που θα τρέχουν παράλληλα, γι’ αυτό και η ΕΔΕΥΕΠ «σκανάρει» εδώ και καιρό την ευρωπαϊκή και διεθνή αγορά για να εντοπίσει εταιρείες που μπορούν να φέρουν σε πέρας ένα τέτοιο έργο, σε θάλασσες με μεγάλα βάθη, και με λιγοστούς υποψήφιους παίκτες διεθνώς να διαθέτουν σχετικό know how.

Είναι πολύ πιθανό ανάμεσα στους ενδιαφερόμενους να είναι και Νορβηγοί, με τους οποίους η ΕΔΕΥΕΠ διατηρεί στενή συνεργασία, αντλώντας στοιχεία από το «πράσινο» μετασχηματισμό του ενεργειακού τους κλάδου.

Το στοίχημα να έχουν ολοκληρωθεί και παραδοθεί εντός διετίας οι μελέτες γι’ αυτές τις πρώτες περιοχές, απαιτεί διαδικασίες ιδιωτικού τομέα, γι’ αυτό και κρίθηκε απαραίτητη η σύσταση ενός SPV, καθώς και η συμμετοχή του έχοντος εμπειρία από οχήματα ειδικού σκοπού, ΑΔΜΗΕ.

Η ταχύτητα στην εκπόνηση των μελετών δεν θα μπορούσε να διασφαλιστεί με το καθεστώς των δημοσίων συμβάσεων, υπό το οποίο θα «έτρεχε» η διαδικασία αν η προκήρυξη γινόταν από την ΕΔΕΥΕΠ, που είναι κρατική εταιρεία.

Σύμφωνα με το άρθρο 114 του νομοσχεδίου του ΥΠΕΝ, που αφορά τα του SPV, ορίζεται ότι τα στοιχεία από τις μελέτες θα μπορούν να χορηγούνται σε τρίτους ενδιαφερομένους, κατόπιν καταβολής ανταλλάγματος, το οποίο θα συναρτάται με τη συμμετοχή στο κόστος συλλογής των δεδομένων, τον χρόνο εκδήλωσης ενδιαφέροντος εκ μέρους τους, καθώς και την επιλογή τους στην ανταγωνιστική διαδικασία υποβολής προσφορών.

Το δε, ύψος του ανταλλάγματος για τη πρόσβαση στα δεδομένα, δεν θα καθορίζεται με όρους αγοράς, παρά με υπουργική απόφαση.

Εάν ο διαγωνισμός για τις ανεμολογικές και τις μελέτες βυθού προκηρυχθεί εντός του 2024, ο ανάδοχος τις βάλει μπροστά στις αρχές του 2025 και καταφέρει να τις παραδώσει εντός του 2026, ίσως να καταστεί εφικτό τη χρονιά εκείνη να προκηρυχθούν οι διαγωνισμοί παραχώρησης των πρώτων έξι περιοχών, όπως είχε πει τον περασμένο Νοέμβριο στο συνέδριο του ΥΠΕΝ, η υφυπουργός Αλεξάνδρα Σδούκου. Ετσι μόνο θα επιτευχθεί ο στόχος για το 2030, τον οποίο αρκετοί θεωρούν φιλόδοξο.

Η φιλοσοφία πίσω από την κυβερνητική επιλογή να παραδοθούν έτοιμες οι μελέτες στους ενδιαφερόμενους επενδυτές είναι ότι έτσι θα έχουν χαμηλότερο development cost, και όσο αυτό περιορίζεται, τόσο διευκολύνονται και οι επενδύσεις. Αν ο επενδυτής ξέρει εκ των προτέρων πόσο και που φυσάει, καθώς επίσης ποια είναι και πού τα μεγαλύτερα και μικρότερα βάθη, τόσο μειώνονται και τα κόστη του, άρα και τα κόστη για τον καταναλωτή

Το σκεπτικό είναι ότι έχοντας κάνει από πριν το Δημόσιο όλες εκείνες τις ενέργειες, προκειμένου να προσφέρει στους επενδυτές πλήρως αναπτυγμένα έργα, με έτοιμη κατά το δυνατόν περιβαλλοντική αδειοδότηση και απαλάσσοντας τους από το ρίσκο της ανάπτυξης, χαμηλώνουν και τα κόστη για τις τιμές ρεύματος που θα προσφέρουν.

Στον αντίποδα, ένας διαγωνισμός χωρίς έτοιμες έρευνες, όπου ο επενδυτής θα έπρεπε να συνυπολογίσει τη συγκεκριμένη δαπάνη στο συνολικό του development cost, θα αύξανε αναπόφευκτα και τις τιμές για τον καταναλωτή, με ό,τι αυτό θα μπορούσε να σημαίνει για την έκβαση του όλου εγχειρήματος.