Αύξηση στο έλλειμμα του Ειδικού Λογαριασμού ΥΚΩ φέρνουν οι χαμηλές τιμές του ρεύματος - Θα υπερβεί τα 100 εκατ. ευρώ η «τρύπα» που πρέπει να καλύψει ο προϋπολογισμός

Η μείωση της τιμής του φυσικού αέριου και κατά συνέπεια της χονδρικής τιμής στο ρεύμα φέρνει συνεχώς χαμηλότερα τιμολόγια για τους καταναλωτές.

Διευρύνει όμως το έλλειμμα του Ειδικού Λογαριασμού των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), καθώς μειώνει τα έσοδα του, όταν την ίδια στιγμή οι δαπάνες για την επιδότηση της κιλοβατώρας που πληρώνουν οι κάτοικοι των μη διασυνδεδεμένων νησιών, με πλέον χαρακτηριστική περίπτωση τη Κρήτη, και των ευάλωτων κατηγοριών, παραμένουν σταθερές.

Ετσι, και ενώ με βάση τις προ μερικών εβδομάδων εκτιμήσεις και συζητήσεις μεταξύ του ΥΠΕΝ και του υπ. Οικονομικών για τη κάλυψη μέρους του ελλείμματος από το κρατικό προυπολογισμό, αυτός έπρεπε να βάλει κοντά στα 300 εκατ ευρώ, τώρα θα χρειαστεί να επιβαρυνθεί με τουλάχιστον 100 εκατ ευρώ επιπλέον.

Το πρόβλημα αναδείχθηκε, όταν μετά την αρχική συμφωνία στα μέσα Φεβρουαρίου ανάμεσα στα δύο υπουργεία, μπήκαν κάτω τα νούμερα, διαπιστώθηκε ότι η μεγάλη υποχώρηση της τιμής χονδρικής του ρεύματος, έχει μεγαλώσει κι άλλο το έλλειμμα. Και άρα θα πρέπει να αυξηθούν και τα ποσά που πρέπει να καταβάλλει ο προϋπολογισμός στο βαθμό που του αναλογεί, προκειμένου να βρεθεί λύση.

Το γεγονός αναπροσαρμόζει προς τα πάνω και τις προβλέψεις της αρχικής πρότασης, να «σπάσει» το έλλειμμα του συγκεκριμένου λογαριασμού, που εκτιμώνταν στα επίπεδα των 700 εκατ ευρώ, σε τρία κομμάτια και να καλυφθεί τμηματικά από φέτος μέχρι και το 2026.

Το πρώτο κομμάτι, αφορούσε αρχικά ένα ποσό, αντίστοιχο με το περυσινό, που είχε κλείσει στα 300 εκατ ευρώ, το οποίο είχε αναλάβει να βρει το πώς θα καλυφθεί, ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας Θάνος Πετραλιάς, αρμόδιος για τη δημοσιονομική πολιτική. Τώρα, το κονδύλι αυτό έχει ανέβει κατά τουλάχιστον 100 εκατ ευρώ. Η εξίσωση δυσκολεύει.

Το δεύτερο κομμάτι, κινείται στα επίπεδα των 400 εκατ. ευρώ και συζητείται να συμπεριληφθεί στον προϋπολογισμό του 2025. Το σενάριο δηλαδή προβλέπει ότι η μερίδα του λέοντος από το έλλειμμα θα καλυφθεί του χρόνου.

Το δε, τρίτο σκέλος, στα επίπεδα των 100 εκατ ευρώ, σχεδιάζεται να συμψηφιστεί με το πλεόνασμα που αναμένεται ότι θα παρουσιάσει από το 2026 και μετά, ο λογαριασμός των ΥΚΩ (ΕΛΥΚΩ), με τη λειτουργία της διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής, η οποία αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί εντός του 2025.

Εφόσον γίνουν έτσι τα πράγματα, ο ελλειμματικός σήμερα λογαριασμός σε δύο χρόνια από σήμερα θα έχει «γυρίσει» θετικός γύρω στα 100-150 εκατ ευρώ. Το ποσό αυτό θα ισοφαρίσει το τρίτο κομμάτι του ελλείμματος.

Στον αντίποδα όμως, οι καταναλωτές δεν πρόκειται να δουν μείωση στις χρεώσεις του 2026, αφού τα ποσά που θα εξοικονομηθούν από την λειτουργία της διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής, θα διατεθούν για να «σβήσει» ένα έλλειμμα κοντά στα 100 εκατ ευρώ.

Ούτε θα επιβαρυνθούν με αυξήσεις στις χρεώσεις ΥΚΩ, ούτε όμως και θα δουν μειώσεις λόγω της διασύνδεσης της Κρήτης. Η τελευταία απορροφά ιστορικά κοντά στα 300 εκατ. ευρώ των ρυθμιζόμενων αυτών χρεώσεων που πληρώνουμε μέσω των λογαριασμών μας. Εξάλλου, οι επιπλέον επενδύσεις της ΔΕΗ για την ενίσχυση της ενεργειακής επάρκειας της Κρήτης και για να μη διαταραχθεί το τουριστικό της προιόν, όπως προβλέπει και η σχετική τροπολογία του ΥΠΕΝ στη Βουλή, μεταφράζεται σε επιπλέον 60 εκατ. ευρώ.

Καλώς εχόντων των πραγμάτων, οι εταιρείες - μέλη του Συνδέσμου Προμηθευτών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) θα αρχίσουν να εισπράττουν από φέτος τα χρωστούμενα, ύψους περίπου 252 εκατ ευρώ για την περίοδο Απριλίου - Νοέμβριου 2023. Εννοείται ότι κάθε μήνας πάντως που περνάει, χωρίς να οριστικοποιείται η λύση, το κονδύλι των 252 εκατ. μεγαλώνει.

Το πρόβλημα με την επιπλέον αύξηση του ποσού που πρέπει να ρυθμιστεί φέτος από τον κρατικό προϋπολογισμό δεν είναι απλό και αρχίζει να μετατρέπεται σε πονοκέφαλο για το οικονομικό επιτελείο, το οποίο βλέπει να εμφανίζονται συνεχώς νέες ανάγκες, οι οποίες και εξηγούν γιατί ακριβώς δεν υπάρχουν περιθώρια για πρόσθετες παροχές, όπως δεν παύει να επαναλαμβάνει ο Κωστής Χατζηδάκης.

Αν και το 2022 ο ΕΛΥΚΩ είχε φτάσει να έχει πλεόνασμα ακόμη και 500 εκατ ευρώ, εντούτοις αυτό «γύρισε» σε έλλειμμα, καθώς χρειάστηκε να αιμοδοτήσει πέρυσι το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης (ΤΕΜ), για τη χρηματοδότηση των οριζόντιων επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος των νοικοκυριών.

Κατά την τελευταία της συνεδρίαση για το 2023, η Ρυθμιστική Αρχή, έχοντας υπόψιν τις προβλέψεις των Διαχειριστών για ελλείμματα στους δύο ειδικούς λογαριασμούς, δηλαδή του ΔΑΠΕΕΠ για τον ΕΛΑΠΕ και του ΔΕΔΔΗΕ για τον ΕΛΥΚΩ, είχε διατυπώσει την πρόταση να καλυφθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό. Στην ίδια συνεδρίαση είχε αποφασίσει να μην αυξηθούν οι χρεώσεις ΥΚΩ που επιβάλλονται στους καταναλωτές μέσω των λογαριασμών.

Τα στοιχεία που της είχε αποστείλει ο ΔΕΔΔΗΕ ανέφεραν ότι το έλλειμμα του ΕΛΥΚΩ για το 2023 φτάνει τα 300 εκατ. ευρώ, με εκτίμηση για το 2024 ότι θα υπάρξει ένα αντίστοιχο έλλειμμα, επίσης 300 εκατ. ευρώ. Τότε, στο ζήτημα είχε παρέμβει και ο ΕΣΠΕΝ, ζητώντας τη λήψη μέτρων με μια επιστολή αντίστοιχου περιεχόμενου με αυτήν που έγινε γνωστή στα τέλη Ιανουαρίου.

Τόσο ο ΕΛΑΠΕ, όσο και ο ΕΛΥΚΩ ήταν ελλειμματικοί και πριν την ενεργειακή κρίση, ωστόσο η άνοδος των τιμών της ενέργειας είχε αυξήσει σημαντικά τα έσοδά τους. Το πρόβλημα με τις χαμηλές τιμές στη χονδρική είναι ότι όσο αυτές θα υποχωρούν, τόσο το έλλειμμα θα διευρύνεται περαιτέρω.