Φυσικό αέριο: Ενδιαφέρον με αστερίσκους για τις κοινές αγορές  - Ποιες χώρες  συμμετείχαν στο 2ο γύρο των διαγωνισμών

Από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τη διακοπής της ροής φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζήτησε τρόπους αφενός για την εξεύρεση άλλων προμηθευτών ενέργειας, με την αύξηση των εισαγωγών LNG, και αφετέρου για να εξασφαλίσει πιο χαμηλές τιμές. 'Έχοντας το παράδειγμα των συντονισμένων αγορών εμβολίων κατά τη διάρκεια της πανδημίας, η ΕΕ επεδίωξε να εφαρμόσει ένα παρεμφερές μοντέλο για από κοινού αγορές φυσικού αερίου.

Και μέχρι στιγμής έχει κινήσει τη διαδικασία δύο φορές, με ομολογουμένως πολύ καλά αποτελέσματα: ο δεύτερος γύρος των διαγωνισμών της ΕΕ στο πλαίσιο της κοινής πλατφόρμας προμηθειών έχει ταιριάξει με επιτυχία αγοραστές και προμηθευτές για σχεδόν 12 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου, υπερβαίνοντας τα αποτελέσματα από τον εναρκτήριο γύρο του περασμένου Μαΐου.

Κυρίαρχο το LNG

«Τα θετικά αποτελέσματα αυτής της δεύτερης πρόσκλησης δείχνουν ότι υπάρχει ανάγκη και σαφής προστιθέμενη αξία για να ενώσουμε τις δυνάμεις μας, να συγκεντρώσουμε τη ζήτησή μας και να εργαστούμε μαζί για να εγγυηθούμε σταθερό και προσιτό εφοδιασμό φυσικού αερίου στην αγορά της ΕΕ», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μάρος Σέφκοβιτς, ο οποίος επιβλέπει την πλατφόρμα.

Περίπου 5,5 Bcm, ή το 45% των 11,98 Bcm μη δεσμευτικών όγκων που συνδυάστηκαν στον δεύτερο γύρο, αποτελούνταν από LNG — μια πολύ υψηλότερη ένδειξη από το κάτω του 20% που παρατηρήθηκε στον πρώτο γύρο. Το υπόλοιπο συνδέεται με τις προμήθειες φυσικού αερίου μέσω αγωγών.

Οι αντιστοιχισμένοι όγκοι ακολούθησαν σχεδόν 16 Bcm σε αιτήματα από αγοραστές και σχεδόν συγκρίσιμες προμήθειες που προσφέρθηκαν από 25 εταιρείες για την περίοδο από τον Αύγουστο του 2023 έως τον Μάρτιο του 2025. Η επιτροπή παρέτεινε την περίοδο υποβολής προσφορών από 12 μήνες σε 20 μήνες, προκειμένου να ταιριάζει καλύτερα με τα πρότυπα αγορών του κλάδου.

Η πλατφόρμα AggregateEU αναπτύχθηκε στον απόηχο της εισβολής της Μόσχας στην Ουκρανία για να χρησιμοποιήσει τη συλλογική διαπραγματευτική δύναμη της ΕΕ ώστε να αποφύγει τον ανταγωνισμό μεταξύ των αγοραστών και να εξασφαλίσει εναλλακτικές προμήθειες ρωσικού φυσικού αερίου σε χαμηλότερες τιμές.

Επέκταση των αγορών

Λόγω της διαφαινόμενης επιτυχίας της πλατφόρμας, ο Σέφκοβιτς είπε ότι το μπλοκ θα πρέπει να εργαστεί για να επεκτείνει την πλατφόρμα σε άλλα προϊόντα, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων αερίων, του υδρογόνου και των στρατηγικών πρώτων υλών. Δεν έχουν γίνει τέτοιες επίσημες προτάσεις, αλλά ο Σέφκοβιτς είπε ότι η πλατφόρμα συζητείται με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ως μέρος ενός επερχόμενου πακέτου για την αγορά υδρογόνου και απανθρακωμένου αερίου.

Ένας τρίτος διαγωνισμός φυσικού αερίου αναμένεται τον Σεπτέμβριο, με άλλους δύο να ακολουθούν πριν από το τέλος του έτους.

Τα σημεία παράδοσης

Οι όγκοι του δεύτερου γύρου προσφέρθηκαν μέσω 20 σημείων παράδοσης, συμπεριλαμβανομένων των ουκρανικών εγκαταστάσεων αποθήκευσης, με το μεγαλύτερο μέρος των προσφορών να παραδίδεται στα εθνικά σημεία εξισορρόπησης της Ολλανδίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Βουλγαρίας και της Γερμανίας, είπε χαρακτηριστικά ο Σέφκοβιτς.

Εκτός ΕΕ, η Μολδαβία επίσης στον δεύτερο διαγωνισμό, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης για κονδύλια για την υποστήριξη της αγοράς φυσικού αερίου από τη χώρα μέσω της πλατφόρμας προμηθειών. Μάλιστα η Μολδαβία προμηθεύτηκε με επιτυχία όλο το φυσικό αέριο που ζήτησε κατά τον πρώτο γύρο διαγωνισμού.

Τα κράτη εκτός ΕΕ, η Ουκρανία και η Σερβία συμμετείχαν επίσης στον πρώτο γύρο.

Το επόμενο διάστημα και οι ανησυχίες

Παρά τη φαινομενική κορυφαία επιτυχία της πλατφόρμας, οι συμμετέχοντες στην αγορά φυσικού αερίου συνεχίζουν να εκφράζουν ανησυχίες για τη χρησιμότητα της πλατφόρμας πέρα από το να χρησιμεύει ως εργαλείο αναγνώρισης της αγοράς.

Οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να διστάζουν να πουν δημοσίως πόσοι όγκοι φυσικού αερίου και LNG κατέληξαν  τελικά σε συναλλαγές μετά την αντιστοίχιση στην πλατφόρμα ή σε ποια τιμή, επικαλούμενες το επιχειρηματικό απόρρητο.

«Έχουμε τις πληροφορίες που παρέχονται από τις εταιρείες και βλέπουμε στην πλατφόρμα ότι πραγματοποιούνται πραγματικές διαπραγματεύσεις για τις συμφωνίες, για τις συγκεκριμένες συναλλαγές», επέμεινε ο Σέφκοβιτς. «Αυτό για μένα είναι πολύ ξεκάθαρη απόδειξη ότι εάν η τιμή δεν ήταν ανταγωνιστική όπως προσφέρεται στην πλατφόρμα, δεν θα υπογράφονταν συμφωνίες... η πλατφόρμα έφερε κάτι καλύτερο από αυτό που συνήθως μπορεί κανείς να αποκτήσει στην αγορά».

Διμερείς συμφωνίες

Σε όλη αυτή την εικόνα υπάρχει μία ακόμα διάσταση: πληροφορίες τις οποίες επικαλείται το Energy Intelligence υπογράμμισε ότι συμμετείχε στον πρώτο γύρο διαγωνισμών, αλλά μετά την αντιστοίχιση στην πλατφόρμα, η εταιρεία δεν έδωσε συνέχεια και αγόρασε όγκους διμερώς σε φθηνότερη τιμή με άλλα μέσα.

Ομοίως, ο επικεφαλής ενός γραφείου συναλλαγών σε μια ευρωπαϊκή μεγάλη εταιρεία λέει στο Energy Intelligence ότι  οι αντιστοιχίσεις του πρώτου γύρου διαγωνισμών δεν οδήγησαν στην υπογραφή τελικών συμφωνιών.