Λειτουργικοί Περιορισμοί και έκτακτες αναγκαστικές περικοπές εγχύσεων για μονάδες ΑΠΕ και Σταθμούς Αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας: Οι νομικές παράμετροι

Όλως προσφάτως εξειδικεύθηκε το πλαίσιο για την εφαρμογή των λειτουργικών περιορισμών σταθμών ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, δηλαδή περιορισμών στην έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας και ισχύος, οι οποίοι αποβλέπουν στη “βέλτιστη αξιοποίηση των υποδομών του Συστήματος και του Δικτύου και στην μεγιστοποίηση της δυνατότητας απορρόφησης ενέργειας από σταθμούς ΑΠΕ”. 

Συγκεκριμένα, το άρθρο 10, παράγραφος 2, του Ν.4951/2022 προβλέπει ότι περιορισμοί έγχυσης, οι οποίοι μπορούν να εφαρμοστούν ανεξάρτητα και επιπλέον των περιορισμών που προκύπτουν στο πλαίσιο της συμμετοχής των σταθμών στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, δύναται να αφορούν:

α) Μόνιμο περιορισμό της μέγιστης ισχύος παραγωγής του σταθμού σε σχέση με την εγκατεστημένη ισχύ των μονάδων του,

β) περιορισμούς της μέγιστης ισχύος παραγωγής του σταθμού για προκαθορισμένες χρονικές περιόδους εντός της κάθε ημέρας κατανομής,

γ) περιορισμούς που καθορίζονται από τους Διαχειριστές με βάση την εκτιμώμενη κατάσταση λειτουργίας του τοπικού συστήματος ή δικτύου, και

δ) περιορισμούς που ενεργοποιούνται σε πραγματικό χρόνο, σε έκτακτες καταστάσεις, μέσω αυτόματων συστημάτων προστασίας και ελέγχου, οι οποίοι μπορεί να οδηγούν ακόμη και στην αποσύνδεση του σταθμού.   

Οι περιορισμοί έγχυσης των περιπτώσεων (α) και (β) δεν δύνανται να έχουν ως αποτέλεσμα μείωση της εγχεόμενης ενέργειας μεγαλύτερη από το 5% της ετήσιας δυνατότητας παραγωγής σταθμών με αντίστοιχη τεχνολογία. Αντίστοιχα, οι περιορισμοί εγχύσεως των περιπτώσεων (γ) και (δ) δεν δύνανται να έχουν ως αποτέλεσμα την ανακατανομή εγχεόμενης ενέργειας μεγαλύτερη του 5% της ετήσιας δυνατότητας παραγωγής ενεργείας των σταθμών ΑΠΕ του τοπικού συστήματος. 

Η Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/53563/1556, εξειδικεύει τους ανωτέρω περιορισμούς έγχυσης για φωτοβολταϊκούς σταθμούς, αιολικούς σταθμούς και σταθμούς αποθήκευσης.  

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΕΓΧΥΣΗΣ ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ – Άρθρο 2 ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/53563/1556

Σύμφωνα με την περίπτωση (α) του άρθρου 10, παράγραφος 2, του Ν.4951/2022, όπως αυτός εξειδικεύτηκε με την νέα Υπουργική Απόφαση, φωτοβολταϊκοί σταθμοί, οι οποίοι συνδέονται στο ΕΣΜΗΕ ή στο ΕΔΔΗΕ υπόκεινται σε μόνιμο περιορισμό της μέγιστης ισχύος παραγωγής τους, ο οποίος εκφράζεται σε ποσόστωση της εγκατεστημένης ισχύος του σταθμού. 

Σε περίπτωση αύξησης της εγκατεστημένης ισχύος του σταθμού μετά την έκδοση Προσφοράς Σύνδεσης, η μέγιστη εγχεόμενη ισχύς υπολογίζεται βάσει της νέας εγκατεστημένης ισχύος. Εξαίρεση αποτελούν οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί ισχύος έως και ένα μεγαβάτ (1 MW), οι οποίοι κατ’ εφαρμογή του άρθρου 96, παράγραφος 6, του Ν.4951/2022, έχουν αυξήσει την εγκατεστημένη ισχύ τους σε ποσοστό έως και 10%. Ομοίως σε περίπτωση μείωσης της εγκατεστημένης ισχύος του σταθμού, η μέγιστη εγχεόμενη ισχύς επαναϋπολογίζεται με βάση την νέα εγκατεστημένη ισχύ. 

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΕΓΧΥΣΗΣ ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ – Άρθρο 3 ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/53563/1556

Κατ’ εφαρμογήν της περίπτωσης (β) του  άρθρου 10, παράγραφος 2, του Ν.4951/2022, η όλως προσφάτως εκδοθείσα Υπουργική απόφαση ορίζει ότι οι συνδεδεμένοι στο ΕΣΜΗΕ ή στο ΕΔΔΗΕ αιολικοί σταθμοί υπόκεινται σε διαλείποντες περιορισμούς της μέγιστης ισχύος παραγωγής τους, οι οποίοι εφαρμόζονται σε προκαθορισμένες χρονικές περιόδους εντός της κάθε ημέρας κατανομής.  

Σε περίπτωση αύξησης ή μείωσης της εγκατεστημένης ισχύος του σταθμού γίνεται επαναϋπολογισμός με βάση τη νέα εγκατεστημένη ισχύ του.  

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΜΕΓΙΣΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΓΧΥΣΗΣ ΣΤΑΘΜΩΝ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ – Άρθρο 4 ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/53563/1556 

Για τους σταθμούς αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίοι συνδέονται στο ΕΣΜΗΕ, κατ’ εφαρμογή της περίπτωσης (α) του άρθρου 10, παράγραφος 13, του Ν.4951/2022, η νέα Υπουργική Απόφαση ορίζει ότι περιορισμοί της μέγιστης ισχύος έγχυσης εφαρμόζονται σε προκαθορισμένες χρονικές περιόδους εντός της κάθε ημέρας κατανομής και αποτελούν ποσοστό της αναγραφόμενης στην άδεια αποθήκευσης μέγιστης ισχύος έγχυσης. 

Σε περίπτωση αύξησης της μέγιστης ισχύος έγχυσης σταθμού αποθήκευσης μετά την έκδοση Προσφοράς Σύνδεσης, η μέγιστη επιτρεπόμενη ισχύς επαναϋπολογίζεται βάσει της νέας μέγιστης ισχύος. H Υπουργική Απόφαση όμως δεν ορίζει τι γίνεται σε περίπτωση μείωσης της ισχύος έγχυσης ενός σταθμού αποθήκευσης.  Το παραπάνω πλαίσιο δεν εφαρμόζεται σε σταθμούς αποθήκευσης που συνδέονται με το σύστημα μεταφοράς της Νότιας Εύβοιας, της νήσου Κρήτης και των διασυνδεμένων με το ηπειρωτικό Σύστημα νησιών των Κυκλάδων.

Με βάση τα προαναφερθέντα, λειτουργικοί περιορισμοί που θεσμοθετήθηκαν με τη νέα Υπουργική Απόφαση εφαρμόζονται σε σταθμούς που έχουν λάβει ή λαμβάνουν οριστική προσφορά σύνδεσης από τον αρμόδιο Διαχειριστή, εξαιρουμένων των σταθμών που ήδη λειτουργούσαν κατά την έναρξη ισχύος του ν. 4951/2022 ή έχουν υποβάλει μέχρι 31.12.2022 δήλωση ετοιμότητας του άρθρου 4α του ν. 4414/2016 (Α’ 149) ή έχουν επιλεγεί πριν την έναρξη ισχύος του ν. 4951/2022 για ένταξη σε καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης μέσω ανταγωνιστικής διαδικασίας υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 ή εξαιρούνται των ανταγωνιστικών διαδικασιών υποβολής προσφορών του άρθρου 7 του ν. 4414/2016 και μέχρι την έναρξη ισχύος του ν. 4951/2022, είτε έχουν συνάψει σύμβαση σύνδεσης, είτε έχουν υποβάλλει πλήρες αίτημα για σύμβαση σύνδεσης στον αρμόδιο Διαχειριστή.

Τα ανωτέρω αφορούν τη δυνατότητα ενεργού διαχείρισης των εγχύσεων μονάδων ΑΠΕ από τους Διαχειριστές μεταξύ άλλων και τη μόνιμη μείωση της παραγωγής όσων συνδέθηκαν μετά την 1 Ιανουαρίου 2023 υπό τις υπόλοιπες ειδικότερες προϋποθέσεις του άρθρου αυτού και όχι τις έκτακτες περικοπές εγχύσεων των μονάδων ΑΠΕ από τους Διαχειριστές λόγω συνθηκών υπερπαραγωγής σε σχέση με την ζήτηση. Η τελευταία αυτή περίπτωση προβλέπεται στο άρθρο 9 του Ν. 3668/2006 (ως ισχύει), ο οποίος αντανακλά ρυθμίσεις του ενωσιακού Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943. Το εν λόγω ζήτημα είναι νομικά εξειδικευμένο και ακανθώδες, οφείλει να αποτιμάται νομικορυθμιστικά κατά περίπτωση και δύναται να οδηγεί υπό προϋποθέσεις και σε δυνατότητα έγερσης αποζημιωτικών αξιώσεων εκ μέρους των θιγομένων παραγωγών ΑΠΕ.  

Επιμέλεια: Δικηγορική Εταιρεία «Μεταξάς & Συνεργάτες» (www.metaxaslaw.gr)