Η πτώση των τιμών πετρελαίου και αερίου οδηγεί ήδη σε μείωση των επενδύσεων για νέα παραγωγή

Η πρόσφατη μείωση των τιμών, ιδίως στο φυσικό αέριο, αποτελεί μεγάλη ανάσα για τους απανταχού καταναλωτές που υπέφεραν επί δύο χρόνια υπό το βάρος του ενεργειακού κόστους. Μάλιστα, η υπερπροσφορά LNG στην Ευρώπη οδηγεί ορισμένους ειδικούς στο να προβλέπουν ακόμα και αρνητική τιμή αερίου πρόσκαιρα σε ορισμένες αγορές αυτό το καλοκαίρι.

Παρόλα αυτά, υπάρχει ένα στοιχείο που προβληματίζει ιδιαίτερα για το μέλλον και δεν αποκλείεται να εμπεριέχει μια βασική αιτία για την επόμενη ενεργειακή κρίση, όποτε και αν αυτή συμβεί.

Πρόκειται για τις επενδύσεις σε νέα παραγωγή υδρογονανθράκων που διεθνώς υστέρησαν τα τελευταία χρόνια, ακόμα και εν μέσω των υψηλότατων τιμών το 2022. Όπως είχε αναδείξει το energypress, ο ΙΕΑ εκτιμά ότι οι σχετικές επενδύσεις ήταν πέρυσι κοντά στα 500 δισ. δολάρια, δηλαδή σε επίπεδα αντίστοιχα με το 2019 και χαμηλότερα από αυτά που θεωρούν οι χώρες-παραγωγοί ως επαρκή για να στηρίξουν μακροπρόθεσμα τη ζήτηση διεθνώς.

Την τελευταία πενταετία οι απανταχού πετρελαϊκές και ιδίως οι ιδιωτικές δυσκολεύτηκαν πολύ να χρηματοδοτήσουν τη νέα παραγωγή, καθώς οι τράπεζες δεν ήταν διατεθειμένες να ρίξουν χρήματα σε "βρόμικες" δραστηριότητες. Οι πετρελαϊκές είχαν περάσει την προηγούμενη δεκαετία μια περίοδο χαμηλών τιμών που έπληξαν τα οικονομικά τους και οδήγησαν σε δραστικές περικοπές, με αποτέλεσμα να φοβούνται πλέον να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους. Όταν ήρθε το 2022 και ο πακτωλός χρημάτων που αποκόμισαν ως αποτέλεσμα της κρίσης, συνέχισαν αυτή την πειθαρχία προτιμώντας να διοχετεύσουν τα κέρδη σε επαναγορά μετοχών παρά σε επενδύσεις.

Πλέον, με την τιμή του πετρελαίου κοντά στα 70-75 δολάρια και του αερίου κάτω από τα 30 ευρώ (TTF), οι επιχειρήσεις βλέπουν τα οικονομικά της νέας παραγωγής να επιδεινώνονται, ενώ το κόστος των πρώτων υλών και των υπηρεσιών γεωτρήσεων παραμένει αυξημένο. Έργα που για ένα διάστημα ήταν βιώσιμα εμπορικά τώρα απειλούνται και μπορεί να μην προχωρήσουν.

Ως εκ τούτου, δημιουργείται μια κατάσταση όπου οι παραγωγικές επενδύσεις μπορεί να συρρικνωθούν εκ νέου, με σοβαρές συνέπειες για το μέλλον σε όρους κάλυψης της ζήτησης.

Αυτό είναι ήδη ορατό, καθώς στις ΗΠΑ στη δεύτερη εβδομάδα του Μαΐου οι γεωτρήσεις για πετρέλαιο μειώθηκαν κατά 11, δηλαδή η μεγαλύτερη μείωση από τον Σεπτέμβριο του 2021, ενώ άλλες 14 γεωτρήσεις για αέριο διακόπηκαν, ο μεγαλύτερος αριθμός από τον Ιούνιο του 2020. Το σύνολο των γεωτρήσεων στη χώρα ανήλθε σε 720, το χαμηλότερο από το Μάιο του 2022.

Η Desjardines Energy Research σχολίασε πως "μετά την έντονη απώλεια 18 γεωτρήσεων την περασμένη εβδομάδα, οι αμερικανικοί παραγωγοί απενεργοποίησαν άλλες 11 με αποτέλεσμα τη μεγαλύτερη μείωση σε διάστημα δύο εβδομάδων από τις πρώτες ημέρες της πανδημίας... Οι μέχρι τώρα μειώσεις παραγωγής μπορεί να είναι ψιλοπράγματα μέσα στη μεγάλη εικόνα της αγοράς, όμως είναι αξιοσημείωτες διότι αμφισβητούν την εκτίμηση ότι η αμερικανική παραγωγή θα συνεχίσει να αυξάνεται το 2023 και το 2024".

Αξίζει να αναφέρουμε επίσης ότι το σχιστολιθικό πετρέλαιο και αέριο χρειάζεται ούτως η άλλως υψηλότερη τιμή για να είναι βιώσιμο εμπορικά σε σχέση με τις παραδοσιακές πετρελαιοπηγές.

Πέρα από τις ΗΠΑ, και ο υπουργός πετρελαίου του Κατάρ υιοθέτησε πρόσφατα την άποψη ότι η έλλειψη επενδύσεων στον κλάδο θα οδηγήσει σε ελλείψεις κάποια στιγμή στο μέλλον.

Όλα αυτά τη στιγμή που η ζήτηση στην Κίνα για πετρέλαιο έχει φτάσει σήμερα σε ιστορικά υψηλά και η αντίστοιχη για καύσιμα στις ΗΠΑ αναμένεται να κάνει το ίδιο μέσα στο καλοκαίρι. Αντιθέτως, στο αέριο η ζήτηση εμφανίζεται μειωμένη προσωρινά, αλλά με ανοδική τροχιά πιο μακροπρόθεσμα.