Κομηνέας (δήμαρχος Αστυπάλαιας): Οι τοπικές κοινωνίες πρέπει να απολαμβάνουν το όφελος από την παραγωγή ενέργειας 

Βασικός σκοπός του Δημάρχου Αστυπάλαιας, Νίκου Κομηνέας, όπως και όλων των κατοίκων, να καταστεί η Αστυπάλαια, ένας τόπος αειφορίας, κυκλικής και αλληλέγγυας οικονομίας για ένα πλανήτη πραγματικά βιώσιμο. Όπως αναφέρει σε συνέντευξή του για την έκδοση «Smart Cities 2023» που κυκλοφόρησε πρόσφατα ο κ. Κομηνέας, η ψηφιακή μετάβαση γενικότερα, θα βελτιώσει και θα διευκολύνει την ζωή των ανθρώπων σε κάθε τομέα, εργασία-υπηρεσίες, επικοινωνία κ.λπ. Στο πλαίσιο του προγράμματος «Έξυπνες πόλεις» ο δήμος θα καταθέσει προτάσεις για δράσεις που έχουν να κάνουν με κύριες και βασικές ανάγκες των δημοτών. Επιπρόσθετα, έχει ολοκληρωμένη αντίληψη για το πώς πρέπει να διαχειριστεί όλα τα θέματα που αφορούν το περιβάλλον στα πλαίσια πάντα της αειφόρου ανάπτυξης του τόπου. 

Αναλυτικά, η συνέντευξη του κ. Κομηνέα έχει ως εξής:

Τον Ιούλιο έκανε πρεμιέρα το πρόγραμμα «Έξυπνες Πόλεις» του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης με δικαίωμα συμμετοχής και χρηματοδότησης για δήμους με πληθυσμό κάτω των 100 χιλιάδων κατοίκων. Τι αποτελέσματα εκτιμάτε πως θα φέρει το πρόγραμμα αυτό στις τοπικές κοινωνίες; 

Είναι πραγματικά ένα σημαντικό πρόγραμμα. Ο Δήμος μας θα καταθέσει πρόταση με δράσεις που έχουν να κάνουν: 

α) Με την διαδραστική επικοινωνία δημοτών-δήμου (αιτήματα-πληρωμές πιστοποιητικά κλπ) 

β) Γεωχωρικά στοιχεία των οικισμών που θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μελέτες τεχνικών έργων και θα είναι στην διάθεση όλων των κατοίκων του νησιού 

γ) Αναγνώριση ελεύθερων χώρων στάθμευσης στα Δημοτικά Parkings, θέσεις φορτιστών κλπ 

δ) Κυβερνοασφάλεια. 

Θεωρώ ότι η ψηφιακή μετάβαση γενικότερα σαφώς θα βελτιώσει και θα διευκολύνει την ζωή των ανθρώπων σε κάθε τομέα, εργασία-υπηρεσίες, επικοινωνία κλπ. 

Σε ποιους τομείς της ψηφιακής καθημερινότητας ο δήμος έχει κινηθεί αποτελεσματικά και πού ακόμη υστερεί; Ποια ψηφιακά έργα έχουν αναβαθμίσει την καθημερινότητα των δημοτών και πόσα ακόμα θα ακολουθήσουν; 

Ο Δήμος μας αξιοποιεί στο μέγιστο βαθμό την σελίδα που διαθέτει στο Facebook και έχει καταστεί το κύριο μέσο πληροφόρησης όλων των δημοτών. Αναμεταδίδουμε όλες τις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου, δημοσιεύουμε προσκλήσεις έργων, προγράμματα επιδότησης από κάθε φορέα ή προσλήψεις κλπ. Ταυτόχρονα πληροφορούμε για όλες τις ενέργειες του Δήμου. Παρέχουμε πληροφόρηση για όλα τα πολιτιστικά θέματα που τρέχουν στο νησί, κάθε μορφή εκδηλώσεις που προγραμματίζονται ή που πρόκειται να υλοποιηθούν. 

Θέματα κοινωνικής πρόνοιας, επαγγελματικής εκπαίδευσης ή ανάδειξης δεξιοτήτων, εργαστήρια που υλοποιούμε και τόσα άλλα Επίσης έχουμε εγκαταστήσει ελεύθερο Internet στους οικισμούς. Παράλληλα ο Δήμος μας πραγματοποιεί εκατοντάδες τηλεδιασκέψεις συμμετέχοντας σε εκπαιδευτικά προγράμματα, συνέδρια και εκδηλώσεις. Το ίδιο συμβαίνει και με τα σχολεία μας είτε από κοινού είτε ανεξάρτητα από τον Δήμο. 

Έχουμε δημιουργήσει αστική συγκονωνία (on demand) με χρήση εφαρμογής από το κινητό όπου μπορεί ο καθένας να καλέσει για μία μεταφορά χωρίς αναμονή σε στάσεις. Με φιξαρισμένο δρομολόγιο, όπου ένα σύστημα υπολογιστών επιλέγει την βέλτιστη διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσει το κάθε ηλεκτρικό βανάκι για να μεταφέρει στον προορισμό τους διαφορετικούς επιβάτες στο συντομότερο χρόνο σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Τα παραπάνω έχουν υλοποιηθεί σε συνεργασία με την εταιρία V.W. που συμμετέχουμε μαζί στο πρόγραμμα ASSI (Astypalea Smart Sustainable Island) και με την συνδρομή της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου που είναι ο πάροχος της υπηρεσίας. 

Ο Δήμος μας επίσης έχει εγκαταστήσει στους οικισμούς, λιμάνια και αεροδρόμιο ηλεκτρικούς φορτιστές για φόρτιση 20 ηλεκτρικών οχημάτων με χρέωση φόρτισης μέσα από συγκεκριμένη εφαρμογή. 

Όλα τα παραπάνω έχουν βελτιώσει πολύ την καθημερινότητα των κατοίκων και των επισκεπτών του νησιού. 

Υστερούμε στο κομμάτι της πληροφόρησης των κατοίκων με ψηφιακό τρόπο για τις χρεώσεις των Δημοτικών τελών, απορριμμάτων, του ΤΑΠ, προστίμων και στην καταγραφή και χρέωση των καταναλώσεων νερού. 

Είμαστε ήδη σε αναζήτηση πλατφόρμας συμβατής με τα συστήματα του Δήμου ώστε να δημιουργηθεί αυτή η βάση δεδομένων που θα μπορέσει να υποστηρίξει το παραπάνω εγχείρημα ολιστικά.   

Μέσα στο επόμενο έτος, τι να αναμένουμε σε καίριους τομείς όπως η προστασία του περιβάλλοντος, υποδομές για καλύτερη υγεία, αστικές αναπλάσεις, ενεργειακή αναβάθμιση σχολικών, αθλητικών και δημοτικών κτιρίων, φωτισμός οδικού δικτύου κ.ά; 

Ο Δήμος Αστυπάλαιας έχει μία ολοκληρωμένη αντίληψη για το πώς πρέπει να διαχειριστεί όλα τα θέματα που αφορούν το περιβάλλον στα πλαίσια πάντα της αειφόρου ανάπτυξης του τόπου. 

Η Αστυπάλαια είναι ένας τόπος με παραδοσιακούς οικισμούς, με μία φύση παρθένα, με μοναδικές παραλίες και ενδοχώρα που σε προσκαλεί να την ανακαλύψεις. 

Ο Δήμος μας προβαίνει συστηματικά σε δενδροφυτεύσεις επί 3 χρόνια κατά μήκος των οδών και στις παραλίες του νησιού. Συμμετέχει σε ειδικά προγράμματα καθαρισμού παραλιών και ακτών όπως επίσης και του βυθού. 

Ενώ γίνεται, με σύμφωνη γνώμη των κατοίκων, προσπάθεια για περιορισμό του κυνηγιού με αίτημα προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και καθιέρωση ζωνών απαγόρευσης του ψαρέματος.

Στην υγεία καταφέραμε να εντάξουμε στο Περιφερειακό Ιατρείο Αστυπάλαιας καρδιολόγο και παιδίατρο ενώ πετύχαμε την τοποθέτηση και λειτουργία ακτινολογικού μηχανήματος, είναι δε στην διαδικασία δημοπράτησης η κατασκευή 3 διαμερισμάτων για την διαμονή των υγειονομικών στο κτήριο του Ιατρείου. 

Μελετήσαμε και υποβάλαμε στο Υ.Π.Ε.Ν. στο Πράσινο Ταμείο πρόταση για χρηματοδότηση έργου δημιουργίας χώρου πλατείας-αναψυχής-parking στον οικισμό Ανάληψη ενώ προβαίνουμε στην εξαγορά μεγάλου χώρου 4,5 στρεμμάτων στον οικισμό Λειβάδι για χρήση parking. Σημαντική είναι η εξαγορά του παλιού κτηρίου της ΔΕΗ στον Πέρα Γιαλό Χώρας για δημιουργία συνεδριακού κέντρου και ανοιχτού αμφιθεάτρου. 

Στον τομέα της ενεργειακής αναβάθμισης έχουμε υποβάλει πρόταση και αναμένουμε την έγκριση για την ενεργειακή αναβάθμιση των σχολικών κτιρίων. 

Ενώ στον τομέα των αθλητικών εγκαταστάσεων έχει ξεκινήσει η ανακατασκευή του γηπέδου ποδοσφαίρου με χλοοτάπητα, αποδυτήρια, φωτισμό κλπ. καθώς και του γηπέδου μπάσκετ του Γυμνασίου. Ο Δήμος μας προβαίνει συστηματικά σε υπογειοποιήσεις καλωδίων στους οικισμούς εξαλείφοντας τις κολώνες μεταφοράς ρεύματος του ΔΕΔΔΗΕ εγκαθιστώντας παράλληλα δημοτικό φωτισμό με λαμπτήρες led οικονομίας. Το ίδιο κάναμε και σε όλο το επαρχιακό δίκτυο με αποτέλεσμα μείωση των καταναλώσεων ρεύματος έως και 50%. 

Σημειώνω ότι ο Δήμος έχει εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά για την φόρτιση των ηλεκτρικών οχημάτων.

Ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα που έγιναν ποτέ στην Ελλάδα, αφορά στην πράσινη διαχείριση των αστικών αποβλήτων, με έμφαση στην ανακύκλωση και την κυκλική οικονομία. Σε τι φάση υλοποίησης βρίσκονται αντίστοιχα έργα αυτών των τομέων στον δήμο σας; 

Ο Δήμος μας καταρχάς διαθέτει βιολογικό καθαρισμό ο οποίος χρήζει αναβάθμισης. Προχωράμε ήδη στην εκπόνηση μελέτης ανασύστασης του βιολογικού καθαρισμού με παραγωγή νερού το οποίο θα χρησιμοποιείται για άρδευση των κτημάτων του Λειβαδιού. 

Όσον αφορά την διαχείριση των στερεών αποβλήτων ο Δήμος μας μεταφέρει στον Πειραιά για ανακύκλωση το μεγαλύτερο μέρος πλαστικών μπουκαλιών νερού που καταναλώνονται στο νησί. Έχουμε συλλέξει και στείλει για ανακύκλωση πάνω από 60 εγκαταλελειμμένα αυτοκίνητα που ήταν διάσπαρτα σε όλο το νησί. 

Έχουμε συλλέξει και ανακυκλώσει περισσότερα από 2000 λάστιχα απ’ όλο το νησί, ενώ στέλνουμε για ανακύκλωση λευκές συσκευές, μπαταρίες και ορυκτέλαια. 

Όμως έχουμε έργο ακόμα μπροστά μας με την λειτουργία 4 ρευμάτων ανακυκλώσιμων και διαλογή στην πηγή, συμπίεση και μεταφορά στην Αθήνα, διαδικασία που τρέχουμε την φετινή χρονιά ώστε να ανακυκλώσουμε την πλειονότητα των στέρεων αποβλήτων με τη τοποθέτηση συγκεκριμένων κάδων και κλωβών με τη βοήθεια μικρών ηλεκτρικών οχημάτων. 

Το στοίχημα μας πλέον θα είναι η μελέτη και η δημιουργία νέου κυττάρου ως Χ.Υ.Τ.Υ. (με δημιουργία εγκατάστασης επεξεργασίας υπολειμμάτων/τροφών, κομποστοποίηση) για παρασκευή λιπάσματος και τροφής για την κτηνοτροφία του νησιού. 

Η ενεργειακή κρίση καθιστά πιο επίκαιρο τον ρόλο που μπορούν να παίξουν οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειες, ο Ηλεκτρισμός, το Υδρογόνο και άλλα εναλλακτικά καύσιμα, ως καύσιμα του μέλλοντος. Πως σχεδιάζετε και υλοποιείτε προγράμματα Ενεργειακής Επάρκειας και Εναλλακτικών Πηγών Ενέργειας στον δήμο σας; 

Στην Αστυπάλαια προβλέπεται να κατασκευασθεί και ήδη βρίσκεται στην φάση αξιολόγησης των προσφορών, ένας υβριδικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος. Ο σταθμός αυτός θα παράγει ηλεκτρική ενέργεια από ένα φωτοβολταϊκό πάρκο, που θα καλύπτει το 50% των αναγκών του νησιού ενώ η παραγόμενη ενέργεια θα αποθηκεύεται σε μπαταρίες και θα αποδίδεται στην συνέχεια στην κατανάλωση σύμφωνα με τις απαιτήσεις. Σε δεύτερη φάση θα τοποθετηθεί και μία ανεμογεννήτρια που θα αυξήσει το ποσοστό συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών περίπου στο 90% των αναγκών. 

Το αποτέλεσμα θα είναι απολύτως εντυπωσιακό αφού θα καταστήσει την Αστυπάλαια ενεργειακά αυτόνομη (χωρίς διασύνδεση), με μηδενική ουσιαστικά παραγωγή ρύπων και τον υπάρχοντα θερμικό σταθμό παραγωγής σε λειτουργία back up-stand by. 

Στο μοντέλο αυτό όμως δεν προβλέπεται η συμμετοχή του Δήμου και της τοπικής κοινωνίας με ουσιαστικό ρόλο, τόσο όσο φορά την χωροθέτηση, όσο και στην παραγωγή ρεύματος. Ο Δήμος μας έχει προτείνει συγκεκριμένες δημοτικές εκτάσεις για την εγκατάσταση του σταθμού και διεκδικεί τη συμμετοχή του στη παραγωγή του ρεύματος μέσα από ενεργειακή κοινότητα (Δήμου-συλλόγων και πολιτών) που θα διαμοιράζονται και αυτοί τα οφέλη από την παραγωγή του ρεύματος.     

Πρέπει να γίνει αποδεκτό πλέον ότι ο ήλιος, ο αέρας, οι θάλασσες είναι κοινωνικά αγαθά που ανήκουν σε όλους και δεν μπορεί να αποτελούν προνομιακό πεδίο επιχειρηματικών ομίλων που θα εκμεταλλεύονται τις πηγές αυτές “κατ’αποκλειστικότητα’’. Οι τοπικές κοινωνίες θέλουν και έχουν δικαιώματα να απολαμβάνουν κι αυτές όφελος από την παραγωγή ενέργειας και πρέπει να είναι “συνδιαχειριστές’’ του συστήματος. 

Η τοπική κοινωνία έχει αντιληφθεί τα οφέλη που τους παρέχει η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών; Την εντάσσουν στην καθημερινότητά τους ή έχουν «δρόμο« ακόμα να διανύσουν; Ο δήμος τι ενέργειες κάνει ώστε οι δημότες να αποκτήσουν την απαιτούμενη εξοικείωση; 

Η τοπική κοινωνία όχι μόνο έχει αντιληφθεί τα οφέλη που έχει η ψηφιοποίηση αλλά και όλο το πλέγμα των δράσεων που πρέπει να υπάρχουν ώστε ένας τόπος να είναι πραγματικά βιώσιμος. Από το πόσιμο νερό στη βρύση του καταναλωτή(δράση που ολοκληρώνουμε τους επόμενους μήνες) έως την πλήρη ανακύκλωση υγρών και στέρεων αποβλήτων, την χρήση ηλεκτρικών οχημάτων ιδιωτικών και αστικής συγκοινωνίας, την παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. 

Ο Δήμος με συνεχή ερωτηματολόγια και προσωπική επαφή με τους Δημότες αλλά και με συγκεντρώσεις με φορείς, με συνέδρια που οργανώνει και με την συμμετοχή φορέων (Δίκτυο Δάφνη και Πανεπιστήμιο Αιγαίου), καταγράφει τις απόψεις των δημοτών αλλά και των επισκεπτών του νησιού μας και τους εκπαιδεύει στην χρήση των ψηφιακών μέσων. Σημειώνω ότι ολοκληρώνουμε τα σχέδια ΣΒΑΚ και ΣΚΕΜ. 

Σκοπός του Δήμου μας και όλων των κατοίκων είναι να καταστεί η Αστυπάλαια πρότυπο παράδειγμα. Ένας τόπος αειφορίας, κυκλικής και αλληλέγγυας οικονομίας για ένα πλανήτη πραγματικά βιώσιμο