Επιστολή της Ελλάδας στις Βρυξέλλες κατά του Solidarity Ring - Ερωτήματα για την σκοπιμότητα του βουλγαρικού σχεδίου, την «πατρότητα» του αερίου και τη χρηματοδότηση του αγωγού 

Ανησυχία επικρατεί στην Αθήνα για το αμφιλεγόμενο σχέδιο της Σόφιας «Δακτύλιος Αλληλεγγύης» (Solidarity Ring), το οποίο θα μεταφέρει αμφιβόλου «πατρότητας» φυσικό αέριο προς την Κεντρική Ευρώπη, παρακάμπτοντας την Ελλάδα, αναβαθμίζοντας τον ρόλο της Τουρκίας και ωφελώντας, όπως όλα δείχνουν, την Ρωσία.

Στην επιστολή που ετοιμάζει η ελληνική πλευρά προς τα ευρωπαικά όργανα, θα τίθενται μια σειρά από ερωτήματα, όπως το ποιούς πραγματικά εξυπηρετεί το βουλγαρικό σχέδιο και κατά πόσο είναι σκόπιμο να χρηματοδοτηθεί από ευρωπαικά κονδύλια η αναβίωση μιας εκδοχής του αγωγού Nabucco. Του σχεδίου που τη δεκαετία του 2010, επιχείρησε να αφήσει εκτός την Ελλάδα από τα δίκτυα μεταφοράς φυσικού αερίου από την Κασπία, αλλά «ηττήθηκε» τελικά το 2013 από τον αγωγό ΤΑΡ.

Και γιατί, η Βουλγαρία, αποκλείει όχι μόνο την Ελλάδα, τον ΔΕΣΦΑ και την ΔΕΠΑ (ως μέτοχο του IGB), αλλά και τους μετόχους του TAP από το δίκτυο αγωγών, το οποίο θα μεταφέρει, κατά τα φαινόμενα, αζέρικο αέριο προς την ΕΕ, προς αντικατάσταση του ρωσικού, στο πλαίσιο της στρατηγικής Repower EU.

Ερωτήματα που αφορούν εντέλει την ίδια την πατρότητα του φυσικού αερίου που η Βουλγαρία σε συνεργασία με την Τουρκία, φιλοδοξούν να εξάγουν στην ΕΕ, καθώς δεν αποκλείεται αυτό να «βαφτιστεί» ως αζέρικο, αλλά στην πραγματικότητα να είναι ρωσικό!

Ο ρόλος της Τουρκίας

Η ανησυχία στηρίζεται στο γεγονός ότι το αζέρικο αέριο, ακολουθεί ως γνωστόν την διαδρομή μέσω του αγωγού TANAP ο οποίος εν συνεχεία τροφοδοτεί τον TAP στα ελληνοτουρκικά σύνορα (Ipsala). Αλλά η διαδρομή του Solidarity Ring παρακάμπτει την Ελλάδα, και ακολουθεί την διαδρομή Τουρκία - Βουλγαρία - Ρουμανία - Ουγγαρία - Σλοβακία, γεγονός που σημαίνει ότι η Αγκυρα θα χρησιμοποιήσει το ρωσικό δίκτυο αγωγών για να το τροφοδοτήσει. Δηλαδή τον Turk Stream, κάτι που με τη σειρά του σημαίνει ότι το σχεδιαζόμενο να μεταφερθεί προς την Ευρώπη αέριο, πιθανότατα να είναι ρωσικό.

Στην πράξη, το ερώτημα που θα θέτει η ελληνική πλευρά προς τις κοινοτικές υπηρεσίες είναι κατά πόσο η Επιτροπή προτίθεται να εγκρίνει μια τέτοια χρηματοδότηση όταν τίθενται σοβαρά ερωτήματα ως προς την πραγματική πατρότητα του αερίου που θα διοχετεύεται μέσω του Turkstream προς την Ευρώπη.

Τα ερωτήματα για το σχέδιο της Βουλγαρίας, η οποία εδώ και μήνες ακολουθεί μια όλο και πιο φιλοτουρκική στάση στα ενεργειακά, όπως και για τον Αζερμπαιτζάν, είναι πολλά. Το μεν Μπακού ισχυρίζεται ότι μέχρι το 2027-2028 θα καταφέρει να υπερδιπλασιάσει τις εξαγωγές των 11-12 bcm, προσθέτοντας άλλα 15 bcm, (10 για τον ΤΑP και 5 για το Solidarity Ring). Αλλά όπως λένε άνθρωποι του χώρου, αυτό είναι εφικτό μόνο εφόσον κατασκευαστεί ο διακασπιανός αγωγός και το Αζερμπαιτζάν αρχίσει να διαμετακομίζει τουρκμένικο φυσικό αέριο στην ΕΕ, κάτι το οποίο συζητείται εδώ και μια 15ετία, χωρίς να υπάρχουν πιθανότητες υλοποίησης.

Ποιούς εξυπηρετεί η υποβάθμιση του «Κάθετου Αξονα»

Το κυριότερο ωστόσο ερώτημα είναι ποιούς θα εξυπηρετούσε μια υποβάθμιση του λεγόμενου «Κάθετου Αξονα», δηλαδή της διασύνδεσης του Αιγαίου με τη Βαλτική και την παροχή φυσικού αερίου από μη ρωσικές πηγές σε όλες τις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και της Βαλκανικής.

Κύκλοι της αγοράς εξηγούν ότι αν η ελεύθερη δυναμικότητα του IGB που μετά το 2025 αναμένεται να αυξηθεί στα 4 bcm δεν χρησιμοποιηθεί από τη Βουλγαρία και βορειότερους από αυτήν καταναλωτές, τότε θα τεθεί εν αμφιβόλω όλη η στρατηγική ανάπτυξης του «Κάθετου Αξονα», από το Αιγαίο προς την Κεντρική Ευρώπη. Το ίδιο διερωτώνται και ως προς την αναβάθμιση της δυναμικότητας του IGB στην οποία προχωρά ο ΔΕΣΦΑ στην Κομοτηνή από τα στα 5 bcm. Κίνηση, η οποία θα μείνει άνευ αντικρίσματος εφόσον δεν χρησιμοποιηθεί επειδή μεγάλο μέρος της ζήτησης των Αν. Βαλκανίων και της Κ. Ευρώπης καλυφθεί μέσω Τουρκίας και Solidarity Ring.

Στην ίδια λογική θα υπονομευτεί και κάθε άλλο σχέδιο αύξησης της δυναμικότητας του «Κάθετου Αξονα» μέσω, για παράδειγμα, της δημιουργίας των νέων εξαγωγικών FSRU στην Θεσσαλονίκη, την Αλεξανδρούπολη και την Κόρινθο, με τελικό αποδέκτη την αγορά των Βαλκανίων. 

Kι όλα αυτά όταν η πλήρης δυναμικότητα του IGB αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί έως το 2025, ενώ σε καμία περίπτωση τα έργα του Solidarity Ring δεν θα είναι έτοιμα πριν το 2027.